Magneet voor slim en artistiek Amerika

Kunstliefhebbers doen er goed aan niet te blijven hangen in New York. De grootste variatie aan musea en galerieën vind je in Washington DC.

De passagiers in de trein naar Washington, DC, verraden de aard van onze bestemming. Mobiel bellend bespreken mannen en vrouwen in pak de nieuwste wetsvoorstellen. Ze lezen Politico en The Hill: dé media over de ins and outs van het politieke spel. President Obama begint aan een nieuwe termijn in het Witte Huis, dat wordt omringd door het Congres, ministeries, denktanks, ambassades, lobbyfirma's en monumenten; 'DC' is een paradijs voor politieke en historische fijnproevers.


Minder bekend is de overweldigende kunstwereld in DC, een stadsdistrict met 620 duizend inwoners, knus ingekapseld tussen twee rivieren. Om te beginnen is er de Smithsonian Institution, de trots van de stad. Maar naast deze instelling, die bestaat uit tientallen musea en bibliotheken, is er een actieve avant-garde van kunstenaars die een reeks kleine galerieën vult.


Washington moet dan ook af van zijn minderwaardigheidscomplex, betoogt Shira Kraft van de Hemphill Gallery, een galerie in de wijk Logan Circle. 'We kijken op tegen alles wat er in New York gebeurt', zegt zij. Maar DC heeft 'een zeker zo belangrijke en intieme art scene'.


Als kunstminnaar kent Kraft New York goed, het is een van haar lievelingssteden. Maar het ontzag onder artistiek ingestelde inwoners van DC is onterecht. 'We moeten niet New York willen zijn', zegt zij. 'We zijn ons zelf. Een nog maar nauwelijks ontdekte tuin.'


Dedain voor de 'saaie' hoofdstad is New Yorkers en slecht geïnformeerde Europeanen niet vreemd. Maar wie de groene, uitgestrekte stad zonder hoogbouw bezoekt, kan aangenaam worden verrast. Door een prettig, gematigd klimaat. Door goede, betaalbare restaurants. Door een efficiënt, schoon metrosysteem; uitzonderlijk voor een Amerikaanse stad. Door een unieke mix van zuidelijke gastvrijheid en extreem hoge algemene ontwikkeling; DC trekt immers traditioneel the best and the brightest aan - veel van de slimste jonge mensen van de VS komen naar de hoofdstad.


'DC is een magneet', zegt Eleanor Jones Harvey, een top-curator van het American Art Museum, vlak bij het Witte Huis. 'We zijn niet noordelijk en niet zuidelijk en dat maakt ons toegankelijk.' De scheidslijn tussen 'North and South', de kampen tijdens de verwoestende Burgeroorlog (1861-1865), bestaat nog altijd in de VS. Washington balanceert op het kruispunt tussen de twee culturen.


Sinds de tweede helft van de negentiende eeuw werd DC het symbool van hereniging, van één gezamenlijke identiteit na het splijtende conflict over de slavernij. De 'Europees' getinte stad werd rond 1800 ontworpen door de Franse architect Pierre Charles L'Enfant, in opdracht van de eerste president, George Washington. En het belang van DC nam toe naarmate het land meer één werd.


De kunstsector is bezig met zijn inhaalslag. 'We waren als het zielige meisje dat steeds werd overslagen', zegt curator Harvey. Met de musea van het Smithsonian en de groei van de moderne-kunstgalerieën komen New York en Washington steeds meer op gelijke voet te staan.


'Geleidelijk begint onze art scene te weerspiegelen hoe divers en bijzonder de stad is', zegt Harvey. Haar nieuwe tentoonstelling over schilderkunst en fotografie tijdens de Burgeroorlog is dan ook in DC en New York te zien, en verder nergens. 'En we beginnen wél in Washington.'


Wat Harvey hoopt, is dat de Amerikaanse kunstwereld in haar geheel afkomt van haar minderwaardigheidscomplex tegenover Europa. Na de Tweede Wereldoorlog kwam de Amerikaanse kunst op gang, zegt Harvey; denk aan Jackson Pollock en Andy Warhol. 'Tot die tijd zagen de Amerikanen hun kunst als derderangs, vergeleken met Europa.' Maar de VS brengen al sinds de negentiende eeuw grote kunst voort. 'Niet zoals de Europeanen. Maar wel kwalitatief sterk. Het schiep een beeld van onze identiteit.'


COMFORTABEL TREINEN

Een mooie ervaring op zich, met de Acela Express-trein vanaf het benauwende Penn Station in New York naar het schitterende Union Station in Washington. De sneltreinen vertrekken vanaf zes uur 's ochtends vijftien maal per dag. Het is een comfortabele rit van nog geen drie uur, met draadloos internet en stopcontacten; in de Café Car is het redelijk eten.

AMERICAN ART MUSEUM

The Civil War and American Art, de expositie die curator Eleanor Jones Harvey samenstelde, is nog enkele maanden te zien in het American Art Museum. Dat ligt centraal in DC. De Burgeroorlog kostte achthonderdduizend Amerikanen het leven. Pas nu - ruim anderhalve eeuw later - kan er met een 'open mind' worden gekeken naar schilderijen en vroege foto's van het conflict, aldus curator Harvey.

Het American Art Museum huisvest nog diverse andere tentoonstellingen. Filmgeschiedenis, industriële ontwerpen van jonge talenten, de geschiedenis van de muizenval: het aanbod is breed en diep.

Het museum is onderdeel van de Smithsonian Institution, een paraplu-instelling die de Amerikaanse wetenschap, kunst en geschiedenis ondersteunt.

De Smithsonian Institution werd in 1864 opgericht met een gift van de Britse filantroop James Smithson. De instelling telt negentien musea, negen bibliotheken en de nationale dierentuin. In 2011 kwamen er 29 miljoen bezoekers. De musea, die gratis toegankelijk zijn, hebben uitstekende kantines en bieden vaak speciaal vermaak voor kinderen.

si.edu; americanart.si.edu

HEMPHILL GALLERY

Te midden van de hippe restaurants van de wijk Logan Circle, ligt de Hemphill Gallery. De liefhebber belt aan, vindt de vrachtlift, gaat naar de derde etage en komt in een stille oase van moderne kunst terecht.

Ramen zijn er niet en groot is de galerie evenmin. Maar de Hemphill heeft een reputatie van 'cutting edge': de frontlinie van de moderne-kunstwereld. Dit najaar was er een verzameling van de foto's en schilderijen van William Christenberry. Curator Shira Kraft omschrijft hem als de belangrijkste levende kunstenaar van DC.

Elke vier tot zes weken is er een nieuwe expositie en een feestelijke opening. Bij die openbare recepties is iedereen welkom, zegt Kraft, maar ze waarschuwt dat de galerie-openingen in DC doorgaans 'stampvol en extreem levendig' zijn. Het bewijst volgens Kraft dat er onder de bekende bovenlaag van Smithsonian-musea een vruchtbare cultuur van kleinere, kwalitatief hoogstaande kunstinstellingen bestaat.

De tientallen galerieën van Washington liggen verspreid door de stad. De liefhebber moet even zoeken. De Hemphill, nabij de populaire wijk Dupont Circle, is geen slecht beginpunt.

hemphillfinearts.com

HIRSHHORN MUSEUM

De Amerikaanse verkiezingscampagne stond bol van de retoriek over China. Het Hirshhorn Museum aan de National Mall biedt de hele winter een overzichtstentoonstelling van de Chinese dissident en kunstenaar Ai Weiwei.

De ronde galerijen van het museum doen denken aan het beroemde Guggenheim-museum in New York. En de kwaliteit van de moderne kunst doet denken aan het al even bekende Museum of Modern Art (MoMA) in New York. Andy Warhol en de Japanner Isamu Noguchi kregen er de afgelopen jaren overvloedig aandacht.

Sinds 2005 is er een spraakmakende reeks van videokunst te zien: het 'Black Box'-programma. De Nederlander Jeroen Eisinga toonde een verkorte versie van Springtime, de zwart-witfilm waarin hij door honderdduizenden bijen wordt bedekt. Juist dat soort avant-gardistische kunstuitingen past bij het Hirshhorn, zeggen de curators.

Vanaf het Hirshhorn is het een korte wandeling naar het honkbalstadion van de Washington Nationals, gelegen in de Navy Yard, een wijk in opkomst. Ook het monument voor Franklin D. Roosevelt is dichtbij, evenals Capitol Hill, waar rondleidingen worden gegeven.

hirshhorn.si.edu/collection/home/

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden