Made in Europe heeft iets weg van een goeie roman

Het reisprogramma met schrijver Dimitri Verhulst lijkt op een roman. Lang over nagedacht, zonder dat het zo overkomt.

De VPRO stuurt tegenwoordig zo vaak schrijvers op pad - Wieringa, Van Dis, Pfeijffer - dat het lijkt alsof de omroep ze het schrijven wil beletten. Nu Dimitri 'Helaasheid' Verhulst weer. Maar die schrijft gewoon door, terwijl hij televisie maakt. In Made in Europe - een reis door de Europese kunstgeschiedenis, aan de hand van Pieter Steinz' gelijknamige boek - strooit hij gul met fijne zinnetjes.

'Ik reis door Europa en neem mee: 85 propere onderbroeken en een boek.'

Kriskras draafde Verhulst deze zomer over het continent, van Griekenland naar Rusland, van Rusland naar Ierland, van Ierland naar Zweden en van Zweden naar, in de woorden van Verhulsts grommende voice-over, 'mijn vlakke land, mijn Vlaanderenland, mijn biefstuk-met-frietenland, mijn veel-te-fletse-pizzaland, mijn wegdek-vol-met-gatenland, mijn veel-te-dronken-vaderland.'

In elke aflevering staat een thema centraal. Gisteren was dat thema 'rebellie'. Pippi Langkous passeerde de revue, Socrates, Gavin Friday, Nadja Tolokonnikova (van Pussy Riot) en Jacques Brel - van dat vlakke land.

'Wat mij vooral nieuwsgiert, is of kunst een goede reisgids kan zijn.'

Made in Europe lijkt in weinig op het traditionele 'betere reisprogramma'. De uiteenlopende personages worden door Verhulst en zijn team steeds in nieuwe vormen gekleid en op uiteenlopende manieren aan de kijker opgediend. Er is geen mal, geen korset waarin ingewikkelde thema's worden gepropt om eenvoudig te lijken. Niet alles is nieuw natuurlijk; in de eerste aflevering zaten genoeg klassieke shots van de interviewer en geïnterviewde, semispontaan babbelend en wandelend.

De echte aantrekkingskracht - los van de verrassende onderwerpkeuze (en de komende weken staat er nog veel fraais op stapel) - zit hem in een schijnbare achteloosheid. Zoals wanneer Verhulst moeizaam musiceert met Friday of poolbiljart speelt met Tolokonnikova. Of als hij op bed zit, gramstorig in de camera kijkt en Bakoenin citeert. Gewoon, een overpeinzing tussendoor. Lang over nagedacht en zorgvuldig geregisseerd ongetwijfeld, maar zo oogt het niet. In die zin heeft Made in Europe wel iets weg van een goeie roman. Het is nep, maar omdat er zo zorgvuldig voor is gezorgd het echt te laten lijken, schort je dat besef graag even op.

'Wanneer de mens een nummer wordt, is hij een nul.'

Dimitri Verhulst Beeld Still uit Europa

Als je zou willen, zou je best wat op Made in Europe kunnen aanmerken. Het springt soms nogal van de hak op de tak, Verhulsts voice-over raspt erg aanwezig en af en toe geurt het veldboeket stijlbloempjes uit de tussenzinnen ook tamelijk indringend.

Ik ben geneigd te zeggen: nou en? Wat zou het? Verhulst kauwt niet voor, herkauwt geen herkenbare nonsensdingetjes, zakt niet op zijn hurken voor de kijker. Op televisie is dat allemaal zeldzaam en ontzettend prettig. Wie niet weet wie Bakoenin precies was, zoekt dat maar op.

'Was het maar al volgende week. Duurt volgende week je te lang? Ga dan naar onze site. Er valt veel te beleven en niets te winnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.