Malala verovert de Ridderzaal

Met een indrukwekkende toespraak nam de voor-vechtster voor onderwijs voor meisjes in Den Haag haar prijs in ontvangst.

DEN HAAG - Met vooruitziende blik had de organisatie van de Internationale Kindervredesprijs 2013 het al van tevoren boven haar persbericht gezet: 'Pakistaanse ontroert Ridderzaal'.

Daar was in dit geval niets te veel aan gezegd. Het 16-jarige schoolmeisje Malala Yousafzai veroverde vrijdagmiddag in Den Haag een zaal vol volwassenen met een toespraak die welhaast een Obama-achtig talent deed vermoeden. Rustig en zelfverzekerd, met zo nu en dan een goed gekozen stilte, uitroepteken of crescendo.

Eerder presteerde zij dat al in New York, waar ze de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toesprak op 12 juli. Haar verjaardag, en voortaan ook de internationale 'Malala-dag', ten behoeve van onderwijs voor alle kinderen wereldwijd.

De simpele feiten van haar cv droegen bij aan de ontroering in de Ridderzaal, en zeker ook aan haar uitverkiezing tot winnaar van de Kindervredesprijs, een initiatief van de Nederlandse organisatie KidsRights.

Malala was pas 11 jaar toen ze op de website van de BBC in het Urdu een dagboek begon over haar leven in de Pakistaanse Swat-vallei. De Taliban hadden daar zo'n beetje de macht overgenomen en maakten het meisjes vrijwel onmogelijk onderwijs te volgen, met intimidatie en geweld. The New York Times schreef over de jonge activiste, ze werd onderwerp van een documentaire.

De roem had een prijs. In oktober vorig jaar was Malala het doelwit van een aanslag door de Taliban in haar woonplaats Mingora. Gemaskerde mannen drongen de bus binnen die haar van school naar huis bracht, riepen 'Wie is Malala?' en schoten haar neer. Het meisje raakte zwaargewond aan haar hoofd en hals. In Engeland onderging ze een reeks operaties en inmiddels woont ze met haar ouders en broertjes om redenen van veiligheid in Birmingham.

Aan het succes van de campagne voor onderwijs-voor-iedereen heeft de aanslag van de Taliban cynisch genoeg alleen maar bijgedragen. In april was ze nummer 6 op de lijst van '100 invloedrijkste mensen ter wereld' van het tijdschrift Time, één plaats boven Barack Obama.

En gisteren zat ze dus op de eerste rij in de Ridderzaal, met haar rode shalwar kamiz en gele hoofddoek, aandachtig luisterend naar een reeks belangrijke, maar net iets minder getalenteerde sprekers, onder wie een Nederlandse staatssecretaris (Martin van Rijn, Gezondheid en Welzijn), een Unesco-directeur (Irina Bokova) en een Nederlandse minister-president (Mark Rutte).

'De pen is machtiger dan het zwaard', sprak Van Rijn. 'Malala heeft de Taliban-extremisten een zware klap toegebracht.'

'Sinds de aanslag is Malala de belichaming van de hoop van miljoenen meisjes en jongens', sprak Bokova. 'Voor een meisje betekent elk jaar extra onderwijs: minder jong trouwen, een kleiner gezin, minder kindersterfte.'

'We zien al een Malala-effect', sprak Rutte. 'Meisjes in Pakistan gaan naar school doordat hun moeders geïnspireerd zijn door Malala.'

Zo werd het ook gisteren een beetje Malala-dag, met een Malala-T-shirt en al, waarvan het eerste exemplaar werd uitgereikt aan de premier.

De andere uitreiking, die van de Kindervredesprijs zelf, werd verricht door Tawakkol Karman, de 34-jarige Jemenitische strijdster voor democratie en vrouwenrechten die in 2011 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg toegekend. Het was de negende Kindervredesprijs op rij. De winnaar krijgt 100 duizend euro, te besteden aan maatschappelijke projecten.

'Niets is belangrijker voor mij dan het recht van kinderen op onderwijs', zo sprak, ten slotte, Malala. 'Het zijn niet alleen terroristen die dat onmogelijk maken. Veel meisjes worden door hun familie gedwongen te gaan werken of jong te trouwen.'

En hoewel ze aandoenlijk eindigde met 'Leve Pakistan, leve Nederland!', is het juist haar vaderland dat internationaal een belabberd figuur slaat. Een gisteren verschenen rapport van KidsRights en de Universiteit Leiden bevestigd dat.

Hoewel meer dan vijf miljoen Pakistaanse kinderen niet naar school gaan, zijn de uitgaven voor onderwijs er de afgelopen jaren alleen maar gedaald. 'De regering faalt in het realiseren van het recht op onderwijs', aldus het rapport. Dat heeft te maken met zwakke planning, wijdverbreide corruptie, binnenlands conflict en de onwil om feodale landheren aan te pakken.

De ambassadeur van Pakistan woonde de uitreiking bij. Hij sprak niet.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden