ReportageMeubelmakers

Maanden gewerkt aan meesterstuk, maar leerling-meubelmaker mag het niet laten zien

Arthur De Lorenzo werkt aan zijn examenstuk op het Hout- en Meubileringscollege in Rotterdam. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Leerlingen op de meubelmakersopleiding studeren even niet af met een grandioos meesterstuk, maar met een werkstuk dat in een dag te maken valt. Ook andere mbo-opleidingen passen examens noodgedwongen aan.

Arthur De Lorenzo wandelt van zijn werkbank naar de stapels materiaal voorin het lokaal. De 26-jarige student, de haren strak achterover gekamd, pakt een lat, meet de lengte met zijn rolmaat en kijkt er vervolgens kritisch naar. Prima. De volgende lat. Ja, die is ook goedgekeurd voor de vervangende examenopdracht die hij vandaag moet maken.

Natuurlijk, De Lorenzo had het zich anders voorgesteld. Al maanden werkt hij aan het meesterstuk waarmee studenten normaal gesproken hun opleiding afronden bij het Hout- en Meubileringscollege in Rotterdam. Een stereokast met een platenspeler en ingebouwde speakers. ‘Best een ingewikkeld ding’, zegt hij. ‘Met veel ronde hoeken en schuine delen.’

Het meubel is vrijwel af, maar vanwege de coronamaatregelen mag hij het op school niet in elkaar lijmen en spuiten. Daarom staat hij op deze vrijdagochtend te turen naar een technische tekening van een laptopstandaard. Die moet hij voor het einde van de middag hebben gezaagd, verlijmd en gecoat. Zijn de docenten tevreden, dan is hij geslaagd voor zijn opleiding.

Het geeft een dubbel gevoel, zegt De Lorenzo. Hij stak veel geld en tijd in zijn meesterstuk. Maar aan de andere kant: hij krijgt in deze rare tijden straks wel gewoon zijn diploma. ‘Ik loop geen studievertraging op. Dat is een goede zaak.’

Aanraakberoepen

De meubelmakersopleiding is niet de enige mbo-opleiding die dit jaar creatief moet zijn met examens. Ook bij andere praktische opleidingen is het vaak ‘een complexe logistieke operatie’ om de examens in kleine groepen te kunnen afnemen, zegt waarnemend voorzitter Frank van Hout van de MBO-raad.

‘Meestal lukt het, al is het op de ene plek makkelijker dan op de andere plek. Het hangt van veel zaken af. De breedte van de gangen, of er aparte in- en uitgangen zijn, de beschikbaarheid van voldoende personeel.’

De grootste uitdaging vormen opleidingen in de ‘aanraakberoepen’. De kappers bijvoorbeeld. En de schoonheidsspecialisten. Daar ligt de examinering grotendeels stil. ‘We hebben het ministerie voorgesteld die examens met extra voorzorgsmaatregelen toch te laten doorgaan’, zegt Van Hout. ‘Mondkapjes bij een kappersexamen bijvoorbeeld. Al zijn onze studenten met het huidige mondkapjestekort waarschijnlijk niet als eerste aan de beurt.’

Bij de zorgopleidingen speelt een ander probleem. Want waar sommige studenten tijdens de coronacrisis op volle kracht meedraaien bij een zorginstelling of ziekenhuis, ligt de stage voor andere studenten stil, omdat het personeel geen tijd heeft ze te begeleiden. Met name tweede- en derdejaarsstudenten lopen vertraging op, waardoor ze later hun diploma dreigen te krijgen.

‘Dat is zuur’, zegt Van Hout. ‘De zorg staat te springen om mensen. En dan zijn er studenten die over voldoende kennis en vaardigheden beschikken, maar die niet aan de slag mogen.’

Zaagmachine

Arthur De Lorenzo blijkt een aanpakker, een type dat niet te lang treuzelt maar aan de slag gaat. Terwijl andere studenten nog naar de tekening turen en in hun hoofd bedenken hoe ze die laptopstandaard gaan maken, loopt hij al naar de ‘machinale’, zoals ze de ruimte met machines hier noemen.

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Bij binnenkomst desinfecteert hij zijn handen, zoals hem is opgedragen. Dit moet voorkomen dat het coronavirus zich via de machines verspreidt. Hierna stapt De Lorenzo een van de vakken binnen die met rood-witte tape op de grond zijn geplakt. De regel is: één student per vak, ook als er meerdere machines in staan.

Bij een indrukwekkende zaagmachine begint De Lorenzo een lat in stukken te zagen. Daarna zaagt hij de kopse kanten schuin af. Dit moet het raamwerk worden.

Twee studenten wachten keurig op hun beurt. Af en toe kijken ze naar die andere zaagmachine in het vak van De Lorenzo. Die staat niets te doen. Maar ja, te dichtbij. Mag dus niet.

Protesten

Het was even lastig alles te organiseren, vertelt Barbara Overeem. Ze is teamleider meubel op het Hout- en Meubileringscollege. Toen de scholen moesten sluiten, was direct duidelijk dat de leerlingen hun meesterstuk niet konden voltooien. De werkruimtes zijn te krap om goed afstand te houden.

Al snel ontstond het plan voltijdstudenten de vaardigheidstoets te laten afleggen die studenten van de beroepsbegeleidende leerweg altijd doen. Die toets duurt een dag en dekt alle vaardigheden af. Hiervoor moest wel het examenplan op de schop. En de examencommissie moest toestemming geven. Nadat dat was geregeld, informeerde de opleiding de studenten.

‘Dat was heftig’, zegt Overeem. ‘Veel studenten protesteerden, omdat het plan was iedereen het vervangende examen te laten doen. Hoe konden we dat doen, zeiden sommigen. Hun meesterstuk was bijna af!’

Hierop besloten ze dat studenten die bijna klaar waren hun meesterstuk toch ter beoordeling konden aanbieden. De anderen konden deelnemen aan een vervangend examen.

Scharniertjes

‘We hebben nog vijftien minuten, dames en heren’, zegt de docent om klokslag vijf uur tegen de examenkandidaten in Rotterdam.

Arthur de Lorenzo gaat zijn werkstuk met een beitel te lijf, zodat hij de scharniertjes mooi kan wegwerken. Zijn haren zitten nog even strak als vanmorgen, maar de bewegingen zijn nerveuzer. Zijn bril zakt soms af. Nog even schuren. Inwrijven met olie.

‘Maak af waar je mee bezig was’, zegt de docent om kwart over vijf. De Lorenzo draait een schroefje vast. Daar gaat de bril weer. Volgende schroefje. 

Even later zet hij zijn laptopstandaard op een van de werkbanken. Hij kijkt nog eens naar zijn meesterstuk-in-één-dag. Niet perfect, denkt hij, maar het moet voldoende zijn. Dat hij er inderdaad mee zal slagen, weet hij dan nog niet. 

En het stereomeubel? Tja, dat staat verderop te verstoffen. Hopelijk kan hij het later nog afmaken.

Eindexamen in de keuken

Voor veel middelbare scholen is het ondenkbare denkbaar geworden: leerlingen doen noodgedwongen examen thuis. Ze filmen zichzelf om fraude te voorkomen. ‘Ik zag dat de batterij van mijn telefoon bijna op was, dus heb ik het maar snel afgemaakt’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden