Maas en mensen hoort een mopje van de kardinaal

Ach en wee, hel en verdoemenis. Wat moet je op zo'n dag dat panty- en sokkenhandelaar Jan van Veen noodgedwongen afscheid neemt van zijn radioklassieker Candlelight?...

Dan zing je onverkort de lof van de poëzie, binnen de stadsgrenzen, met een beetje borstklopperij. Want buiten Amsterdam viert elke Nederlandse stad van enig formaat immers vooral zichzelf als er een culturele manifestatie wordt georganiseerd.

Zo ook Utrecht. Luister maar naar organisator Ari Doeser, die namens de SLAU (stichting Literaire Activiteiten Utrecht) het woord voert, en zegt dat de Utrechtse dichter Ruben van Gogh zowaar het tv-programma Goedemorgen Nederland heeft gehaald. Of luister naar kardinaal Adrianus Simonis die blij is dat hij op de eerste rij zit en belangstellend aan cabaretier Vincent Bijlo vraagt wat hij zoal in het leven doet. Of luister naar 'onze eigen' Ingmar Heytze, dichter die de stad Utrecht nauwelijks uitdurft en vanmiddag ceremoniemeester is. Hij kondigt met enthousiasme de Utrechtse prominenten aan die in de kleine trouwzaal van het Utrechtse stadhuis hun favoriete gedicht voordragen.

Ze doen dat met de nodige luchthartigheid, en, in een aantal gevallen, met voordrachttalent, en met een persoonlijke kanttekening. Terwijl de Domtoren vrolijk beiert leest kardinaal Simonis een gedicht van Guido Gezelle. Vincent Bijlo leest in braille Nobelprijswinnaar Wislawa Szymborska, Vinger aan de pols-vedette Pia Dijkstra stort zich op Aan mijn dochter van Guillaume van der Graft, rector magnificus Willem Hendrik Gispen probeert Gerrit Achterberg te doorgronden, en cabaretière Claudia de Breij reciteert gedichten van Judith Herzberg die bij haar thuis ook slaapkamer- en woonkamerwand sieren.

Burgemeester Brouwer, vorige week nog extra beveiligd vanwege een bedreiging, verklaart nu ongehinderd haar liefde aan de kat en vertelt dat ze bang is voor muizen. 'Gelukkig dat je niet zo prominent bent dat iedereen weet wie je was', zegt oud-commissaris van de koningin Pieter Beelaerts-van Blokland als hij door Heytze abusievelijk als oud-staatssecretaris wordt aangekondigd. En Aad Veenman, algemeen directeur van de NS, zegt dat hij koos voor gedichten 'die ik kan associëren met wat ik vandaag de dag doe': Oriënt Expres van Drs. P en Echtpaar in de trein van Willem Wilmink. Heytze: 'U wint de prijs voor de meest thematische voordracht.'

Het publiek spint. En laat zich na afloop gaarne verleiden tot een glaasje, aangeboden door het stadsbestuur. Tijdens de borrel gaat het niet over Irak, of de kabinetsformatie, of het nieuwe NOVA - laat staan over Jan van Veen. Veel te prozaïsch, allemaal. Ari Doeser: 'Het NOS-Journaal en NOVA waren hier bijna geweest. Maar ze kozen uiteindelijk voor de Gedichtendagtrein.'

Kardinaal Simonis is dan al lang de deur uit. Hij vertrok direct na zijn voordracht, terwijl hij tevoren nog zo bij de organisatie om rode wijn had gebedeld. Te druk, meldt Doeser. De plicht roept altijd, of anders God wel. Of het mopje dat hij vertelde wel door de beugel kon, vroeg de kardinaal aan Doeser terwijl hij het stadhuis verliet. Zijn heilige voornemen, deze middag: 'Laten we het vooral gezellig houden.'

Adrianus Simonis berichtte, als rechtgeaarde katholiek, over Sam en Moos.

Ze komen op het strand Vondel tegen, en Sam loopt op hem af. 'Ik weet dat u kunt dichten maar ik kan het ook.' Waarop Sam declameert: Ik loop hier op het strand / en de zon schijnt op mijn hand. Vondel riposteert: 'Dat rijmt, maar daar is dan ook alles mee gezegd.'

Dan is het de beurt aan Moos. Ik loop door het zilte nat / en het water reikt tot mijn knieën.

Vondel: 'Maar dat rijmt helemaal niet.'

Moos: 'Dat komt doordat het nu eb is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden