Macedonië moet bloeden voor dubbel 'nee'

Eerder dit jaar verwierpen de Fransen en Nederlanders de Europese Grondwet, onder meer omdat de uitbreiding van de EU in hun ogen te snel ging....

De uitbreidingsvermoeidheid heeft nu echt toegeslagen inEuropa en het kleine Macedonië is er het slachtoffer vangeworden. Het landje dat ooit deel uitmaakte van Joegoslaviëhoopte deze week de status van kandidaat-lid voor de EuropeseUnie te krijgen, maar stuitte op het verzet van Frankrijk.

Onder druk van Parijs besloten de EU-ministers vanBuitenlandse Zaken Skopje voorlopig teleur te stellen. Nietzozeer omdat de voormalige Joegoslavische deelrepubliek er nietklaar voor is, maar vooral omdat de Europese publieke opinie nietrijp is voor een nieuwe uitbreidingsronde.

Volgens de Franse minister van Buitenlandse ZakenDouste-Blazy zou het de burgers het gevoel geven dat er eennieuwe 'uitbreidingsgolf' aan zit te komen. Daarop zit Parijssinds het luide 'non' tegen de Europese Grondwet niet te wachten.

Ook Nederland staat niet echt te trappelen om Macedoniëbinnen te halen in Brussel. Volgens minister Bot van BuitenlandseZaken mag het land, dat vier jaar geleden nog op de rand van eenburgeroorlog stond, wel de status van kandidaat-lid krijgen.

Maar voordat de onderhandelingen kunnen beginnen, moetMacedonië aan een hele waslijst van voorwaarden voldoen waaraanstrenger dan ooit de hand zal worden gehouden. Bot: 'De Fransenen de Nederlanders hebben ons duidelijk gemaakt dat het nu tijdis even pas op de plaats te maken.'

Het is niet uitgesloten dat de EU-leiders op hun top inBrussel eind deze week alsnog zullen besluiten Macedonië totkandidaat-lid te zalven, maar toch lijkt de EU een keerpunt tehebben bereikt. Tot nog toe was het haast vanzelfsprekend dat deEU-landen hun goedkeuring verleenden aan ieder voorstel van deEuropese Commissie een land aan boord te halen.

Dat is nu afgelopen. 'Gedane beloften komen we na, maar detijd dat we nog wel eens een oogje toeknepen en iets door devingers zagen, is voorbij', legde Bot uit. Evenals Douste-Blazywil hij dat de EU-landen de bezinningsperiode die ze na het echecvan Grondwet afkondigden gebruiken voor een diepgaand debat overde uitbreiding.

Volgens Bot moeten de EU-landen ook kijken naar het EuropeseNabuurschapbeleid, waarmee de EU de landen aan de randen vanEuropa, zoals Oekraïne en de Kaukasus-landen, probeert tebeïnvloeden. 'Actieplannen prima, maar het moet geen voorportaalvoor toetreding worden', aldus Bot.

Een veeg teken voor de aspirant-leden is dat nu ook de Ierenzich beginnen te ergeren aan de gevolgen van de uitbreiding.Ierland heeft de afgelopen decennia een enorme economische boomdoorgemaakt dankzij EU-steun én een open economie. Als een vande weinige EU-landen stelde Ierland vorig jaar geen restrictiesaan de komst van werknemers uit de nieuwe lidstaten. Het gevolgwas dat het land een enorme stroom werkzoekenden uit landen alsLetland en Polen te verwerken heeft gekregen.

Anders dan in Frankrijk, waar het schrikbeeld van de 'Poolseloodgieter' een van de motieven was om de Europese Grondwet teverwerpen, riepen de nieuwe gastarbeiders nauwelijks verzet oponder de Ieren. Maar dat begint te veranderen, nu een Ierserederij heeft aangekondigd dat zij het Ierse personeel op haarveerboten wil vervangen door goedkope Letten.

Voor Roemenië en Bulgarije, die volgens de plannen in 2007bij de EU komen, verandert er weinig. Het enige risico dat zijlopen is dat de toetreding een jaar wordt uitgesteld. Maar vooralle andere aspirant-leden, Turkije voorop, is de afwijzing vanMacedonië een signaal dat de deur van Europa nog maar op eenheel klein kiertje staat.

Tot nog toe meende Brussel dat het uitzicht op lidmaatschaphet beste middel is om stabiliteit op de Balkan te garanderen.Maar sinds de referenda is de allereerste prioriteit de publiekesteun voor het Europese project overeind te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden