Macron doorbreekt alle Franse taboes

Media in Frankrijk

Waar gaat het over in de Franse media? Over president Macron natuurlijk, die nu zelfs wil gaan controleren of werklozen wel écht naar werk zoeken, constateert onze correspondent Peter Giesen.

De Franse president Emmanuel Macron en zijn vrouw Brigitte. Foto afp

Het jaar 2017 zal de geschiedenis ingaan als jaar waarin Emmanuel Macron van Frankrijk een gewoon Europees land probeerde te maken. Deze week onthulde het satirische weekblad Le Canard Enchainé dat hij opnieuw een Frans taboe wil slechten: het arbeidsbureau gaat strenger controleren of werklozen wel hard genoeg naar werk zoeken.

In andere Europese landen is het al jaren gebruikelijk om werklozen aan soms draconische controles te onderwerpen. De kritische cineast Ken Loach maakte een film over de hardvochtigheid van het Britse arbeidsbureau, I Daniel Blake. Toch zijn er in al die Europese landen maar weinig politici die voorstellen de controles te verlichten, laat staan af te schaffen. In de loop der jaren is het wantrouwen van kiezers tegen hun werkloze medeburgers stevig gegroeid.

Alleen in Frankrijk werd het controleren van werklozen tot voor kort beschouwd als een schandalige motie van wantrouwen tegen de pechvogels van de samenleving. In 2015 maakte de socialistische regering onder luide protesten een begin met een hardere aanpak. Een brigade van tweehonderd inspecteurs moest het sollicitiegedrag van 3,5 miljoen werklozen gaan onderzoeken.

Macron wil nu deze brigade uitbreiden en sancties aanscherpen. Wie niet actief genoeg zoekt of twee 'redelijke' aanbiedingen voor een nieuwe baan weigert, wordt 50 procent op zijn uitkering gekort. Bij recidivisten zal de uitkering twee maanden worden stopgezet.

De linkse oppositie reageerde langs oude lijnen: 'Macron en zijn regering bevestigen dat ze zich slechts bekommeren om hun eigen electoraat - de hogere sociale klassen - en niet om de mensen die zich in een precaire situatie bevinden', zei een woordvoerder van de CGT, de uit het communisme voortgekomen vakcentrale. De socialist Benoît Hamon vergeleek het Elysée met een start-up die de werkloze op thatcheriaanse wijze wil straffen.

De president reageerde laconiek op de kritiek. 'Dat er regels gesteld worden, wil niet zeggen dat we iedereen gaan achtervolgen of verdenken', zei hij in Le Parisien. 'Het is normaal dat die paar mensen die de regels misbruiken worden gecontroleerd. Daar is niets schokkends aan, het is wat alle ons omringende landen doen.'

Tot dusverre heeft Macron de Franse taboes moeiteloos kunnen doorbreken. De vakbonden kondigden een oorlog aan tegen de liberalisering van de arbeidsmarkt, maar kwamen niet verder dan een paar rituele optochten door Parijs. Ook de controle op werklozen zal ongetwijfeld zonder veel problemen worden doorgedrukt.

De populariteit van Macron is de laatste maanden gestegen. Na zijn verkiezing in mei had 62 procent van de Fransen vertrouwen in de president. Dat cijfer daalde naar 40 procent in augustus, maar steeg weer tot 52 procent in december. 'Dat hij de indruk geeft een kennelijk geblokkeerd land diepgaand te hervormen, stelt de Fransen gerust', zei opiniepeiler Brice Tenturier in Le Monde.

Niet dat de Fransen onverdeeld enthousiast zijn over de president. Bijna 70 procent verwijt hem een gebrek aan nederigheid. Maar voorlopig geven veel burgers hem het voordeel van de twijfel. Sarkozy en Hollande hebben gefaald, misschien biedt het liberale recept van Macron uitkomst. Uiteindelijk staat of valt zijn lot met het terugdringen van de werkloosheid, die nu op 9,4 procent ligt.

'Zelfs als Emmanuel Macron soms de neiging heeft zichzelf voor de Zonnekoning aan te zien, accepteren de Fransen dat omdat zij de indruk hebben dat hij hard werkt', zei een andere opiniepeiler, Jérôme Fourquet, in Le Monde. 'Maar als er geen resultaten zijn, zullen ze hem geen krediet meer geven.'

Peter Giesen is correspondent in Parijs.

Meer over