Machtswissel moet Italiaanse musea winstgevender maken

Italië heeft zeven buitenlanders en dertien Italianen aangesteld voor hervorming van beroemde staatsmusea. De opdracht van de nieuwe directeuren: geld verdienen.

Werk van Caravaggio in het Uffizi-museum in Florence. Beeld epa
Werk van Caravaggio in het Uffizi-museum in Florence.Beeld epa

De ongekende stoelendans in de Italiaanse museumwereld is tot een einde gekomen. Cultuurminister Dario Franceschini heeft dinsdag bij 19 topmusea een nieuwe directeur benoemd. Het gaat om twaalf Italianen en zeven buitenlanders: drie Duitsers, twee Oostenrijkers, een Brit en een Fransman.

Anna Coliva is de enige directeur van een topmuseum die mag blijven zitten. De 62-jarige Italiaanse bestierde sinds 2006 Galleria Borghese in Rome en wist met succes op haar eigen functie te solliciteren. Eerder uitte ze kritiek op het besluit van Franceschini om de topfunctie van de belangrijkste musea open te stellen.

Meer winstgevend, minder overheidsgebonden

De nieuwe directeuren moeten de musea van de minister meer winstgevend maken en minder overheidsgebonden. De drieduizend culturele instellingen in Italië verdienden in 2014 in totaal 325 miljoen euro - een peuleschil: in hetzelfde jaar haalde alleen al het Parijse Louvre 2,5 miljard euro aan inkomsten op. De hervorming van Franceschini trok internationaal veel aandacht vanwege de omvang en de on-Italiaanse voortvarendheid. De sollicitatieprocedure was in januari van dit jaar gestart.

Opvallend is dat er geen topper zit onder de benoemde niet-Italianen, terwijl het wel om internationaal vermaarde musea gaat. Geen van de nieuwe directeurs is afkomstig uit het internationale circuit van topmusea zoals het Louvre, het Metropolitan Museum in New York of de National Gallery in Londen. En dat terwijl het Ministerie van Cultuur bewust naar ze op zoek is geweest, getuige de 'international call for applications'.

Mogelijk hebben potentiële kandidaten bewust niet op de sollicitatie gereageerd, afgeschrokken door de beruchte stroperigheid van de Italiaanse bureaucratie en de actieve politieke inmenging in het museumbeleid. Zo worden de directeuren van de zeven belangrijkste musea in Italië persoonlijk door de premier benoemd na voordracht van de cultuurminister. Daarnaast kunnen de directeuren van deze musea, waaronder Galleria Borghese, het Uffizi in Florence en de Gallerie dell'Accademia in Venetië, bij geconstateerde 'inactiviteit' op de vingers worden getikt door de hoogste cultuurambtenaar.

Shortlist

Overigens werd een aantal prominente gegadigden op de shortlist, die dus wel hadden gesolliciteerd, uiteindelijk gepasseerd. Op die shortlist, die begin juli bekend werd gemaakt, stonden de namen van Stefano Carboni (conservator Metropolitan Museum), David Ekserdijan (erkend renaissance-expert), Gerald Matt (Kunsthalle Wenen) en Antonio Natali (directeur Uffizi). Sommigen waren gedoodverfde kandidaat voor meerdere posten tegelijk, maar kregen toch geen functie toegewezen.

Het directeurschap van het Uffizi is toegevallen aan een Duitser: de 47-jarige Eike Schmidt. Hij is een van de vijftien curatoren van het Minneapolis Institute of Art. Daarvoor werkte hij bij veilinghuis Sotheby's, het J. Paul Getty Museum in Los Angeles en de National Gallery of Art in Washington.

De Brit James Bradburne (59) mag de Pinacoteca di Brera in Milaan gaan leiden. Hij was van 2006 tot 2015 directeur van de stichting die met veel succes grote tentoonstellingen organiseert in Palazzo Strozzi in Florence. Bijzonder is dat deze organisatie een onafhankelijk publiek-privaat initiatief is. Bradburne kan de logge Italiaanse staatsmusea heel wat leren.

De derde buitenlander die een prestigieuze benoeming heeft gekregen is de 60-jarige Fransman Sylvain Bellenger. Hij krijgt het Museo di Capodimonte in Napels onder zich. Bellenger werkt nu bij The Art Institute of Chicago en was eerder verbonden aan het Cleveland Museum of Art en twee Franse musea.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden