NieuwsAmnestie Venezuela

Maduro verleent ‘amnestie’ aan politieke tegenstanders: een ‘farce’, stelt Venezolaanse oppositie

President Nicolás Maduro heeft bij wijze van charmeoffensief aanklachten laten vallen tegen 110 oppositieleden. Een aantal werd vrijgelaten. 

Activist José Daniel Hernandez is een van de 110 vrijgelaten politieke gevangenen.Beeld AFP

Het gaat om veel activisten en politici rondom de oppositie, aangevoerd door Juan Guaidó. Internationale leiders zijn enthousiast over de ingreep, Guaidó blijft vastbesloten om Maduro te ontmaskeren als dictator die de democratie in Venezuela heeft uitgehold. 

In de aanloop naar parlementsverkiezingen in december verleent de Venezolaanse president Nicolás Maduro amnestie aan ruim honderd politieke tegenstanders, deels gevangenen in Venezuela en deels oppositieleden in ballingschap. Het regime in Caracas kondigde maandag vanuit het niets deze ‘daad van verzoening’ richting de oppositie aan. Maduro ontving dinsdag complimenten van VN-mensenrechtencommissaris Michelle Bachelet. Maar de oppositie deed de toenaderingspoging meteen af als ‘een farce’. 

‘President Maduro is een waarachtige kampioen in zijn zoektocht naar dialoog met het Venezolaanse volk.’ Zo luidt de jubelende titel boven het persbericht op de website van de Venezolaanse overheid. De aanklachten tegen 110 leden van de oppositie komen te vervallen, stelt het bericht. ‘Onder hen zijn ex-parlementariërs die hebben deelgenomen aan samenzweringen.’ Het doel van de gratieverlening is ‘verzoening’. De president zou vooraf met meerdere oppositieleden hebben gesproken over deelname aan de verkiezingen van 6 december. ‘Het parlement is de plek bij uitstek voor het beslechten van politieke meningsverschillen.’

De autoritaire marxist Maduro heeft veel te winnen bij het charmeoffensief, zowel in binnen- als buitenland. Sinds hij in 2013 na het overlijden van Hugo Chávez het presidentschap overnam is Venezuela jaar na jaar dieper weggezakt in een  ongekende economische crisis. Met het kelderen van de olieprijzen droogde de geldstroom op waarmee het bolivariaanse regime jarenlang de sociale programma’s voor de armen bekostigde. Na zeven jaar Maduro leven miljoenen Venezolanen in armoede en lijden honger. Vijf miljoen Venezolanen vluchten de afgelopen jaren naar het buitenland. Het land wordt nog eens extra geraakt door Amerikaanse sancties gericht op het verzwakken van het socialistische regime. Het afgelopen half jaar kwam daar de coronacrisis bovenop. 

Sinds voorjaar 2019 wordt oppositieleider en zelfverklaarde president Juan Guaidó door meer dan vijftig landen erkend als rechtmatig staatshoofd. Maar na een mislukte opstand in april vorig jaar waarin het leger trouw bleef aan Maduro heeft Guaidó geen vuist meer kunnen maken. De oppositieleider is nooit gearresteerd, maar om hem heen werd zijn beweging aangepakt door de regering. Meerdere van de oppositieleden die maandag werden vrijgelaten zijn leden van Guaidós team die in het afgelopen anderhalf jaar zijn opgepakt of naar het buitenland gevlucht.  

Maduro poogt met de amnestieregeling de verkiezingen in december, die door de oppositie worden geboycot, nieuwe legitimiteit in te blazen. Alle oppositieleden zijn van harte welkom om deel te nemen, is zijn boodschap. Wie de uitnodiging niet aanneemt heeft het aan zichzelf te danken dat hij buitenspel staat. ‘Degenen die niet deelnemen aan de verkiezingen, nemen niet deel aan het democratische leven van ons land’, stelde vicepresident Jorge Rodriquez maandag bij de aankondiging van het politieke pardon. 

Nog geen twee maanden geleden nam het regime per gerechtelijk decreet het bestuur van Guaidós partij Voluntad Popular (‘Wil van het volk’) over en plaatste een loyalist aan het hoofd. In juni gebeurde hetzelfde bij twee andere oppositiepartijen. De oppositie was zodoende een half jaar voor de verkiezingen al uitgeschakeld. 

Slachtoffers van marteling

Diezelfde oppositiepartijen, inclusief de vrijgelaten politieke gevangenen, reageren nu honend op Maduro’s ‘farce’. Guaidó spreekt in een reeks tweets over een ‘draaideur’ van het regime waarin mensen te pas en te onpas verdwijnen en soms weer worden vrijgelaten. ‘Het is een valstrik waar wij niet intrappen.’ Door oppositieleden vrij te laten ‘erkent’ Maduro’s regering de vervolging van politieke tegenstanders, stelt Guaidó. ‘Het regime bewijst dat het een dictatuur is.’

Oppositielid Juan Pablo Guanipa, een van de 110 op Maduro’s lijst, maakt op Twitter korte metten met de regeling. ‘U heeft geen enkele autoriteit om wie dan ook gratie te verlenen. Vraag God om vergiffenis en rot vervolgens op!’ Mariela Magallanes, een parlementariër die is uitgeweken naar Italië, zei dinsdag in gesprek met Radio Caracas: ‘Wat gisteren gebeurde was geen pardon, maar een vrijlating van onschuldige politieke gevangenen, slachtoffers van marteling.’

Ondanks de felle kritiek van de eigen oppositie, kreeg Maduro complimenten uit het buitenland. VN-commissaris voor mensenrechten Michelle Bachelet prees de maatregel als ‘een betekenisvolle stap’ richting het openen van ‘democratische ruimte’ en het verbeteren van de mensenrechtensituatie in Venezuela. Ook Josep Borrell, de hoogste buitenlandvertegenwoordiger van de Europese Unie, sprak over ‘goed nieuws’. Het vrijlaten van politieke gevangenen was een ‘voorwaarde’, stelde hij, voor de organisatie van ‘vrije, inclusieve en transparante verkiezingen’. 

Voor oppositieleider Guaidó zijn het pijnlijke loftuitingen uit de monden van internationale leiders die hij als zijn bondgenoten beschouwt. Een groot deel van zijn campagne het afgelopen anderhalf jaar was erop gericht de internationale gemeenschap ervan te overtuigen dat Maduro een dictator is die de democratie in Venezuela heeft uitgehold. Deze laatste zet van het regime verandert voor de oppositie niets. De verkiezingen blijven voor Guaidó een door de regering georkestreerd toneelstuk. ‘We werken aan het vertrek van Maduro, niet aan het verlengen van de termijn van het parlement’, stelde hij dinsdag. 

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden