'Macher' geeft CDU-oppositie lesje in tactiek

Gerhard Schröder kan met een gevoel van grote tevredenheid aan zijn zomervakantie beginnen. De politieke coup die hij vrijdag scoorde is drievoudig: hij heeft een belangrijke economische hervorming doorgevoerd, zijn groeiende reputatie als Macher bevestigd en zijn nieuwe tegenstanders in de oppositie een smadelijke nederlaag toegebracht....

Van onze correspondent Philippe Remarque

Toen hij aantrad zei Schröder, dat hij uitsluitend wilde worden afgerekend op zijn vermogen de hoge Duitse werkloosheid omlaag te brengen. Het eerste jaar kwam daar niets van terecht. Maar nu begint de Duitse economie eindelijk weer te groeien en dalen de werkloosheidscijfers.

De belastingverlaging die gisteren door de Bondsraad werd aangenomen, zal deze opgaande lijn versterken, verwachten de economische experts. Schröder genoot bij zijn strijd voor het belastingplan dan ook de steun van de werkgevers.

Die zijn niet bepaald de natuurlijke bondgenoten van de sociaal-democraten. Maar het bedrijfsleven heeft waardering voor de pragmatische aanpak van Schröder, die zich weinig gelegen laat liggen aan de bezwaren van zijn linkse achterban. De ene na de andere topmanager sprak zich in de afgelopen weken voor Schröders plan uit.

Jarenlang golden voor de ondernemers en de meeste kiezers de christen-democraten als degenen, die meer verstand van economie hadden. Maar Schröder heeft na het uitschakelen van zijn linkse rivaal Lafontaine een duidelijke ruk naar het midden gemaakt. Zijn competente minister van Financiën Eichel voerde eerst een hard bezuinigingspakket door en nu een belastingverlaging.

De regering was er alles aan gelegen om het belastingplan er voor het zomerreces door te krijgen. In de afgelopen maanden heeft Schröder met een reeks besluiten een dynamische indruk gewekt: de hervorming van de Bundeswehr, de stopzetting van de kernenergie, de schadevergoedingen aan de voormalige dwangarbeiders.

De wispelturige Duitse media prijzen de kanselier opeens de hemel in. De belastingverlaging, het belangrijkste project van deze regeerperiode, moest nu aan de reeks overwinningen worden toegevoegd. 'Dan gaan de Duitsers met het gevoel op vakantie dat hun regering iets voor ze doet', zei een lid van de regering anoniem tegen de Süddeutsche Zeitung. Schröder was bereid haast elke prijs te betalen om zijn zin te krijgen.

Het moet gezegd: de kanselier heeft het spel handig gespeeld. De onervaren leiders van de CDU kregen een lesje in politieke taktiek. Want regering en oppositie willen eigenlijk hetzelfde. In de strijd om de belastinghervorming ging het er vooral om, wie de lof zou binnenhalen.

Fractievoorzitter Merz en partijvoorzitter Merkel calculeerden dat ze Schröder een zomer lang konden laten bungelen, om vervolgens na nieuwe concessies van regeringszijde in september alsnog akoord te gaan. De CDU had dan met recht kunnen beweren, dat ze het plan door haar volharding aanzienlijk had verbeterd.

Schröder deed op het laatste moment concessies aan de CDU, die hij in september toch had moeten doen. Maar hij deed ze vlak voor de Bondsraadzitting, en wel aan de CDU-bestuurders in sommige deelstaten. Die doorbraken de eenheid, omdat Schröder ze ook nog een extra worst voor ogen hield.

Merkel en Merz, die trots hadden aangekondigd dat 'ons front staat', beleefden vrijdag een enorme afgang. Hoewel de CDU in het hele onderhandelingsproces de hervorming op belangrijke punten kon verbeteren, komt zij nu over als blokkeerder én verliezer.

De twee veertigers moesten de CDU na de affaire-Kohl uit het slop halen. Na een vrij zwakke start hadden ze een succes hard nodig om hun autoriteit te vestigen. Nu vragen de christen-democraten zich alweer af, of Merkel en Merz wel voldoende kracht bezitten om de partij te leiden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden