Column

Maatjes - het persoonlijke krijgt zelden de kans politiek te worden

Op de rechterflank worden de kasten uitgeruimd.

Roland van Vliet

Alsof het de gewoonste zaak van de wereld is, loopt Thierry Baudet onberispelijk telefonerend door de wandelgangen, onderwijl knipoog plus glimlach in mijn richting versturend. Het gaat wennen, dat weet ik zeker. Alles went hier namelijk. Ik denk aan mijn eigen eerste weken op het Binnenhof, en de verwarring over al die onzichtbare belangen die elkaar kruisen en je voortdurend het gevoel bezorgen iets cruciaals te missen. Geleidelijk leer je je daarmee te verzoenen. Baudet is al vele stappen verder: nog niet eens beëdigd en al helemaal op z'n gemak.

Voor het contrast maar even terug naar vertrouwde haven: de burelen van VNL, op de vierde verdieping van wat hier Het Hotel wordt genoemd. Vaste plek voor al uw nieuws en roddels over PVV en aanverwanten. Bij Louis Bontes en Joram van Klaveren, die na de PVV de koppen bij elkaar staken, was de stemming doorgaans monter. Ook toen Moszkowicz een splijtzwam bleek omdat Bontes - zijn woorden - vond dat hij als voormalig boevenvanger niet met een boef moest samenwerken, bleven de mannen gewoon tegenover elkaar zitten; oprechter trouw werd in het Kamergebouw niet gevonden. Later, met Jan Roos, sloop er wat grimmigheid in. Roos was of deed boos; dat kon je van Bontes en Van Klaveren niet zeggen.

Maar nu is het VNL-honk troosteloos. Kale wanden, lege kasten, geen medewerker te bekennen. Van Klaveren is er nog wel. Pak en stropdas, ogenschijnlijk alles hetzelfde. De leegte voorbij de stropdas is al opgevuld: Van Klaveren gaat promoveren. Op Jan Janszoon, een Hollandse scheepsjongen uit de 16de eeuw die kaper werd, door Arabieren werd gevangengenomen en zich bekeerde tot de islam. Als dit de islam is, zou Janszoon hebben gezegd, ben ik al mijn hele leven moslim.

Later werd hij admiraal van de Marokkaanse vloot en gouverneur van Salé. Zijn zoon zou als eerste moslim voet aan de grond in Amerika zetten. Van Klaveren straalt: 'Mooi toch dat iemand met zo'n achtergrond als ik dit onderwerp aanpakt.' Een proefschrift kan ook zijn terugkeer naar een burgerbestaan versoepelen; dat wil voor oud-PVV'ers nog weleens moeilijk zijn.

Voor Van Klaveren is het Kameravontuur voorbij; er waren 38.209 kiezers die geloofden in het rechts-liberale geluid van VNL, 0,4 procent van de stemmen. Hij vraagt zich hardop af of de partij moet doorgaan. De 1.500 leden mogen zich daar voor de zomer over uitspreken. 'Onze agenda is te breed voor gemeentepolitiek', vindt Van Klaveren. Lokale steunpunten dringen zich niet op; alleen in Bergen (Roos) en Almere (Van Klaveren) was sprake van enig succes. Wat ook meespeelt is dat de financiële ondersteuning snel opdroogt. Omdat GeenPeil nog minder stemmen trok, lijkt het dat Baudet het rijk alleen krijgt.

Joram van Klaveren

In dezelfde gang waar zo-even Baudet liep te bellen, passeert nu - in poloshirt - Roland van Vliet, de armen vol kantoorspullen. In diens kale kantoor hangen nog kaarten van Europa en Nederland, de collectie modelauto's is al ingepakt. Ook hij verliet ooit de PVV, maar koos daarna een andere route. Naar de VVD wilde hij, waar het ook begonnen was: 'Terug op het nest.' Daar zou behoefte zijn aan zijn fiscale kennis, dacht hij. Begin november werd hem te verstaan gegeven dat de VVD hem niet op de kandidatenlijst wilde. 'Het PVV-verleden speelde daarbij geen rol', verzekert Van Vliet. 'Ik werd als onafhankelijk Kamerlid gewaardeerd.' Maar jammer vindt hij het wel.

Van Vliet wordt strategisch adviseur over sociale huisvesting. En lid van de rekenkamer van Nederweert. Daarnaast zou hij wel in de gemeenteraad willen - namens de VVD. 'Bij de PVV heb ik geen politieke horizon ervaren, geen vriendschap ondervonden.'

Over de campagne van de PVV is hij kritisch. 'Ik hoorde van mensen: Wilders doet zijn best niet. Hij kreeg een omgekeerde gordijnbonus.' Op de rechterflank ziet hij een mooie toekomst gloren voor Forum voor Democratie. 'Roos is een chagrijn, terwijl Baudet een aansprekende man is, die bovendien een leuke nummer twee achter zich heeft.'

Van Vliet houdt vrienden over aan zijn bijna zeven jaar in Den Haag: dissidente PVV'ers Jhim van Bemmel en Wim Kortenoeven, maar ook Farshad Bashir (SP) en Ed Groot (PvdA). 'Dat zijn maatjes geworden.' Bij alle onzichtbare belangen is dat het wonder van Den Haag: het persoonlijke krijgt zelden de kans politiek te worden.

Het VNL-honk onttakeld.

Meer over vertrekkende en nieuwe Kamerleden

Wat gaan de nieuwe Kamerleden verdienen?
Salaris deskundigen noemen de 'schadeloosstelling' relatief bescheiden, maar Nederlandse Tweede Kamerleden behoren in de EU tot de grootverdieners (+).

Strijd om de beste bureaus op het Binnenhof
De vertrekkende Kamerleden zijn hun werkkamer nog niet uit of de strijd om de beste bureaus op het Binnenhof barst los (+). Henk Bakker, van 1998 tot 2016 verantwoordelijk voor de verhuizing, weet dat het er soms heftig aan toe gaat: 'Het is een ingewikkelde puzzel die veel bij de partijen losmaakt.'

Zeven bekende politici die niet terugkeren in de Kamer
Woensdag namen we definitief afscheid van een hoop bekende gezichten in de Tweede Kamer. Deze bekende Kamerleden keren daarin definitief niet meer terug. En: waar kennen we ze ook alweer van?

Het afscheid van Ton Elias (VVD) en Roos Vermeij (PvdA)
Donderdag treedt de nieuwe Tweede Kamer aan. Tientallen ambitieuze nieuwkomers trappelen van ongeduld om het Binnenhof te bestormen. De vertrekkende oude rotten Ton Elias en Roos Vermeij waarschuwen dat succes in kleine stappen komt (+). 'Het is niet altijd groots en meeslepend.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden