Maanmemorabilia

De Amerikaanse ruimtevaartdienst NASA ligt in de clinch met oud-astronauten die souvenirs verpatsen van hun verblijf in de kosmos. 'Die mochten we van onze bazen meenemen', zeggen de astronauten. Ze zijn van het Amerikaanse volk, zegt de NASA.

Er is op de wereld een handvol mensen voor wie de gedrukte aanwijzingen en aantekeningen hiernaast geen geheimen hebben. Eén van hen is James Lovell, de gezagvoerder van de Apollo 13, de mislukte Amerikaanse missie naar de maan in 1970. Lovell gebruikte de handleiding waaruit deze pagina's komen om de Apollo 13 veilig terug naar de aarde te loodsen. Het ruimtevaartuig was op weg naar de maan zwaar beschadigd geraakt na de explosie van een zuurstoftank.

Lovell nam de handleiding als aandenken mee naar huis. Vorig jaar november bood de oud-astronaut het historische document aan op de internetveiling Heritage Auctions. Er kwam een bod van 388 duizend dollar (ruim 300 duizend euro) en er kwam een reactie van Lovells oude werkgever, de NASA. Die luidde samengevat: hier dat ding.

Het getouwtrek om Lovells kavel is er eentje in een lange reeks. Maanreizigers blijken de gekste spullen van hun missies mee naar huis te hebben gesleept en maken die na veertig jaar te gelde, om hun pensioen aan te vullen of familieleden een aardige erfenis te bezorgen. Zo voorkwam de Amerikaanse ruimtevaartdienst vorig jaar dat astronaut Edgar Mitchell een videocamera liet veilen die hij van de maanlander van de Apollo 14 had losgewrikt.

In een poging nieuwe incidenten te voorkomen, heeft NASA-directeur Charles Bolden de afgelopen week met enkele astronauten gesproken. Bolden liet weten dat 'deze Amerikaanse helden en persoonlijke vrienden' in goed vertrouwen hebben gehandeld. De conflicten over memorabilia kwamen volgens hem voort uit 'fundamentele misverstanden en onduidelijk beleid'. De lucht is ietwat geklaard, maar de eigendomskwestie is nog niet definitief opgelost.

De astronauten zeggen dat hun meerderen ze destijds toestonden allerlei zaken mee te nemen als aandenken. De vraag is of ze dat ook het recht geeft om objecten te verkopen of dat die tot in de eeuwigheid toebehoren 'aan het Amerikaanse volk', zoals de NASA stelt.

De dienst heeft geen smetteloze reputatie inzake het beheer van zijn eigendommen. Vorige maand werd onthuld dat de NASA sinds 1997 voor 34 miljoen dollar aan spullen is kwijtgeraakt, inclusief een robot ter waarde van 300 duizend dollar.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden