Maas en mensen

Boekenbal in de Stadsschouwburg. Dat is het jaarlijkse feestje van uitverkorenen als Hugo Claus, Leon de Winter, Freek de Jonge, Simon Vinkenoog en Harry Mulisch....

Maar het is toch vooral het feestje van Henk Kraima, directeur van de CPNB. Ongevaarlijk uiterlijk, vriendelijk gezicht, beetje bovenmeester, klein beetje klerk, redelijk onschuldig, hooguit streng maar rechtvaardig, en in zijn gevolg meestal een grote schare vrouwen, allen werkzaam bij de CPNB. Hij treedt de genodigden liefdevol tegemoet. 'Welkom, welkom', zegt hij tegen Carry Slee, die ook nog een paar klapzoenen krijgt, 'veel plezier!'

Maar kijk uit. Henk Kraima is een strateeg die het boekenvak met ijzeren hand regeert. Hij kiest voor Grote Namen en het circus van nominaties, prijzenregens en hitlijsten. Zijn speeches zitten boordevol CPNB-wapenfeiten. En hij klimt ogenblikkelijk in de pen als een CPNB-actie door critici in diskrediet wordt gebracht.

Zijn finest hour moet het moment zijn waarop hij zich over de gastenlijst van het Boekenbal buigt en hoogstpersoonlijk bepaalt wie er wel en niet in mogen. Schrijver X slaat maar eens een jaartje over, uitgeverij Y krijgt nog maar vier invitaties, van programma Z alleen de gezichtsbepalende presentator.

Zo schept Kraima elk jaar een hoop Boekenbal-deining. Vast ritueel immers is het gehengel naar kaartjes en de opwinding daarover, omdat schrijvers, redacteuren of journalisten buiten de boot dreigen te vallen. Broodnodig, die deining - want als je er, na gejengel en vernederingen te hebben getrotseerd, eindelijk bent valt dit mekka toch een beetje tegen. Elk jaar dezelfde nogal onbeholpen openingsvoorstelling, dezelfde hitte, dezelfde slalombewegingen, dezelfde hoekige danspasjes op de dansvloer. Toch een bescheiden noviteit: Joost Zwagerman vervangt vaste dj Vic van de Reijt. Intussen komt Harry Mulisch bij op de trap. Dochter Frida, niet alleen gezegend met vader Harry maar ook met een blote navel én een ferme tatoeage op haar schouder, joelt en jubelt, en vraagt prominenten om een liefdesverklaring in haar balboekje. Kees van Kooten en Jan Mulder kwamen al over de brug. Wil Hans van Mierlo misschien ook?

Op het boekenbal komen steeds meer benzinepomphouders die toevallig ook boeken verkopen, klagen sommigen, en Bekende Nederlanders die nog nooit een boek hebben geschreven. Kraima, aldus HP/De Tijd, 'transformeerde eigenhandig exclusief schrijversbal tot braderie voor skyboxpubliek en winkelbedienden uit de provincie'.

Dus kwam er een Bal der Geweigerden. Ik pendel naar Paradiso, op een steenworp afstand. Daar wordt gedanst op Dancing Queen, daar blijkt Vic van de Reijt dj te zijn, daar komt Jan Mulder even een kijkje nemen, daar is niet Youp van 't Hek, die eerder op de avond zei dat hij beloofde in Paradiso te blijven, uit afkeer van dat 'branchefeestje' van de CPNB.

Maar Youp van 't Hek is wel degelijk in de Stadsschouwburg, zo blijkt even later. En ook Jan Mulder is er weer. En top-auteur Hans Dijkstal, die Geert Mak complimenteert. En media-historicus Thomas von der Dunk, die er achter komt dat hij de aandacht moet delen.

Lonkt Henk Kraima toch even naar Paradiso? Wankelt zijn imperium?

Zo te zien is er niks aan de hand. Hij lepelt doodgemoedereerd een kopje soep leeg terwijl hij zich onderhoudt met Frits Barend. Hij lijkt geen acht te slaan op Paradiso-verhalen en een pittige confrontatie, verderop, tussen Boekenbal-celebrities.

Maar kijk uit. Henk Kraima trekt aan mijn jasje. 'Jij loopt hier rond als een reporter. Houd je het wel een beetje netjes?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden