Magische grens van 2700 punten

Wat de nieuwe Michelingids is voor de restaurateurs is de FIDE-ratinglijst voor de topgrootmeesters. Enkele malen per jaar kijken zij bezorgd uit naar de nieuwe rapportcijfers die bepalend zijn voor hun nabije financiële toekomst....

Op de lijst van 1 januari is het aantal prominente slachtoffers beperkt. Vassili Ivantsjoek verloor zijn elitestatus maar hoeft zich met 2699 punten nog niet echt zorgen te maken.

Ernstiger is de val van Alexander Morozevitsj. De Russische publiekslieveling verloor veel terrein en zakte naar 2678 punten hetgeen slechts goed is voor de gedeelde 22ste plaats.

Bovenin bleef alles min of meer bij het oude. Gari Kasparov zag zijn goede olympiaderesultaat beloond met een winst van negen punten waardoor hij verder uitliep op zijn concurrenten.

De toptien ziet er zo uit: 1. Kasparov 2847, 2. Kramnik 2807, 3. Anand 2753, 4. Topalov 2743, 5. Leko 2736, 6. Adams, Ponomariov 2734, 8. Barejev 2729, 9. Sjirov 2723, 10. Grisjoek 2712.

Iets lager op de lijst valt de positie van Judit Polgar op. Ze staat dertiende met 2700 punten, de hoogste rating die ze ooit heeft gehad.

Viktor Kortsjnoi klom terug naar de beste vijftig van de wereld en is met 2642 verreweg de hoogst geklasseerde senior. De Marokkaan Hamdouchi schreef geschiedenis door de eerste Afrikaanse speler in de tophonderd te worden.

De Nederlanders boekten geen noemenswaardige progressie. Ivan Sokolov deelt met Anatoli Karpov de 19de plaats met 2688 punten, Loek van Wely staat 30ste met 2668, Jeroen Piket (2646) handhaafde zich zonder te spelen op de 40ste plaats en Sergei Tiviakov, sinds kort in het bezit van een Nederlands paspoort, staat 51ste met 2635 punten. Jan Timman valt met 2594 punten net buiten de eerste honderd.

De sterkste Nederlandse jeugdspelers consolideerden hun posities. Jan Smeets en Daniel Stellwagen, na het toernooi in Groningen Nederlands jongste meester, wachten met respectievelijk 2467 en 2427 punten op een nieuwe sprong. Die zal nodig zijn want hun achterstand op de internationale juniorentop is niet gering. De 15-jarige Teimour Radjabov, volgende week te bezichtigen in het Corustoernooi, leidt bij de allerjongsten met 2624 punten vóór de Rus Jevgeni Aleksejev (2614).

Zo ver is de twaalfjarige Sergey Karjakin nog niet. Het Oekraïense wonderkind staat voorlopig op 2547 punten en maakt voorlopig pas op de plaats. Karjakin bereidt zich voor op Wijk aan Zee in Hastings waar het in 's werelds oudste traditionele toernooi niet erg wil vlotten. In de eerste ronde kwam een lacune in zijn openingenrepertoire aan het licht:

Nielsen - KarjakinHastings 2002

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 d5xc4 3. e2-e4 c7-c5 4. d4-d5 Pg8-f6 5. Pb1-c3 b7-b5 6. Lc1-f4 Lc8-a6 7. Pg1-f3 b5-b4?

Een ernstige fout die al enkele malen eerder is gemaakt. Zwart balanceert meteen op de rand van de afgrond.

8. Lf4xb8 b4xc3

Niet 8 ... Txb8 9. Da4+ Dd7 10. Dxa6 bxc3 11. bxc3 Pxe4 12. Pe5 Df5 13. Da4+ met groot voordeel voor wit.

9. Dd1-a4+ Dd8-d7 10. Da4xa6 c3xb2 11. Ta1-b1 Ta8xb8

Zie diagram 1

12. Lf1xc4

Een nieuwtje dat sterker is dan het tweemaal gespeelde 12. Pe5. Een partij Sjirov - Motylev uit het FIDE-WK in Moskou 2001 was na 12. Pe5 Db7? 13. Txb2! meteen afgelopen maar met 12 ... Dc7 13. Da4+ Pd7 kan zwart hardnekkig weerstand bieden.

12 ... Tb8-b6

Ook 12 ... Db7 13. Da4+ Pd7 14. 0-0 lost zwarts problemen niet op.

13. Da6-a3 Pf6xe4 14. Tb1xb2 Dd7-b7 15. Tb2xb6 Db7xb6 16. 0-0

Een vreselijke stelling voor zwart. Zijn koningsvleugel is onontwikkeld en al wits stukken staan klaar om aan te vallen.

16 ... f7-f6 17. Da3-a4+ Ke8-d8 18. d5-d6 e7-e5

Of 18 ... Pxd6 19. Le6 Db7 20. Pd2, gevolgd door 21. Tb1.

19. Lc4-e6 Db6-b7 20. Da4-a5+ ...

Zie diagram 2

Op de website van het toernooi mort de chroniqueur dat zwart in deze stelling opgaf. Aangezien het hem de nodige tijd had gekost te ontdekken wat na 20 ... Db6 zou zijn gevolgd, citeert hij met instemming Bent Larsen die eens opmerkte dat grootmeesters pas mogen opgeven als het publiek begrijpt waarom.

De lezer mag zelf ontdekken welke krachtzet wit zou hebben gespeeld na 20 ... Db6. Er zijn geen prijzen.

Na zes van de negen ronden staat Karjakin op een score van vijftig procent. Hij won een spannende partij van Kostenjoek, een andere Wijk aan Zeeganger.

Kostenjoek - KarjakinHastings 2002

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Lf8-e7 6. Tf1-e1 b7-b5 7. La4-b3 d7-d6 8. c2-c3 0-0 9. h2-h3 Lc8-b7 10. d2-d4 Tf8-e8 11. Pb1-d2 Le7-f8 12. a2-a4 h7-h6 13. Lb3-c2 e5xd4 14. c3xd4 Pc6-b4 15. Lc2-b1 c7-c5 16. d4-d5 Pf6-d7

Een wat uit de gratie geraakte openingsvariant. Kostenjoek blijkt niet op de hoogte van de laatste stand van zaken.

17. Pd2-f1

In de praktijk is duidelijk gebleken dat 17. Ta3! (17 ... f5 18. Ph2!) wits sterkste voortzetting is.

17 ... f7-f5 18. e4xf5 Te8xe1 19. Dd1xe1 Lb7xd5

Nu heeft zwart gemakkelijk spel. Wit zal veel tijd nodig hebben om een koningsaanval op te bouwen.

20. Ta1-a3 b5xa4 21. Pf1-h2

Misschien is 21. Le4 een betere kans.

21 ... Ld5-b3 22. Ta3xb3

Om haar 20ste zet te rechtvaardigen.

22 ... a4xb3 23. De1-e6+ Kg8-h8

Zie diagram 3

24. f5-f6

Moeilijk om hier iets beters voor te stellen. Wit zal in de buurt van zwarts koning moeten zien te komen.

24 ... Pd7xf6 25. Pf3-h4 g7-g5

Maar deze verdediging is afdoende.

26. Ph4-g6+ Kh8-g7 27. h3-h4 Dd8-d7 28. De6xb3 Ta8-e8 29. Lc1-d2 Dd7-f7 30. Db3-f3 Df7-d5 31. h4xg5 h6xg5 32. Df3-c3 Pb4-a2

Nergens vindt wits dame rust. Alle eindspelen zouden uiteraard glad verloren zijn.

33. Dc3-a5 Pa2-b4

En nu is de dame afgesloten van de verdediging.

34. Da5-c7+ Dd5-f7 35. Dc7-a5 Pf6-e4

Zie diagram 4

36. Lb1xe4 Te8xe4 37. Pg6xf8 Df7xf8 38. Ph2-f3 g5-g4 39. Pf3-g5 Te4-e2 40. Ld2-e3 Df8-e7 41. Da5-a3 Te2-e1+ 42. Kg1-h2 De7-e5+ 43. g2-g3 Kg7-g6

Dreigt mat met 44 ... Dh8 en na 44. Dc3 komt 44 ... Txe3.

Wit geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden