Maar wie moet nu het CDA gaan leiden?

Maxime Verhagen heeft in een interview met Elsevier laten weten dat hij definitief niet de lijsttrekker van het CDA wil zijn bij de komende verkiezingen. Hij kon ook weinig anders, gezien de peilingen en de kritiek op hem de laatste tijd. Maar wie moet dan wel de partij leiden bij de volgende volksraadpleging?

Camiel Eurlings Beeld anp

Camiel Eurlings
Hij was jarenlang de kroonprins van het CDA: Camiel Eurlings uit Limburg. Gedoodverfd opvolger van Jan Peter Balkenende, maar nog voor het zover was hield hij de politiek voor gezien. Hij vond dat de politiek een te grote wissel trok op zijn privéleven en hoopte met zijn vriendin een gezin te stichten. Die wens bleek niet uit te komen: in een interview met de Telegraaf liet hij weten dat de relatie verbroken was. Tegelijkertijd zei hij 'geen intentie' te hebben terug te keren naar het Binnenhof. Maar hij zei er 'op dit moment' bij.

Geen wonder dat veel CDA'ers hopen dat Eurlings zijn baan bij de KLM verruilt voor het leiderschap van hun partij. Hij wordt nog altijd veel genoemd als de ideale partijleider.

De terugkeer van Eurlings zou ook de terugkeer van Ab Klink kunnen betekenen. De voormalig minister verliet de partij uit onvrede over de samenwerking met de PVV. Hij heeft een goede band met Eurlings en zou hem kunnen helpen zijn leiderschap vorm te geven.

Toch lijkt de kans op een terugkeer van Eurlings erg klein. In november van vorig jaar liet hij weten 'nu niet en in 2015 niet' terug te keren naar het CDA. 'Ik heb nu een ander leven, die keus heb ik bewust gemaakt', liet hij toen weten.

Liesbeth Spies
Spies volgde december vorig jaar Piet Hein Donner op als minister van Buitenlandse Zaken. Ze is een echte partijtijger. In bijna alle bestuurslagen waar CDA'ers te vinden zijn, kwam ook Spies langs: de gemeenteraad van haar woon- en geboorteplaats Alphen aan den Rijn, de Provinciale Staten van Zuid Holland, ze was gedeputeerde en zelfs tijdelijk partijvoorzitter. Maar het langst was ze Tweede Kamerlid. In het parlement maakte ze louter vrienden en dat kan van pas komen.

Op papier heeft ze dus alle kwaliteiten en benodigdheden om het nieuwe gezicht te worden van het CDA. Bij haar installatie als minister wilde ze nog niet in gaan op het mogelijke lijsttrekkerschap. 'Ik ben de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties', zei ze met een glimlach.

Jan Kees de Jager
De Jager is de populairste CDA-minister van dit moment. Goedlachs en goed op tv als hij weer eens de kredietcrisis moet uitleggen. De vraag is: is hij ook de gedroomde CDA-leider?

Volkskrant-journalist Jan Tromp beschreef het gisteren zo in een profiel:

'Maar de politiek is niet zijn levensvervulling.

Hij is een ict-ondernemer in de politiek. Hij raakt niet uitgepraat over technische onderwerpen als administratieve lastendruk en special purpose vehicles. Lekker spul is dat. Je moet hem niet vragen: waar gaat het heen met Europa? Hij zal kijken met lichte achterdocht: wat zit hier nou weer achter? Vraag hem wat het IMF moet doen als een land zijn verplichtingen verzaakt. Kijk, dat is tenminste een vraag.

Volgens sommigen is hij toch meer politicus dan je zou denken. Hij lijkt soms op Columbo, de tv-detective met dat air van let-niet-op-mij. En ondertussen troeft hij iedereen af.

Is hij ook een CDA-politicus? Dat is opeens weer een heel andere vraag. Een hemelbestormende Bergrede over hongerigen die gevoed en dorstigen die gelaafd dienen te worden, moet je van hem niet verwachten. Maar in de peilingen is hij de populairste bewindsman van het CDA. De achterban vindt hem bovenmatig sympathiek en competent.

Over twee weken verschijnt het rapport van het zogeheten Strategisch Beraad van het CDA. Het is de breed samengestelde club die het CDA uit het moeras moet trekken. Een belangrijk advies zal zijn dat voortaan de hele partij in vrije verkiezingen een partijleider moet aanwijzen. Voordat je het weet tillen ze een tuinderszoon uit Kapelle in het zadel.'

Henk Bleker
Henk Bleker, dat was die natuurlijke, wat stugge man uit Groningen die als interim-partijvoorzitter tot tranen toe geroerd het applaus van het CDA-congres in ontvangst nam. En die plechtig zei geen plek in het kabinet te ambiëren. Nu is hij staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en heeft hij het moeilijk.

Er zijn krasjes op zijn blazoen gekomen. Het natuurakkoord dat hij sloot met de provincies wordt door sommige van die provincies niet geaccepteerd. En zijn mediaoptredens verlopen ook niet meer vlekkeloos: denk aan het beroemde briefje bij Pauw en Witteman. Blekers kansen zijn danig geslonken.

Nog een boel andere namen:
Cees Veerman, oud-minister van Landbouw, sprak zich uit tegen de samenwerking met de PVV in dit kabinet. Hij was binnen de partij min of meer de leider van het verzet tegen de gedoogconstructie.

Herman Wijffels gold lange tijd als 'de beste premier die Nederland nooit had gehad. (Al zegt VVD-orakel Hans Wiegel dat ook graag van zichzelf). Maar na zijn rol bij de formatie van het kabinet-Balkenende IV lijkt zijn populariteit binnen het CDA wat tanende.

Ook Wim van der Donk is een partijprominent. Hij is momenteel commissaris van de koningin in Noord-Brabant en was daarvoor voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Zijn overstap werd gezien als een zoveelste bewijs van zijn brandende ambitie om partijleider te worden. Hij is een serieus intellectueel die het nu ook als bestuurder goed doet. Loste voortvarend een paar crises op en blijkt ook losjes en 'bindend' te kunnen opereren.

Marja van Bijsterveldt lijkt het ministerschap (Onderwijs) voorals nog niet als eindstation te zien. De voormalige partijvoorzitter uit het begin van het tijdperk-Balkenende is weer opvallend aanwezig en actief in de partij. Haar voornaamste pluspunt is haar enorme netwerk.

Mirjam Sterk wellicht? Kamerlid Sterk is van huis uit theologe en ligt vooral goed bij de rechterflank van de partij.

Ook de naam van Aart-Jan de Geus wordt genoemd. De Geus, minister van Sociale Zaken in de eerste drie kabinetten-Balkenende, maakte na ruim vier jaar bij de OESO een opvallende comeback als voorzitter van het Strategisch Beraad van het CDA.

Liesbeth Spies Beeld anp
Jan Kees de Jager Beeld anp
Henk Bleker Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.