Magie met een zachte g

Guus Meeuwis heeft het voor elkaar: z'n 20-jarig jubileum in de Royal Albert Hall. Helemaal vol, met voor het grootste deel Nederlandse fans die voor hem een weekendje naar Londen gaan. Zijn hits hoeft hij alleen nog maar instrumentaal te spelen, het publiek galmt de tekst. 'Hij zingt zoals hij is. Heel naturel allemaal.'

Hoogleraar Maaike Meijer over Guus Meeuwis: 'Door hem kunnen we ons makkelijker verzoenen met onze eigen gewoonheid.' Beeld Andreas Terlaak

Hij heeft geen podiumact, geen mimiek, af en toe een flauwe glimlach. Toch zweept Guus Meeuwis (43) het publiek op. Dat staat binnen de kortste keren in vuur en vlam. Wat is de magie van Meeuwis? Op Eerste Pinksterdag, zondag 24 mei, staat hij in de Royal Albert Hall in Londen, de zaal der zalen, waar alle grootheden hebben gestaan, van Frank Sinatra tot The Beatles. Hij is de eerste artiest die er optreedt met een Nederlandstalig programma. Het eenmalige optreden is het hoogtepunt van de feestelijkheden waarmee Meeuwis zijn 20-jarig artiestenjubileum viert.

Wat is zijn geheim? Bandleden en vrienden weten het antwoord niet. 'Daar ben ik ook al twintig jaar naar op zoek', zegt bandleider en pianist Jan-Willem Rozenboom.

'Zo Guus, je bent weer vier keer een meter van je plaats gelopen', zegt zijn boezemvriend Brian D'Leon weleens. 'Ja', zegt Meeuwis dan, 'ik moet niet over het podium stormen, zo ben ik niet.'

Guus Meeuwis bij de huldiging van landskampioen PSV in 2007. Beeld ANP

Ze zien allemaal hetzelfde. Publiek dat uit zijn dak gaat en niet alleen in het PSV-stadion, zijn thuishaven. Op Concert at Sea op de Brouwersdam in Zeeland staan 40 duizend man tot aan de achterste rij te springen.

Zijn hits hoeft hij alleen maar instrumentaal te spelen, het publiek zorgt voor de tekst, het hele stadion galmt mee.

'Hij krijgt het voor elkaar een vol Museumplein in Amsterdam uit volle borst Brabant te laten zingen. Dan ben je een grote', zegt cabaretier Peter Heerschop, een goede bekende van de zanger.

Hij is een doodgewone, sympathieke jongen, dat is zijn kracht, zegt D'Leon. 'Hij kan je buurman zijn, je collega, iemand met wie je aan de bar staat. Hij zingt zoals hij is, en hij zingt hoe hij over het leven denkt. Heel naturel allemaal.'

'Veel artiesten maken zich druk voordat ze op moeten, wij drinken een glas, maken lol en gaan het podium op. Dat straal je uit', zegt Rozenboom.

CV

1972

23 maart geboren in Mariahout

1990

Studie bedrijfskunde aan Nyenrode (niet afgemaakt)

1994

Wint met begeleidingsband Vagant studentensongfestival met Het is een nacht

1995

Het is een nacht is hit van het jaar

2006

Eerste stadionconcert Groots met een zachte G

2010

Edison voor beste mannelijke artiest

2012

Uitgeroepen tot meest ultieme Nederlander

2013

Wint voor de derde keer in vier jaar de 3FM Award voor beste zanger

Na een optreden verdwijnt Meeuwis niet als een dief in de nacht, maar drinkt hij nog een pilsje met zijn publiek. Hij is de jongen van de kroeg om de hoek. Veronica Magazine riep hem in 2012 uit tot 'meest ultieme Nederlander'.

'Zijn nummers hebben zich in het collectief geheugen genesteld. Ik ken zijn liedjes niet echt, maar als je tussen dat publiek staat, ga je erin mee, ze raken aan iets collectiefs', zegt Heerschop.

'Het is een Nacht is een mooi, eenvoudig lied, maar wel magisch', zegt Maaike Meijer, hoogleraar genderstudies aan de Universiteit Maastricht die onlangs het succes van André Rieu heeft ontrafeld.

'Een nacht die je normaal alleen in films ziet, zingt Meeuwis. Een gewone Brabantse jongen belandt ineens in Hollywood. Dat kan ons dus ook overkomen. We kunnen ons daardoor makkelijker verzoenen met onze eigen gewoonheid.'

Meeuwis is niet anders op het podium dan ernaast. Hij speelt geen rol, heeft geen last van sterallures en geveinsde beleving. Een aartsoptimist die als een zonnebloem naar het licht draait.

Het is een nacht, hit van het jaar 1995.

Hij zingt zoals hij is: relaxt. 'Hij zet geen kracht, hij wringt niet. Hij zingt helder en dan gebeurt het. Bier moet goed zijn voor je stem, wijn ook, tegenwoordig drinkt hij wijn', zegt Heerschop.

Zijn liedjes gaan over alledaagse zaken, levenswendingen, de liefde. Voor rauwe teksten heeft Meeuwis geen bagage. Daarvoor was zijn jeugd in het katholieke zuiden te zorgeloos.

Hij is geboren in het Brabantse Mariahout, gemeente Lieshout, het dorp van Bavaria. Op zijn 12de is hij met carnaval jeugdprins, Prins Guus d'n eerste. Twee jaar later verhuist hij naar het Limburgse Valkenburg. Ook daar speelt hij tuba in de harmonie.

Zijn teksten zijn vervat in spreektaal, hij zou het zo in de kroeg kunnen vertellen. Hij moet niet de poëet uithangen, weet Meeuwis. Het moet ook niet te simpel worden. Op rode rozen zal je hem niet betrappen. Roos ligt op je schouders, vindt hij.

Hij vertolkt net zo makkelijk meedeiners als kalmere, serieuzere luisterliedjes, maar voor zijn critici blijft hij het fuifnummer van kedeng-kedeng. Het verhaal gaat dat hij theaterdirecteur Joost Nuissl heeft moeten beloven dat hij diens theater niet zou bezoedelen met een polonaise.

Meesters

Guus Meeuwis trapte zijn jubileumjaar af met Hollandse Meesters. Een ode aan de Nederlandstalige muziek, samen met de New Cool Collective Big Band. Het zijn liedjes die hem hebben geïnspireerd, zoals Kom Van Dat Dak Af van Peter Koelewijn, Sammy van Ramses Shaffy en Is Dit Alles van Doe Maar. Hollandse Meesters is zijn negende album. Al zijn albums hebben enkele tot vele tientallen weken in de tophonderd gestaan. In de recentste Top2000 stonden zeven nummers van hem. Meeuwis zit deze weken in de studio om zijn tiende album op te nemen. Dat komt begin oktober uit.

Ze mogen hem een onnozele hals vinden, Meeuwis voelt zich er wel bij. Zijn blijmoedige inslag maakt het leven gemakkelijker. Zelfs het failliet van The Entertainment Group van Marco Borsato in 2009 bracht hem niet van zijn stuk- in elk geval niet openlijk.

TEG behartigde zijn belangen en organiseerde zijn concerten. Meeuwis zou nog een miljoen euro te goed hebben gehad. Vanaf dat moment nam hij de touwtjes in handen en richtte hij een eigen bedrijf op.

Gustaaf Stephanus Modestus Meeuwis gebruikt zijn laatste doopnaam als naam voor de bv's waarin de organisatie is ondergebracht. Het bedrijf is uitgegroeid tot een waar imperium, waarin miljoenen worden omgezet.

Als student was Meeuwis minder succesvol. Een jaar bedrijfskunde aan Nyenrode wordt een flop, te veel gefeest, te weinig gestudeerd. Samen met Brian D'Leon, die ook van Nyenrode wordt gestuurd, verkast hij naar Leuven om het nog een keer te proberen.

Ze wonen boven café Chantant, befaamd om de drank en de klank, zoals de Belgen zeggen. Er staat een piano, er liggen gitaren, er wordt flink ingenomen en muziek gemaakt. Als Meeuwis en D'Leon van hun avondjes stappen thuiskomen, brandt er altijd nog licht. 'Dat is de kat op het spek binden', zegt D'Leon. Chantant wordt hun tweede huiskamer, de kroegbaas is hun huisbaas.

Guus Meeuwis als kind.

Na twee jaar keert Meeuwis onverrichter zake terug naar Nederland en gaat hij in Tilburg rechten studeren. Daar haalt hij zijn propedeuse. Thuis hebben ze lang gedacht dat hij advocaat zou worden omdat hij altijd het laatste woord had.

Met vijf vrienden, onder wie zijn broer Marc, wint hij in 1995 het studentensongfestival. Het is een nacht heet hun winnende lied, dat Meeuwis een paar jaar daarvoor heeft geschreven voor Valérie Gregoire als dank voor een romantisch weekeinde in Brugge. Zijn toenmalige vriendin en huidige echtgenote met wie hij vier kinderen heeft.

Guus Meeuwis & Vagant heet de gelegenheidsband, genoemd naar hun stamcafé in Tilburg, waar Meeuwis als werkstudent achter de bar stond. Ze krijgen een contract aangeboden. Als ze zijn uitgelachen, tekenen ze.

Het is een nacht is de hit van 1995 en staat 37 weken in de mega topvijftig, goed voor een plaats in de toptien van langst genoteerde hits aller tijden. Meer dan een kwart miljoen platen worden er verkocht.

Columnist Anil Ramdas noemde de zes Tilburgse studenten de Generatie Levensecht, het antwoord op de Generatie Nix, vanwege hun vertrouwen in de liefde. Sinds Lola van The Kinks had hij zoiets niet meer meegemaakt.

Ook hun tweede lied - Per Spoor, beter bekend als Kedeng kedeng - wordt een nummer 1-hit. Ze trekken door het land, iets te dikke ballen met twee hits. Zelf zijn ze het meest verbaasd over hun succes.

Brabant

Brabant ('en dan denk ik aan Brabant, want daar brandt nog licht') van Guus Meeuwis is het onofficiële volkslied van Noord-Brabant. Brabantse media hebben ervoor geijverd dat het tot officiële hymne zou worden verheven. Met een in 2007 door ruim 30 duizend Brabanders getekende petitie heeft het provinciebestuur niets gedaan. Meeuwis hield zich buiten de discussie. Vier jaar later kende de provincie hem het ereburgerschap toe. Volgens de provincie vindt de zanger als geen ander aansluiting bij zijn publiek, bij jong en oud, binnen en buiten Brabant. En is hij erin geslaagd met Brabant het moderne Brabant-gevoel te verwoorden.

In 2001 kiest Meeuwis, die naar eigen zeggen een concentratieboog heeft van 3 minuut 20, precies genoeg voor een liedje, voor de muziek. Hij gaat solo verder, de anderen hebben hun studie afgemaakt en gaan 'echt aan de slag'. Pianist Jan-Willem Rozenboom en zijn broer Marc, percussionist, begeleiden hem nog steeds, naast hun andere werkzaamheden.

Sinds 2006 geeft Meeuwis jaarlijks concerten in het PSV-stadion in Eindhoven, gemiddeld vier op rij, 34 duizend fans per avond komen eropaf. Meer dan een miljoen bezoekers hebben de concerten 'Groots met een zachte G' getrokken. Gastheer Meeuwis liet voor het hele stadion kaas en worst aanrukken om de komst van de miljoenste bezoeker te vieren.

De concertreeks, betiteld met de geuzennaam Zomercarnaval, is uitgegroeid tot het grootste jaarlijkse muziekevenement van een soloartiest in Nederland. Ook mensen die Meeuwis tien keer leuker vinden dan zijn muziek, gaan naar het stadion. Die gaan voor de sfeer.

Beeld ANP

Volgende maand geeft hij vijf jubileumconcerten. Komende weken verwacht zijn management alle 170 duizend kaartjes te hebben verkocht.

Wat hij in zijn hoofd heeft, fikst Meeuwis vroeg of laat. Een album opnemen in de legendarische Abbey Road-studio's in Londen, een optreden in het Rijksmuseum, een concert in de Royal Albert Hall - hij krijgt het voor elkaar.

In zijn jubileumjaar wilde Meeuwis in de Royal Albert Hall staan. Zijn management is gaan bellen, Meeuwis gooide er een paar telefoontjes tegenaan. Toen Eric Clapton zijn optie voor Eerste Pinksterdag niet verzilverde, dacht de Royal Albert Hall aan de Nederlandse zanger van wie de staf, voor hij had gebeld, nog nooit had gehoord.

'Ze dachten na het zoveelste telefoontje: wie is die gek toch steeds? Laten we maar eens terugbellen', vermoedt Meeuwis. 'Hij weet wat hij wil en krijgt het voor elkaar zonder te drammen', zegt zijn vriend D'Leon.

Daags voordat Meeuwis optreedt, speelt Eric Clapton er. De dag erop Mark Knopfler. Het concert, 5.270 stoelen, was in anderhalve dag uitverkocht. Fans uit Nederland die er met Pinksteren een weekeindje Londen van maken.

Het is een nacht en Kedeng kedeng zullen klinken in de Royal Albert Hall. Meeuwis beseft dat hij alles heeft te danken aan die nummers en dat zijn publiek daarvoor komt.

Meijer: 'We hebben behoefte aan extreme helden, extreem mooi, extreem rijk, extreem goed, maar ook aan iemand die dicht bij ons staat.'

Heerschop: 'Ik heb hem nog nooit zien verzaken. Hij scoort hoog in de categorie succes verzekerd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.