NIEUWSMaleisië

Maleisië heeft onverwacht een nieuwe premier

Na een week van gekonkel, achterkamertjespolitiek en een omstreden ingreep van de koning heeft Maleisië een nieuwe premier: de 72-jarige Muhyiddin Yassin. In het spel om de macht versloeg hij zijn partijgenoot Mahathir Mohamad, de 94-jarige nestor van de Maleisische politiek.

De nieuwe Maleisische premier Muhyiddin Yassin op zijn eerste dagBeeld via REUTERS

Een week geleden leek Mahathir zelf het spel meester toen hij onverwachts zijn ontslag indiende. Partijgenoten onder leiding van Muhyiddin hadden dat weekend achter zijn rug om met de oppositie onderhandeld over een nieuwe regering. Mahathir vertrouwde erop buiten deze groep afvalligen voldoende steun te hebben in het parlement. De koning, Sultan Muhammad V, benoemde hem tot waarnemend premier en niet veel later twitterde Mahathir vrolijk een foto rond van zichzelf achter zijn bureau. ‘Een doodnormale dag op kantoor’, schreef hij er plagend bij.

Het zelfvertrouwen was niet geheel onterecht. Twee jaar geleden had de populaire Mahathir, die van 1981 tot 2003 premier was, een glorieuze comeback gemaakt in de Maleisische politieke arena. Zijn oude partij UMNO en diens leider, premier Najib Razak waren destijds in een groot corruptieschandaal verwikkeld. Een investeringsfonds bleek een doorgeefluik te zijn voor miljarden die ten goede kwamen van een kleine kliek rondom de premier. Mahathir kwam terug van zijn pensioen, richtte een nieuwe partij op en won de verkiezingen. Hij sloot een coalitie met oppositiepartij PKR en liet de top van UNMO vervolgen. Het betekende een politieke aardverschuiving: sinds 1975 had UMNO, de partij die het opneemt voor de etnische Maleisiërs, het land onafgebroken geregeerd.

Verrassende keuze 

Vorige week kwam de wraak. Gesteund door tegenvallende resultaten bij lokale verkiezingen wisten Mahathirs vijanden een wig te drijven in diens eigen partij. Toen Mahathir daarop zijn ontslag indiende en de koning vroeg of hij opnieuw het initiatief mocht nemen voor een nieuwe coalitie, wierp ook partijgenoot Muhyiddin zich op als premierskandidaat.

Verrassend genoeg koos de koning, die vooral een ceremoniële rol heeft, afgelopen weekend voor Muhyiddin. Waarom is onduidelijk. Zeker is wel dat de relatie tussen de vorst en Mahathir niet opperbest is. Mahathir was de premier die de macht van de koningshuizen heeft beknot: in 1983 nam hij hun het vetorecht op nieuwe wetten af, en in 1993 hun immuniteit voor strafvervolging.

Mahathir probeerde zondag het tij te keren met een oproep aan het parlement om maandag bijeen te komen voor een stemming over een motie van wantrouwen, maar daaraan leek niemand gehoor te geven. Op een persconferentie beschuldigde hij Muhyiddin van verraad. ‘Hij is bereid alles te accepteren. Politiek is belangrijker voor hem dan principes’, aldus de oud-premier, die ervoor waarschuwde dat het corruptieproces tegen de UMNO-politici nu kan worden gestaakt. Een teken aan de wand is dat hoofdaanklager Tommy Thomas vrijdag zijn ontslag indiende.

Toen Muhyiddin zaterdag hoorde dat hij door de koning was uitverkozen, knielde hij geëmotioneerd neer om Allah te prijzen. De nieuwe coalitie, bestaande uit onder meer UNMO en een islamitische partij, PAS, zal naar verwachting meer doen voor de etnische Maleisiërs, die 60 procent van de bevolking uitmaken.

En Mahathir? Weinigen zullen durven te voorspellen dat de man die in totaal 24 jaar premier was, nu achter de coulissen zal verdwijnen. Zelf ging hij afgelopen weekeinde al in de campagnestand door te verwijzen naar de vorige verkiezingsuitslag. ‘Erg vreemd dat de verliezers nu de regering mogen vormen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden