Major probeert wat eenheid te brengen in Contactgroep

Tijdens een spoeddebat in het Britse Lagerhuis heeft minister Michael Portillo (sinds kort Defensie) gisteravond gewaarschuwd voor 'megafoondiplomatie' in de kwestie-Bosnië....

HENK STRABBING

Van onze correspondent

Henk Strabbing

LONDEN

De Liberale leider Paddy Ashdown, evenals Portillo juist terug uit het voormalige Joegoslavië, vertelde over dramatische ontmoetingen met Bosniërs die tegen hem hadden gezegd: 'Wij hebben onze wapens ingeleverd omdat we jullie vertrouwden. Wat gaan jullie nu doen?' Ashdown vond dat 'een goede vraag'.

Premier Major was tot gisteravond laat de spil van veel internationale politieke activiteit. Telefoongesprekken met de Amerikaanse president Clinton en het Franse staatshoofd Chirac aan de vooravond van de bijeenkomst van de Contactgroep hadden ten doel enige eensgezindheid te brengen over de opties die morgen in Londen worden besproken.

Downing Street wilde geen bijzonderheden kwijt over de telefonades, maar de drie politici waren wel 'volledig eensgezind' over de noodzaak dat Londen, Parijs en Washington met een eensgezind standpunt aan de gesprekken in de Contactgroep beginnen. Er zou, aldus een woordvoerder, 'enige vooruitgang' zijn geboekt op weg naar dat gezamenlijke standpunt, maar erg definitief klonk dat niet.

Minister van Buitenlandse Zaken Malcolm Rifkind keerde afgelopen nacht al terug uit Washington, zodat hij vanmorgen het kabinet verslag kan uitbrengen van zijn gesprekken met zijn Amerikaanse collega Warren Christopher en hoge Amerikaanse militairen.

Woensdagmiddag had Major tegen het Lagerhuis gezegd dat het terugtrekken van de VN-troepen uit Bosnië, gekoppeld aan de opheffing van het wapenembargo tegen de Bosnische regering 'catastrofaal' zou zijn voor de hele regio. 'Er is geen tovermiddel', verklaarde de Britse regeringsleider somber, 'maar duidelijk is dat het niet praktisch is om oorlogvoeren te vermengen met vredestaken.'

Major probeert bij alle partijen steun te verwerven voor het komende Britse regeringsstandpunt. Tijdens een langdurige ontmoeting lichtte hij oppositieleider Tony Blair in over de stand van zaken. Blair drong er bij de premier op aan dat er 'een principiële beslissing moet komen en dat daaraan ditmaal moet worden vastgehouden'.

Vanuit de Conservatieve Partij was al eerder aangedrongen op een duidelijke keuze: ofwel de enclave Gorazde drastisch versterken, dan wel de daar gelegerde Britse troepen terugtrekken. Winston Churchill, kleinzoon van de oorlogsleider en lid van de vaste Lagerhuiscommissie voor Defensie, wilde overigens van terugtrekken niets weten. 'De eer van Groot-Brittannië staat op het spel in het veilige gebied van Gorazde.'

In het Amerikaanse Congres las de Republikeinse leider Bob Dole een brief voor van de voormalige Britse premier Thatcher. Zij sprak daarin haar 'zeer sterke steun' uit voor Dole's plannen om het wapenembargo tegen Bosnië op te heffen. Thatcher pleit in eigen land al veel langer tevergeefs voor het bewapenen van de Bosniërs.

Maar het opheffen van dat wapenembargo schiet volgens Britse militaire deskundigen vrijwel zeker zijn doel voorbij. De Bosniërs hebben vooral gebrek aan zware wapens en het zal zeker weken duren voordat die zijn aangevoerd. In de tussentijd zullen de Bosnische Serviërs van generaal Mladic ongetwijfeld hun beslissende slag slaan.

De Britse pers blijft intussen overanderd somber over de uiteindelijke plannen van de regering. The Guardian meldde gisterochtend dat de de Britse soldaten uit Gorazde zullen worden teruggetrokken zodra generaal Mladic de stad aanvalt. Het gaat om driehonderd man van de Welsh Fuseliers. Ze zouden worden verplaatst naar midden-Bosnië. Voor de Franse plannen om Gorazde te verdedigen zouden, aldus bronnen in Whitehall, 'vele duizenden' militairen nodig zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden