Reconstructie

Maar wie hebben die Syrische kinderen dan van dichtbij doodgeschoten?

Het enige dat de waarnemers van de Verenigde Naties nog konden doen in Houla, was het tellen van de lijken. Het waren er zeker 108, waaronder 49 kinderen en 34 vrouwen, en ze konden vaststellen dat de meerderheid van dichtbij lijkt te zijn neergeschoten of gestoken. Het is echter moeilijk te zeggen wie er daadwerkelijk van huis tot huis ging om de handen van kleine kinderen vast te binden, en onschuldige ouders op een rij tegen de muur te zetten.

De massabegrafenis van de slachtoffers van het bloedbad in Houla Beeld AFP

Een poging tot reconstructie, aan de hand van getuigenissen van activisten, mensenrechtenorganisaties, overlevenden en een handvol internationale journalisten. Afgelopen vrijdag rond één uur 's middags, net na het middaggebed, begon het leger op demonstranten te schieten, met als doel de massa te verspreiden. De regering stelt dat 'honderden gewapende mannen' het leger, dat rond het dorp stond opgesteld, hebben aangevallen. Volgens ooggetuigen en activisten werd Houla zeker twee uur lang onder vuur genomen door tanks en mortieren - een verhaal dat overeenkomt met de mortierhulzen die VN-waarnemers in burgerwijken hebben gevonden.

Een woordvoerder van de Syrische regering zegt dat het leger geen tanks of troepen naar het dorp heeft gestuurd, maar dat deze op hun defensieve positie bleven. Burgerdoden zouden het slachtoffer zijn geworden van terroristen.

Mannen in legerkleding
Activisten en ooggetuigen zeggen dat de beschietingen de weg vrij hebben gemaakt voor een grondaanval van milities die voornamelijk bestaan uit Alawieten (de religieuze stroming waar ook president Bashar al-Assad toe behoort), de shabiha. Mannen, velen in legerkleding, zouden de huizen zijn binnengedrongen en mensen de keel hebben doorgesneden of door het hoofd hebben geschoten. Deze geweldsorgie duurde van vier uur 's middags tot een uur 's nachts.

Het is mogelijk dat deze moordenaars afkomstig zijn uit de omliggende dorpen waar voornamelijk Alawieten wonen. Omdat mensen bang zouden zijn voor wraaknemingen, zouden zij bloed hebben gedoneerd voor de gewonden.

VN-waarnemers maken foto's van de lichamen Beeld afp

De 'shabiha' worden telkens weer genoemd door activisten en burgers. De term komt van het Arabische woord voor 'geest' of 'spook' en heeft de betekenis van 'misdadigers' gekregen. Tijdens demonstraties werden steeds zwaar bewapende mannen gezien, die zij aan zij vochten met het leger. Ze zouden mensen niet alleen vermoorden of mishandelen, maar ook intimideren met een gewelddadige campagne van geweld, waarbij bijvoorbeeld vanuit een rijdende auto wordt geschoten, of sektarische aanvallen worden uitgevoerd.

Link met de familie Assad
Vorig jaar mei vaardigde de Europese Unie al sancties uit voor de neven van Assad, Fawwaz en Munzir, vanwege 'de onderdrukking van de burgerbevolking als leden van de shabiha'. De link met de familie Assad stamt uit de jaren zeventig, toen de vader van de huidige president (Hafez al-Assad) na een coup aan de macht kwam.

De shabiha waren bendes die voornamelijk bestonden uit Alawieten, die veel angst inboezemden en boven de wet leken te staan. Ze zouden van wapens worden voorzien door militaire eenheden die onder het commando stonden van de broer van Hafez, Rifaat al-Assad. In de jaren negentig nam de familie Assad echter afstand van de shabiha, die met name het gebied rond de stad Latakia terroriseerden als een soort maffia.

Vorig jaar mei leken de shabiha de regeringstroepen echter te hulp zijn geschoten bij anti--regeringsdemonstraties in Latakia en omgeving. Sindsdien duiken ze meer en meer op in berichten, en volgens activisten knappen de shabiha veel van het vuile werk voor het leger op.

'De andere kant'
Nu ook weer bij het bloedbad in Houla - al ontkent de Syrische regering dit ten stelligste. Ook Moskou gelooft wel dat het Syrische leger Houla heeft beschoten, maar vermoedt dat de moorden 'door de andere kant' (terroristen) zijn uitgevoerd, aldus Alexei Pushkin, voorzitter van de commissie van internationale zaken in het Russische parlement.

VN-waarnemers onderzoeken de toedracht in de hoop de waarheid te vinden over deze 'afschuwelijke, brute misdaad', zoals de Veiligheidsraad de moorden omschreef.

Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden