Mager onderzoek

Onder de titel Vreemd en Verdacht heeft de criminoloog Willem de Haan donderdag een zowel geruststellend als teleurstellend onderzoek gepubliceerd over criminaliteit in en rond asielzoekerscentra....

Geruststellend, omdat eerdere uitlatingen van de Groningse burgemeester Jacques Wallage dat criminaliteit onder asielzoekers zeker vijf keer zo vaak voorkomt als onder Groningers, nuance behoeft. De Haan trof in de door hem en zijn medewerkers bestudeerde Groningse dossiers geen bewijzen van zware criminaliteit aan, maar bijna uitsluitend gevallen van winkeldiefstal en zwartrijden. Teleurstellend is de reikwijdte van De Haans onderzoek: hij spreekt zich nadrukkelijk niet uit over de vraag of asielzoekers crimineler zijn dan Nederlanders. Hij acht een dergelijke vergelijking onmogelijk, gelet op de beperkingen waaronder asielzoekers leven.

Begin vorig jaar ontstond grote commotie rond het deels uitgelekte rapport Asielzoekers crimineler? van de Groningse regiopolitie over criminaliteit vanuit Groningse asielzoekerscentra. Met het rapport wilde de politie aandacht voor de toenemende werkdruk. Wallage beoogde een, meer algemene, discussie aan te zwengelen over de noodzaak van uitzetting van criminele asielzoekers, ten einde een maatschappelijk draagvlak voor opvang te behouden.

Met een dergelijke oproep is ook achteraf bezien niet veel mis, maar de onderliggende gegevens blijken nu erg mager te zijn. Het was daarom beter geweest, uit een oogpunt van zindelijk openbaar bestuur, als Wallage op het moment van de presentatie van De Haans rapport beschikbaar was geweest voor commentaar. Hij had dan kunnen reageren op te verwachten opmerkingen als die van de directeur van Vluchtelingenwerk, Eduard Nazarski, die vindt dat het Wallage zou sieren als hij erkent 'dat hij er toen naast zat'.

Intussen blijft het empirische materiaal onbevredigend. Nog maar drie maanden geleden leek een publicatie in het justitiële tijdschrift SEC Wallages noodkreet juist te ondersteunen. Een ambtenaar van het ministerie van Justitie betoogde toen, op basis van landelijke cijfers uit het jaar 1998, dat asielzoekers wel degelijk oververtegenwoordigd zijn in de criminaliteitsstatistieken, juist in de zware categorie moord en doodslag.

Op dit soort bevindingen gaat De Haan in zijn rapport niet in. Niettemin waarschuwt hij dat 'een slordige discussie' over cijfers leidt tot 'spookverhalen', stigmatisering van en angst voor álle allochtonen. Reden genoeg, kortom, voor een aanvullende feitenexercitie die ook de terreinen bestrijkt die De Haan nu braak laat liggen.

Het voorstel voor een uitgebreid landelijk vervolgonderzoek, dat sinds enige tijd bij de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken ter tafel ligt, verdient daarom snel uitvoering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden