Magic Mac, waar is je toverstokje?

Van succescoach tot kop van Jut in een jaar tijd. Waar is het misgegaan met Steve McClaren bij FC Twente? Een terugblik aan de hand van zes wedstrijden.

4-3-2012

psv - fc twente: 2-6

Met Steve McClaren heeft FC Twente behalve een gelauwerd trainer ook een bekwaam motivatiekunstenaar in huis gehaald. Zijn inauguratiespeech over samenwerken tijdens het trainingskamp in Maspalomas, in januari van het vorig jaar, is van Obama-achtige kwaliteit. Het is laat in de avond, maar de spelers zouden zó het veld op willen rennen om te voetballen, zozeer zijn ze geraakt door de woorden van de Engelsman.


McClaren, in 2010 kampioen geworden met FC Twente, is de opvolger van Co Adriaanse. In tegenstelling tot zijn voorganger kiest hij voor vastigheid in het elftal. Leroy Fer en Willem Janssen zijn de nieuwe blikvangers. En omdat Marc Janko in de winterstop aan Porto wordt verkocht, is Luuk de Jong nu de onbetwiste nummer negen. 'Magic Mac' begint geweldig. Van de eerste negen wedstrijden onder zijn leiding wint Twente er acht. De overwinning op PSV is er eentje om in te lijsten. Met messcherpe counters staan de tukkers al bij rust met 0-4 voor. In deze vorm stevent FC Twente lijnrecht op de titel af, zo is ieders overtuiging. Wat kan er nu nog mis gaan?


24-3-2012

ado den haag - fc twente: 1-1

Heel veel, blijkt drie weken later. In welgeteld twintig dagen zet FC Twente zichzelf buitenspel voor het kampioenschap. De ploeg lijdt drie nederlagen op rij en voor de eerste keer in het seizoen valt het woord crisis in Enschede. Als er met 1-1 wordtgelijkgespeeld tegen ADO Den Haag, trakteert McClaren zijn spelers bij terugkomst op een nachtelijke tirade.


Behalve punten verliest FC Twente dankzij een paar kolderieke acties van McClaren ook goodwill. De Engelsman heeft er een handje van om na een overtreding de catacomben in te rennen om op een monitor naar de tv-beelden te kijken.


Ook komt hij vaak pas het veld op als de wedstrijd al is begonnen. Wat hem nog het meest kwalijk wordt genomen, is dat hij in de return tegen Schalke 04 zijn beste voetballers op de bank heeft gezet. Hij wil ze sparen voor de strijd om het kampioenschap.


Een inschattingsfout. In Duitsland gaat zijn ploeg kansloos onderuit met 4-1. FC Twente is uitgeschakeld voor de Europa League.


13-5-2012 (play-offs)

fc twente - rkc: 0-1

Het is aan het ondoorgrondelijke Fair Play-klassement van de UEFA te danken dat FC Twente zich voor Europees voetbal plaatst, want via de reguliere weg lukt dat niet. In de competitie is Twente teleurstellend als zesde geëindigd en in de play-offwedstrijd tegen RKC verliezen de tukkers in de vertrouwde Grolsch Veste met 0-1. Het is een verloren seizoen geworden. Na afloop laat McClaren optekenen dat hij zich nog nooit zo teleurgesteld heeft gevoeld sinds hij in dienst is van FC Twente.


In vrijwel niets doet zijn ploeg hem nog denken aan de swingende kampioensformatie van 2010. Toen beschikte McClaren met Theo Janssen, Blaise Nkufo en Kenneth Perez over creatieve spelers met een over-mijn-lijkmentaliteit. Met Bryan Ruiz had hij bovendien 'a special one' in huis, iemand die met een bijzondere actie een wedstrijd kon doen kantelen.


Nu is het allemaal te week en te wisselvallig, vindt McClaren. Dan maar volgend jaar kampioen worden, neemt hij zich voor alvorens hij vertrekt naar zijn vakantie-adres. Maar dan wél met zijn investeringen.


29-9-2012

ajax - fc twente: 1-0

McClaren wordt op zijn wenken bediend. FC Twente haalt voor 20 miljoen euro elf nieuwe spelers. Volgens voorzitter Joop Munsterman is de selectie nu breder, meer in balans en mentaal sterker, precies zoals McClaren het wilde.


Bovendien heeft de trainer met Dusan Tadic de zo vurig gewenste nieuwe 'special one'. Wel ziet McClaren Ola John naar Benfica (Portugal) en Luuk de Jong naar Borussia Mönchengladbach (Duitsland) verhuizen.


FC Twente wint overtuigend de eerste zes wedstrijden van de competitie en als koploper reist de ploeg af naar Amsterdam voor de topper tegen Ajax. In de Arena laat de formatie zich echter op alle fronten aftroeven. De door McClaren uitgestippelde speelwijze is zo defensief dat De Telegraaf voorzitter Munsterman oproept actie te ondernemen tegen de Engelse 'angsthaas'.


Ook spelers beklagen zich na afloop over de keuzes van McClaren. 'In het belang van het team moest ik eigenlijk slechte dingen doen', zegt smaakmaker Nacer Chadli.


1-11-2012 (beker)

fc twente - fc den bosch: 1-2

'We like the Cup', beweert McClaren in september nog, voor het duel tegen RVVH. Het blijkt een van zijn vele loze clichés te zijn, waardoor hij in praatprogramma's steeds vaker op de hak wordt genomen. Voor de bekerwedstrijd tegen FC Den Bosch stuurt hij de tweede garnituur het veld in. Die keuze pakt, net als tegen Schalke, rampzalig uit: een 1-2-nederlaag. Als Dedryck Boyata wordt weggestuurd, sprint McClaren weer ouderwets naar de monitor om de overtreding te bekijken.


Hoewel FC Twente in de competitie nog steeds bovenin meedraait, geldt de ploeg niet als de onbetwiste nummer één. Daarvoor is het spel te angstig. Anderhalve week na de zeperd in de beker speelt Twente met 0-0 gelijk bij Vitesse. Het duel is bijna te saai om er een volwaardige samenvatting in Studio Sport van te maken.


In de spits wil Luc Castaignos maar niet overtuigen. Hij is niet fit en kan in de kleine ruimte moeilijk uit de voeten, terwijl zijn vervanger Dmitri Boelikin de finesse mist voor het niveau van FC Twente. In de Europa League weet Twente nul keer te winnen, een roemloze aftocht is het resultaat.


10-2-2013

zwolle - fc twente: 1-1

Een ongelukkig aankoopbeleid, angsthazenvoetbal, morrende spelers en de hoon van de media: het lijkt of op deze middag in Zwolle voor FC Twente alles samenvalt. Gelijkspelen tegen PEC kan een keer gebeuren, maar niet op deze manier. Vanaf de tribune ziet de geschorste Wout Brama een geïrriteerde lichaamshouding bij zijn ploeggenoten. Na afloop laat Willem Janssen geen spaan heel van zijn ploeg. 'Het klopt van geen kant, iedereen doet maar wat', zegt hij bij Eredivisie Live.


Zaterdag speelt FC Twente, inmiddels afgezakt naar plaats vier, tegen degradatiekandidaat Willem II, een wedstrijd waar 220 volt op staat. Het resultaat is van cruciaal belang voor de toekomst van Steve McClaren bij FC Twente. Drie jaar geleden werd hij nog toegejuicht. Diezelfde fans stonden hem nu bij terugkomst uit Zwolle op te wachten bij het stadion. Ze willen 'Change!' bij hun club. En snel ook. Mister Mac zal dit keer wel een heel goede Obama-speech uit de kast moeten halen wil hij de rijen weer gesloten krijgen in Enschede.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden