Nieuws Spionageaffaire

Maastricht ging te ver in spionageaffaire: gemeente had mails van ambtenaren niet moeten bekijken

De gemeente Maastricht is door de rechter op de vingers getikt over haar handelwijze in de zogenoemde ‘spionageaffaire’. Volgens de rechter ging de gemeente te ver door een extern recherchebureau de mailboxen van 41 ambtenaren te laten doorlichten om te achterhalen wie vertrouwelijke notulen had gelekt.

Burgemeester Annemarie Penn-te Strake (midden) tijdens een debat over de spionageaffaire in februari. Beeld Harry Heuts

Ook is de schijn gewekt dat het onderzoek werd ingesteld ‘bij wijze van represaille’ voor politieke onrust en negatieve publicaties in de media.

De uitspraak is het zoveelste hoofdstuk in een regionaal politiek drama dat maar geen eind lijkt te kennen. Het oordeel van de rechter is ook een nieuwe smet op het blazoen van burgemeester Annemarie Penn-te Strake, die het onderwerp bestuurlijke integriteit in haar portefeuille heeft. Zij raakte eerder deze maand in opspraak toen de Volkskrant openbaarde dat zij ten tijde van de ‘spionageaffaire’ een huis kocht van een betrokken ambtenaar met wie ze een afhankelijkheidsrelatie heeft, zonder de deal aan de gemeenteraad te melden.

De ‘spionageaffaire’ komt voort uit een omstreden samenwerkingsverband van drie Limburgse gemeenten: Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen. Zij willen kosten besparen door zaken als inkoop en personeelsadministratie te bundelen via het door hen opgerichte Shared Service Center Zuid-Limburg (SSC-ZL). Ambtenaren uit de ondernemingsraad van de gemeente Maastricht zijn al jaren kritisch over de plannen, die volgens hen onrealistisch zijn.

Beschermde status OR-leden

Mede door de sceptische ambtenaren kwam de samenwerking minder snel tot stand dan de gemeentes hadden gehoopt. In maart 2018 lekten conceptnotulen uit van het bestuur van het SSC-ZL waarin werd geopperd de kritische Maastrichtse ambtenaren juridisch aan te pakken of te ontslaan. Die notulen leidden tot grote onrust. Omdat ze volgens de gemeente Maastricht op illegale wijze waren verkregen, werd Hoffmann Bedrijfsrecherche ingeschakeld om de verantwoordelijke(n) te achterhalen.

Nu, ruim een jaar later, oordeelt de rechter dat de gemeente over de schreef is gegaan. Er was weliswaar een ‘voldoende zwaarwegend belang’ om onderzoek te doen naar de ambtenaar die verantwoordelijk was voor het lek. Maar de timing van het onderzoek – Hoffmann werd pas vijf maanden later ingeschakeld – en de omvang ervan zijn volgens de rechter onbegrijpelijk.

Zo werden door Hoffmann, met instemming van de gemeente, ook de mailboxen van leden van de ondernemingsraad doorgelicht, terwijl al was vastgesteld dat zij niet verantwoordelijk waren voor het lek. Volgens de rechter kwam door dit onderzoek de beschermde positie van OR-leden in het geding. ‘OR-leden moeten in vrijheid en zonder angst voor repercussies als ambtenaar van de gemeente hun OR-taken kunnen uitvoeren’, aldus de rechter.

De gemeente Maastricht wil vooralsnog geen vragen beantwoorden. Een woordvoerder laat weten dat de uitspraak nog wordt bestudeerd.

Eerder te lezen: 

Burgemeester Annemarie Penn - Te Strake van Maastricht heeft in het voorjaar van 2018 een pand gekocht van een ambtenaar die een hoofdrol speelde in een politieke affaire in die stad. De onderhandse verkoop is niet officieel bij de gemeente gemeld. Deskundigen spreken van belangenverstrengeling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden