Machtsstrijd ontbrand in N-Korea

Het onverwachte ontslag van Ri Yong-ho, de chefstaf van het Noord-Koreaanse leger, wegens 'ziekte' heeft geleid tot een stroom aan theorieën en speculaties. Volgens kenners oogde Ri, die als mentor fungeerde voor de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, onlangs nog kerngezond. Zijn ontslag zou mogelijk duiden op een machtsstrijd in de stalinistische staat.

AMSTERDAM - De beslissing om de 70-jarige Ri uit al zijn functies te zetten werd zondag genomen op een vergadering van de Noord-Koreaanse Arbeiderspartij. Met het besluit verdwijnt een van de machtigste mannen uit de legerleiding en de heersende (en enige officiële) partij van Noord-Korea. Ri was vicemaarschalk en chef van de generale staf van het Koreaanse Volksleger. Daarnaast bekleedde hij belangrijke politieke functies zoals het vicevoorzitterschap van de Centrale Militaire Commissie en het presidium van het Politbureau.


Noord-Korea-watchers zijn vooral geïnteresseerd in Ri's rol als mentor van Kim Jong-un, sinds die in 2010 naar voren werd geschoven als opvolger van zijn vader Kim Jong-il. Ri was bij belangrijke gebeurtenissen vaak te zien, staande tussen vader en zoon Kim. Ri was vorig jaar ook prominent aanwezig bij de staatsbegrafenis van Kim Jong-il en de rouwperiode na het overlijden van de 'Geliefde Leider'. Ook begeleidde hij Kim Jong-un op diens eerste bezoeken als nieuwe leider aan Noord-Koreaanse legereenheden. Om de buitenwereld te tonen dat ook na de dood van Kim Jong-il in Noord-Korea sprake was van continuïteit en van militaire steun aan de 28-jarige Kim Jong-un.


Volgens waarnemers lijkt diezelfde jonge Kim nu Ri opzij te hebben gezet in een poging duidelijk te maken wie werkelijk de macht in handen heeft.


Kim Yong-hyun, gespecialiseerd in Noord-Korea en werkzaam aan de Universiteit van Seoul, liet persbureau Associated Press weten dat 'ziekte' slechts een excuus lijkt te zijn geweest om van Ri af te komen. Volgens John Delury, docent International Studies van de Yonsei Universiteit in Zuid-Korea is Ri's ontslag het zoveelste voorbeeld van hoge militairen die plots verdwijnen, vanwege spanningen in het leger of om politieke redenen. Ook Kim Jong-uns vader en opa, Kim Il-sung, hebben tijdens hun bewind hoge militairen opzij geschoven.


Hong Hyun-ik, een waarnemer bij de Zuid-Koreaanse denktank Sejong, gaat zelfs nog verder en verwacht dat Kim Jong-un de komende tijd meer leden van het machtige leger en de oude garde zal vervangen.


Volgens Hong zou de Noord-Koreaanse leider mogelijk naar een afzwakking streven van de belangrijke plaats die zijn vader het leger in de samenleving toebedeelde in de zogeheten Songun (Leger Eerst) politiek. Dit zou onder meer blijken uit de promotie van functionarissen met een meer economische achtergrond in een poging de economie van het verpauperde land te versterken.


Ook Koen De Ceuster, Noord-Korea-expert en historicus van de Universiteit van Leiden, bespeurt Kims grotere wil om meer aandacht te besteden 'aan de economische heropleving en meer bepaald het welzijn van het volk'. 'Je merkt het ook aan zijn tours door het land en het feit dat hij her en der opduikt om zijn licht te laten schijnen op hoe de dingen zouden moeten lopen', aldus De Ceuster. Of dit allemaal de confrontatie met aartsrivaal Zuid-Korea zal doen verminderen, betwijfelt De Ceuster echter. 'Die confrontatie heeft Noord-Korea nodig om de bevolking bij de les te houden. Zolang er geen vervanger voor Ri benoemd is, is het sowieso koffiedik kijken. De uitkomst wie dat wordt, geeft misschien meer inzicht in hoe we dit ontslag moeten duiden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden