Macedonisch stadje is trots op standbeeld van A. den Doolaard

Jonge generaties mag zijn naam niets meer zeggen, sinds gisteren is A. den Doolaard wel de eerste Nederlandse schrijver met een standbeeld buiten de landsgrenzen; hij blijft daarmee zelfs Harry Mulisch voor....

Het beeld staat in Ohrid, vroeger in het zuidwesten van Joegoslavië, thans in de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië. Op dit stadje werd Den Doolaard zo’n zeventig jaar geleden dermate verliefd dat hij zich er een tijd vestigde. Ohrid figureert in zijn roman De bruiloft der zeven zigeuners.

De marmeren Den Doolaard die gisteravond werd onthuld, is ontworpen door de bekende Macedonische architect Vladimir Taic. Bij de ceremonie waren de dochters, klein- en achterkleinkinderen van de schrijver aanwezig. Het beeld staat voor Hotel Millennium en Hotel Lebed, waar de komende maanden fanatieke fans worden verwacht.

Het gemeentebestuur verklaart trots te zijn de Nederlandse successchrijver uit het midden van de twintigste eeuw in marmer in zijn midden te hebben. Het had voor het project wel een klein duwtje in de rug nodig van het land van herkomst van de auteur. Het standbeeld maakte oorspronkelijk deel uit van een reeks Nederlandse initiatieven om het toerisme naar Macedonië te bevorderen. Ohrid en Den Doolaard delen een beetje een tragisch lot: zowel het stadje als de schrijver was vroeger meer in trek dan nu.

De tijden dat de naam A. den Doolaard massaal opdoemde op leeslijstjes zijn al lang voorbij. Anno 2006 wordt hij nog slechts geëerd door een kleine doch fanatieke schare liefhebbers, niet toevallig vaak mensen die ‘wat hebben’ met het gebied dat in bijna zijn hele oeuvre centraal staat, de Balkan.

Het werk van Den Doolaard (1901-’94) – het pseudoniem van Bob Spoelstra – heeft de tand des tijds niet perfect doorstaan. Het is erg romantisch en bevat veel gedetailleerde observaties van tijdgebonden curiosa. Maar er is nauwelijks een westerse auteur te vinden die zo meeslepend en met zo veel oog voor het wonderlijke over de Balkan heeft geschreven als hij.

Voor het uiteenvallen van Joegoslavië trok Ohrid, een schitterend gelegen middeleeuws plaatsje dat voor het oog oprijst uit een van mooiste en diepste meren van Europa, ruim vijftigduizend Nederlandse toeristen per jaar. Na 1990 kelderde dat aantal dramatisch. Het is hoog tijd dat Nederlanders Ohrid ‘herontdekken’, vinden alle betrokkenen. Den Doolaard kan daarbij helpen. In het ideale geval zullen jonge toeristen bij thuiskomst in de kast van hun grootouders op zoek gaan naar De herberg met het hoefijzer.

Meer over