Machtsstrijd gaande in Vaticaan

Het voor vrijdag geplande overleg tussen paus Benedictus en het kardinalencollege had een feestelijke bijeenkomst moeten worden. Maar het vierde consistorie onder Benedictus XVI dreigt te worden overschaduwd door een interne machtsstrijd en berichten over een 'moordcomplot' tegen de paus.

AMSTERDAM - Dat belooft wat als Benedictus en de kardinalen achter de gesloten deuren van de Synodezaal bijeenkomen om van gedachten te wisselen over de nieuwe evangelisatie, het Jaar van het Geloof en de 50ste verjaardag van de opening van het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965). Als de paus tijdens de openbare ceremonie in de Sint-Pieterbasiliek 22 nieuwe kardinalen zal creëren, onder wie de aartsbisschop van Utrecht Wim Eijk, zal de spanning voelbaar zijn.

Met de nieuwe groep kardinalen gaat een lang gekoesterde wens van het Vaticaan in vervulling: het College van Kardinalen, dat de paus adviseert over kerkzaken, telt straks 212 leden. Belangrijker nog is dat 125 van hen jonger zijn dan 80 jaar, en dus te zijner tijd mogen deelnemen aan het geheime conclaaf dat de 266ste paus van de r.k. kerk kiest.

De gezondheid van de 84-jarige Benedictus is broos. Zo zou hij nauwelijks nog zicht hebben in zijn linkeroog en liet hij zich al op een mobiel podium naar het altaar in de Sint-Pieter rijden. Dus zo gek is het plotselinge debat over zijn opvolging niet.

Onder de nieuwe kiesgerechtigde kardinalen zitten zeven Italiaanse geestelijken, waarmee het aantal Italianen dat straks over een nieuwe paus mag stemmen is opgelopen tot dertig. Volgens Vaticaankenners is dit een aanwijzing dat na een Poolse paus (Johannes Paulus II) en een Duitse (Benedictus XVI) achter de schermen wordt gewerkt aan een Italiaan als 'Plaatsbekleder van Jezus Christus op Aarde'.

Een mogelijk acutere aanleiding voor de discussie over het einde van het pontificaat van Benedictus, is de publicatie vorige week van een vertrouwelijke brief over een 'moordcomplot' op de paus. Volgens de Italiaanse krant Il Fatto Quotidiano, die de geheime brief publiceerde, zou kardinaal Paolo Romeo, de aartsbisschop van Palermo, in november hebben voorspeld dat de paus 'binnen twaalf maanden' het leven laat. Een mogelijke opvolger voor Benedictus zou Romeo ook hebben genoemd: kardinaal Angelo Scola, de aartsbisschop van Milaan.

Woordvoerder Federico Lombardi van het Vaticaan stelde dat het hele verhaal 'zo ongelooflijk is dat we er niet op kunnen reageren'. Hij ontkende echter niet dat de brief over een mogelijke moordaanslag bestaat.

In de voorbije eeuwen zijn er acht pausen vermoord, 21 als martelaren aan hun einde gekomen en nog eens negen stierven aan de gevolgen van folteringen. Daarnaast overleed een aantal onder verdachte omstandigheden, zoals Johannes Paulus I in 1978. Zijn dood, na slechts 33 dagen pontificaat, was volgens sommigen het werk van de maffia.

Weinig Vaticaankenners houden serieus rekening met een moordcomplot tegen Benedictus. Het bericht in Il Fatto Quotidiano zou eerder het zoveelste bewijs zijn dat er een machtsstrijd in het Vaticaan woedt, met als middelpunt de Italiaanse kardinaal Tarcisio Bertone. Deze tweede man binnen de kerk zou een klokkenluider in het Vaticaan - die repte over corruptie, nepotisme en vriendjespolitiek - naar Washington hebben weggepromoveerd. Bertone zou ook te laks hebben gereageerd toen vier priesters van de Vaticaanse Bank werden aangeklaagd wegens het witwassen van honderdduizenden euro's. Volgens Bertone's tegenstanders kunnen deze schandalen een smet werpen op Benedictus XVI, terwijl de paus al genoeg heeft te stellen met de vele gevallen van kindermisbruik binnen de r.k. kerk.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden