Mag Oekraïne dichter bij de EU op schoot?

De kans is groot dat we begin 2016 moeten stemmen over het EU-verdrag met Oekraïne. Welke argumenten geven de voor- en tegenstanders?

Jan Roos van GeenPeil vertrekt met 440.000 handtekeningen tegen het verdrag met Oekraïne naar de Kiesraad in Heerlen.Beeld ANP

TEGEN opmaat naar lidmaatschap

Deze overeenkomst is het voorportaal voor een volledig EU-lidmaatschap van Oekraïne. Zo ging het ook bij Kroatië, dat in 2001 een associatieverdrag sloot en sinds 2013 EU-lid is. Zelfs als Oekraïne een lidmaatschap misloopt, wordt het een EU-kolonie, omdat het Europese normen moet overnemen. De prijs die Nederlanders daarvoor betalen, is een machtigere EU waarvan de interne en geopolitieke ambities moeilijker te stoppen zijn. De EU wordt groter en minder controleerbaar via het democratische proces. Daarom moeten Nederlanders de kans krijgen zich uit te spreken.

'Nederlandse bevolking is niet een stelletje tokkies'

Met het aanstaande referendum over het associatieverdrag met Oekraïne redt GeenPeil naar eigen zeggen de democratie. Is dat zo? We vroegen het Laurens Jan Brinkhorst, Thierry Baudet en Niesco Dubbelboer. Lees hier het hele artikel.

VOOR uitbreiding Europese waarden

Oekraïne belooft met dit verdrag de EU-normen op tal van terreinen over te nemen, van de rechtsstaat en mensenrechten tot duurzame ontwikkeling. Sinds de ondertekening heeft het land al tachtig hervormingswetten aangenomen, waaronder anti-corruptiewetten en anti-discriminatiewetgeving.

De Oekraïense bevolking heeft zich zowel bij de presidents- als de parlementsverkiezingen uitgesproken voor een pro-Europese koers. Het verdrag is echter niet de opmaat voor het EU-lidmaatschap, maar juist een alternatief.

Weliswaar hebben sommige lidstaten en Oekraïne zelf hier andere gedachten over, de Nederlandse regering vindt een Oekraïens EU-lidmaatschap onwenselijk. Zeker met de Russische aanwezigheid op de Krim en de bemoeienis van Moskou met de rebellen in het oosten.

(Tekst gaat verder onder foto).

Een Oekraïens meisje en haar vader zwaaien met EU-vlaggetjes in Kiev, in november 2014.Beeld EPA

TEGEN lont in het kruitvat

Het associatieverdrag met Oekraïne is een provocatie. Georgië en Oekraïne behoorden ooit tot de Sovjet-Unie, maar nu probeert de EU ze in te lijven. Moskou is daar niet van gediend en meent bovendien recht te hebben op gebieden in deze landen, zoals de Krim. Toen de regering-Janoekovitsj in 2013 besloot het verdrag niet te tekenen, werden de pro-Europese groepen op onverantwoorde wijze opgehitst door Europarlementariërs als Guy Verhofstadt en Hans van Baalen.

VOOR stabiliteit aan de grenzen

Met het verdrag werkt de EU aan stabiliteit en welvaart aan de buitengrenzen van de Unie. Hoe beter je buurlanden het doen, hoe stabieler de situatie is in het binnenland. Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat er bij conflicten vluchtelingenstromen op gang komen.

De EU koestert zeker niet het idee dat er een geopolitieke wedstrijd zou zijn met Rusland over vermeende invloedssferen. Aan de andere kant hebben de voormalige Sovjet-landen recht op zelfbeschikking en hun eigen veiligheidsbeleid - iets wat Rusland heeft erkend.

Dit verdrag is er op verzoek van Oekraïne gekomen, de EU dringt niets op. In 2013 staakte Armenië de onderhandelingen over een associatieverdrag: geen probleem. Daarom heeft Brussel ook steeds open gestaan om eventuele Russische bezwaren te bespreken. Zo is op verzoek van Moskou de implementatie van het verdrag uitgesteld tot 1 januari 2016.

Guy Verhofstadt.Beeld anp

TEGEN daar gaat ons belastinggeld

Oekraïne, maar ook Georgië en Moldavië, zijn corrupte oligarchieën met falende politieke systemen en failliete economieën die bankensteun nodig zullen hebben. De landen zullen dus onmiddellijk netto-ontvangers van miljarden euro belastinggeld worden. Volgens onderzoek is het land een van de meest corrupte ter wereld - niveau Zimbabwe. Hoe zinvol is het om daar bakken geld heen te sturen? En is het werkelijk een goed idee de grenscontroles te versoepelen terwijl Oekraïne wereldleider is in illegale vrouwenhandel, kinderprostitutie en doorvoer van drugs?

VOOR economische voorspoed

Met het associatieverdrag wordt een succesvol EU-recept toegepast: politieke en economische hervormingen afdwingen in ruil voor vrijhandel. Zo worden vanaf 1 januari importheffingen afgeschaft en douaneregels versoepeld. Een studie in opdracht van de EU voorspelt dat de economie van Oekraïne hierdoor op den duur 6 procent zal groeien. En economische groei in onze buurlanden, daar profiteren wij ook van.

De EU heeft Oekraïne weliswaar financiële steun beloofd, maar dit valt onder de lopende Europese meerjarenbegroting en niet onder dit verdrag. Structureel komt er geld uit het 'nabuurschapsbeleid', ongeveer 150 miljoen euro per jaar. Je kunt dit ontwikkelingsgeld noemen, maar wat is daar eigenlijk mis mee?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden