Maleisië heeft schoon genoeg van zijn premier

De straten in Kuala Lumpur kleurden dit weekeinde geel. Het was de kleur van de T-shirts van de Bersih-beweging, die niet minder dan het aftreden van de premier eiste.

Demonstranten maken een statement tegen Najib Razak. Beeld anp

Het waren er in elk geval tienduizenden: de politie telde 25 duizend demonstranten, de demonstranten 200 duizend. Al waren het er 2 miljoen, dan nog zou premier Najib Razak zich niet uit zijn zetel laten wippen. Die spuwde vuur in een toespraak voor zijn partij waarin hij de gele massa uitmaakte voor een soort landverraders die 'roet smeren op het aangezicht van Maleisië'.

Hij bestempelde de demonstraties als illegaal, gele T-shirts werden bij de wet verboden en de website van de demonstranten werd geblokkeerd. De demonstranten negeerden alle verboden. Het aftreden van Razak was hun enige eis. De premier heeft het dit keer gewoon te bont gemaakt.

Dat vindt niet alleen de oppositie, die de Bersih-beweging heeft opgezet, maar dat vinden ook mensen in het regeringskamp. Dat werd dit weekeinde duidelijk toen een beroemde bezoeker tot twee keer toe zijn opwachting maakte: Razaks mentor en voorganger Mahathir Mohamad. De 90-jarige oud-staatsman maakte openlijk zijn excuses. Hij vroeg de demonstranten om vergiffenis, omdat hijzelf het is geweestdie Razak naar voren heeft geschoven als premier. Dat had hij niet moeten doen, zegt hij nu. Razak heeft het zelfs bij zijn vroegere baas verbruid.

Razak ligt niet wakker van deze ooit machtige tegenstander, die al wekenlang tegen hem tekeergaat. 'Ik laat mij de wet niet voorschrijven door één man', zegt hij. Hij blijft zitten, al zit het al weken niet meer echt lekker op die stoel.

(Tekst gaat verder onder foto).

Burgers keren zich tegen Najib Razak en gaan de straat op om te demonstreren. Beeld anp

Razaks probleem is geld. Om precies te zijn: 600 miljoen euro die zijn ontdekt op zijn persoonlijke bankrekening. Hij zou dat geld hebben gekregen uit een investeringsfonds dat hijzelf heeft opgezet. Dat fonds heeft jarenlang geld gelekt als water, en zit nu met torenhoge schulden zonder dat iemand precies weet waar al dat geld heen is gegaan.

Naar Razak dus, zeggen zijn tegenstanders. Nee, zegt Razak. Die 600 miljoen zou 'een donatie van een Arabische particulier' zijn.

Mahathir Mohamad hoont die uitleg weg: 'Geen mens is zo gek om zoveel geld zomaar weg te geven.' Half Maleisië denkt er net zo over, maar Razak trekt zich daar niets van aan. Er is geen wet die hem verplicht om uitleg over die donatie te geven, zegt hij.

Mensen die toch om uitleg vragen, worden zonder pardon de laan uit gestuurd. Eind juli ontsloeg hij zijn vicepremier, vier ministers en een staatssecretaris. Razak maakte duidelijk dat hij voortaan alleen nog maar wenst samen te werken met mensen die hem onvoorwaardelijk trouw zijn.

Zijn toon wordt steeds harder omdat hij voelt dat zijn positie wankelt. Hij stond al niet sterk omdat de regeringscoalitie Barisan Nasional onder zijn leiding de slechtste verkiezingsresultaten ooit behaalde. Barisan Nasional, waarin Razaks partij UMNO de grootste is, regeert Maleisië al ongeveer sinds de onafhankelijkheid en was gewend aan grote meerderheden. Die tijd is voorbij. Dankzij internet is ook de tijd van de censuur van de media in Maleisië een beetje voorbij.

Het bleef dit weekeinde relatief rustig in Kuala Lumpur. Dat is anders dan twee jaar geleden, toen de politie met traangas en waterkanonnen de 'Bersih 3.0'-demonstratie te lijf ging. Misschien voelt de premier zich niet meer sterk genoeg om de politie er hard in te sturen. Misschien voorvoelt hij dat dan de Maleisiërs pas echt de straat op zullen gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden