Macht is iets waarover de machtigen liever niet spreken

Bericht van de Prinsjesdagborrel, afterparty van de Troonrede.

Steven van Eijck (R) van RAI Vereniging en Chris Bruggink (L) van EVO tijdens de traditionele Prinsjesdagborrel in Nieuwspoort, georganiseerd door werkgeversorganisatie VNO-NCW. Beeld anp

Het is vaak maar net hoe je de vraag formuleert. Ik probeer het eerst met: is dit de grootste concentratie van machtige mensen in Nederland? Als antwoord komen wazige, verontwaardigde of zelfs onthutste blikken. Maar vraag ik: is dit de bijeenkomst met het hoogste aantal invloedrijke Nederlanders per vierkante meter, dan wordt - soms na enig nadenken - instemmend geknikt. Jazeker, invloed is hier in hoge mate aanwezig. Dat invloed tot macht leidt, is een brug die misschien later deze middag nog genomen kan worden. Macht is iets waarover de machtigen liever niet spreken.

Buiten, achter dranghekken, staan rijendik de anderen, het volk dat geen kaartje wist te bemachtigen voor de Prinsjesdagborrel. Wie naar binnen wil, moet tussen hen door. 'Zet je ergens hekken neer, dan gaan mensen erachter staan', is een praktijkles die Niek Jan van Kesteren, directeur van werkgeversorganisatie VNO-NCW, graag met me wil delen. 'Het is gewoon een marketingtruc: zo maak je de dingen belangrijk. Voor de veiligheid hoef je het niet te doen.' Achter Johan Remkes schuif ik naar binnen, Annemarie Jorritsma volgt me.

Mijn Prinsjesdag begon vele uren eerder met het Prinsjesdagontbijt in de Amsterdamse Balie. Waar Kees Vendrik, lid van de Algemene Rekenkamer, een indringend perspectief schilderde. Om de zorguitgaven sluitend te krijgen, zei hij, zouden we ons moeten buigen over de vraag: wat mogen die laatste, kostbare, vaak moeilijke levensjaren kosten? Hoe zit het met de balans tussen levensverlenging en begrotingstekort?

Een kwestie die in je hoofd blijft resoneren. Maar op de Prinsjesdagborrel is daar geen ruimte voor. De bijeenkomst is in twintig jaar uitgegroeid tot dé afterparty van de Troonrede. Alle zalen van Nieuwspoort zijn gevuld met ondernemers, ceo's, burgemeesters, lobbyisten, bewindspersonen, topambtenaren, provinciebestuurders, politici en wat dies meer zij, die elkaar luidruchtig begroeten. Horen en zien vergaat je. Joviaal, welgedaan, man, nog steeds verbazend blank, over de helft van het leven maar nog een eindje verwijderd van het perspectief van Vendrik - dat is de uitsnede van de bevolking die zich hier heeft verzameld.

De Prinsjesdagborrel is er niet om deals te sluiten, eerder om contacten te leggen en te onderhouden. Nieuwspoort grenst aan het Binnenhof, zodat politici geen tijd verliezen. Pogingen van de Haagse burgemeester Van Aartsen de borrel naar het Haagse stadhuis te verplaatsen, zijn om die reden stukgelopen.

Ik schud de hand van een generaal-majoor van de krijgsmacht, die in zekere zin een voorschot blijkt te komen nemen op de verhoging van het defensiebudget, een paar uur eerder in de Troonrede bekendgemaakt. Kennismaken met ondernemers met wie samen te werken valt, op zoek gaan naar mensen uit het midden- en kleinbedrijf die voor een gezamenlijk project voelen - dat is zijn missie, vertelt hij met een biertje in de hand.

Petra Stienen, voormalig diplomaat en tegenwoordig senator voor D66, is debutante hier. 'Ik kom puur uit nieuwsgierigheid', zegt ze. 'Een mooie plek om te ervaren hoe het eraan toegaat in Den Haag.' Ze is alvast blij met de hoeveelheid dames op de borrel. Verdere conclusies wil ze niet trekken. Of toch: 'Ik hoop niet alleen invloed, maar ook verantwoordelijkheidsgevoel te ontmoeten.'

VNO-NCW en MKB, die gezamenlijk de borrel organiseren, hebben zo'n 1100 kaarten te vergeven. 'Wie daar is, die doet ertoe', zegt Frans van Drimmelen, habitué vanaf het eerste begin en deskundig op het gebied van public affairs. 'Het showelement is belangrijk. Dit is folklore. Ooit, bij de eerste borrel, hield Alexander Rinnooy Kan een toespraak. Nu is het louter een kwestie van zien en gezien worden.'

'We doen niet aan ballotage', verzekert Van Kesteren, die alle aanmeldingen op zijn bureau krijgt. Wachtlijsten zijn er ook niet. 'Het gaat er ons om dat bedrijfsleven, politiek en media elkaar tegen kunnen komen. We doen dit niet voor ons zelf: als wij een minister willen spreken, hebben we geen borrel nodig.'

'Zakkenvuller', roept een dame met opplaksnor en oranje stropdas bij de dranghekken als ik weer naar buiten kom. Ze heeft in de ene hand een protestbordje met 'VVD - Vereniging van Dikke Ik' en een hoofd van Mark Rutte met Pinokkioneus in de andere.

Het glas is meer dan halfvol, had Hans de Boer, voorzitter van VNO-NCW, even eerder verzekerd. Kennelijk wilde buiten nog niet iedereen dat geloven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden