Magnetisme van Ford

Het varieert meestal van pikant tot gevaarlijk de geschiedenis van je bedrijf door een onbevooroordeelde wetenschapper te laten schrijven. Dat probleem is Douglas Brinkley bij Ford niet tegengekomen....

Natuurlijk staat Henry Ford tot ver over de helft van het boek in het middelpunt. Maar Brinkley hakt flink in de sokkel van het standbeeld waarop de geschiedenis Ford heeft geplaatst. Of liever: waarop Ford zichzelf heeft geplaatst, want de man zorgde meer dan perfect voor zijn eigen public relations. Ford de uitvinder van de lopende band? Welnee, stipuleert Brinkley, de oude Egyptenaren kenden dat systeem al en de versie in de Ford-fabriek komt voor rekening van Henry's medewerkers.

Ford was een man vol tegenstrijdigheden. Hij was pacifist, was een verklaard tegenstander van (Amerikaanse bemoeienis met) beide wereldoorlogen, zorgde naar de toenmalige verhoudingen goed voor zijn zwarte arbeiders, maar was tegelijkertijd overtuigd antisemiet. Ford kocht zelfs in 1920 de plaatselijke krant in Dearborn op om zijn hatelijke ideeën te kunnen ventileren. Adolf Hitler beschouwde Henry Ford als zijn belangrijkste medestander op het Amerikaanse continent. Fords pacifisme strekte zich weer niet uit tot het eigen bedrijf, want daar liet hij exbokser Harry Bennett met harde, gewapende hand elke ontluikende dwarsliggerij onderdrukken. Ford introduceerde de vijfdaagse werkweek, maar verzette zich met hand en tand tegen de invloed van vakbonden op zijn werkvloer.

Hij was een behoorlijk technicus, maar kon geen blauwdruk lezen. Hijzelf de T-Ford ontworpen? Geen kwestie van. Hij had het idee voor een goedkope auto voor de massa, anderen maakten de wagen. Maar hij had leiderscapaciteiten en verstond de kunst anderen te inspireren. 'Henry bezat een soort magneet', zei een kennis, 'Hij trok mensen naar zich toe.' Ford zelf: 'Ik doe helemaal niet zoveel. Ik loop rond en ontsteek het vuur bij anderen.' Maar diezelfde mensen dankte hij meedogenloos af wanneer hij ze niet meer nodig had.

Brinkley heeft ook voor de geïnteresseerde leek een smakelijke mix gebrouwen van een pure feitenhistorie met mooie biografische schetsen van de hoofdpersonen in en rond dat bedrijf. Kortom, bedrijfsgeschiedschrijving zoals het hoort.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden