Mahmoud Abbas wint

De volledige uitslag van de Palestijnse presidentsverkiezingen wordt pas vandaag verwacht, maar gisteravond was de uitslag al duidelijk: PLO-leider Mahmoud Abbas heeft met ruime cijfers gewonnen....

Dat deze verkiezingen een voorspelbaar en weinig spectaculair verloop hebben gehad, doet aan hun betekenis niets af. Om te beginnen zijn ordentelijke verkiezingen in het Midden-Oosten nog altijd tamelijk zeldzaam. Hoewel er zondag klachten waren over de gebruikte inkt, gaven de internationale waarnemers te kennen dat de hele democratische exercitie een ruime voldoende verdient. Kandidaten en kiezers hebben zich ook niet op stang laten jagen door de soms kinderachtige Israëlische interventies. Dat is op zich al winst.

Maar wat natuurlijk vooral telt, is het resultaat. De winnaar komt uit de entourage van Yasser Arafat, hij heeft diens naam in de campagne vele malen aangeroepen, maar toch is met zijn verkiezing het tijdperk-Arafat definitief afgesloten. Abbas, die aan Palestijnse kant de stoot gaf tot de akkoorden van Oslo, tapt onmiskenbaar uit een ander vaatje. Tijdens de campagne sprak hij woorden die Arafat nooit over zijn lippen kon krijgen. Hij pleitte voor een vreedzame intifada, zonder wapengeweld. En hij verklaarde zich bereid tot rechtstreeks overleg met de regering-Sharon. Dat deed hij niet slechts voor westerse camera's, maar tijdens toespraken in Nablus en Ramallah.

Uiteraard is allerminst zeker dat Abbas zijn politieke koers kan doorzetten. Hij mist vooralsnog het gezag van zijn voorganger (al werd Arafat meer als symbool dan als daadwerkelijk leidsman geëerd). Maar hij is ook een door de wol geverfd politicus, die weet waar zijn grenzen liggen. Dat hij zo sterk inzet op een politiek vergelijk met Israël, moet erop duiden dat hij daarvoor in de Palestijnse gemeenschap een behoorlijk draagvlak aanwezig acht. Het feit dat radicale bewegingen, zoals Hamas en de Islamitische Jihad, de verkiezingen hebben geboycot, hoeft daarmee niet in tegenspraak te zijn. De boycot kan ook worden gezien als een zwaktebod van het radicale kamp.

De zege van Abbas komt een week nadat ook in de Israëlische politiek de bordjes zijn verhangen. De centrum-linkse Arbeidspartij is toegetreden tot de regering-Sharon. Hoewel de betekenis hiervan niet mag worden overschat, schept deze coalitie aan Israëlische kant een gunstiger voedingsbodem voor hernieuwd vredesoverleg. De nieuwe waarnemend premier Shimon Peres is erop gebrand de ontruiming van de Gazastrook aan te grijpen als opstap naar een meer omvattende regeling. Ook Egypte zit op deze lijn en heeft de banden met Israël aangehaald.

Door al deze ontwikkelingen ontstaat een window of opportunity die zich in het Midden-Oosten lang niet heeft voorgedaan. De partijen moeten dat venster zelf openen. Maar de buitenwereld kan er veel aan doen om het uitzicht zo fraai mogelijk te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden