Maas en mensen merkt dat Komrij nergens onder gebukt gaat

Het was Komrij-weekend in Groningen. En dat kan eigenlijk niemand zijn ontgaan...

Cornald Maas

Met dank aan Gelly Talsma, ondernemende eigenaresse van Athena's Boekhandel, die, samen met Cultureel Centrum De Oosterpoort, flyers verspreidde, een literaire lunch regelde, een muzikale avond samenstelde.

En de Dichter des Vaderlands zelve?

Die is, zo te zien, enorm in zijn sas als hij de bovenzaal van Huis De Beurs betreedt voor een door literair dispuut Flanor georganiseerd openbaar interview. De dispuutleden zijn knap zenuwachtig. Of ik misschien een rolletje plakband bij me heb, zodat ze op de valreep nog een paar affiches kunnen ophangen. 'Ik ben m'n stem kwijt', liegt de schrijver voor een nog haperende microfoon.

Is Gerrit Komrij de laatste tijd misschien te mild geworden? Of is hij juist een zuurpruim die vanuit zijn huis in Portugal nog amper een heldere kijk op Nederland heeft? Schrijft hij voor NRC Handelsblad rare gedichten waarin hij de hypocriete politicus hekelt of het rouwende volk op de hak neemt? 'Het vaderland heeft de dichter die het verdient, maar de dichter heeft niet het vaderland dat hij verdient.'

Typische Komrij-wijsheid. De schrijver vindt van alles, maar zal dat zelden unverfroren zeggen. Hij schept liever verwarring, overdrijft, of geeft zijn gesprekspartner zo grif gelijk dat het ongeloofwaardig wordt. 'Ik ga vrolijk gebukt onder allerlei reputaties, en Dichter des Vaderlands is nog wel de minst erge.'

Hij heeft zich lang Pietje Bell gevoeld, zegt hij. Hij leverde kritiek uit liefde, beweert hij. Hij relativeert zijn eruditie. Noemt NRC-columniste Marjoleine de Vos dan opeens een 'dom gansje'. Houdt vervolgens een warm pleidooi voor nieuwe jonge dichters. En komt dan toch nog terug op het rouwbeklag na de dood van Claus. Wat hij zich afvroeg: 'Zitten die mensen nu alweer te snotteren en te janken zoals ze dat een paar maanden geleden ook al deden bij die kale politicus? En dan vooral als de camera erbij is?'

Maar het volk reageerde - anders dan na de dood van Fortuyn - toch nogal ingetogen en fatsoenlijk, een enkele mediageile reactie daargelaten? Interviewer Karel Feenstra laat het er maar bij zitten. Komrij maakt nog even gewag van het 'collectieve open-het-dorp-rouwgevoel' dat zich, naar zijn mening, ook weer na de dood van Boudewijn Büch manifesteerde. En presenteert dan een Komrij-uitsmijter: 'Ik houd niet van die academische arrogantie om iemand die zijn studie niet heeft afgemaakt een autodidact te noemen.' Na afloop is iedereen innig tevreden. Flanor is zelfs opgelucht. Studenten dromen alweer hardop van kinky feesten. En Gelly Talsma - 'Ik zweer bij doe-denken, niet bij doem-denken' - laat trots een in eigen beheer vervaardigde Komrij-uitgave zien. Komrij's levensgezel Charles Hofman constateert dat er geen bier meer wordt geschonken.

Op dus naar de stamkroeg van Jean Pierre Rawie, alwaar een VVD-statenlid vertelt over een project waarbij gedichtjes van prominente auteurs in traptreden worden gebeiteld. Tot Komrij: 'Ik zal je naam noemen.' Rawie en Rutger Kopland werden al gevraagd, meldt hij. Komrij: 'Aha. Ik zit dus in een stijgende lijn.'

Studenten schuiven aan en naarmate de avond vordert, wordt de kring groter en groter. De schrijver geniet van het onstuimige jeugdige elan. Dit is voor hem een avond van glunderend ingehouden proesten. En van een kanttekening, zo nu en dan, bij de actualiteit, en bij media die zich verliezen in kwesties van marginaal belang.

Gaat het nou alweer over Boudewijn Büch?

'Weet jij nog een dode schrijver?', vraagt Gerrit Komrij opeens aan een bestuurslid van Flanor. 'Adriaan van Dis?', gokt het meisje. Nu schokschoudert de Dichter des Vaderlands. 'Heb je soms het 10-uur-journaal gezien? Hebben wij iets gemist?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden