Maan heeft tot lang na ontstaan zijn magnetisch veld behouden

De maan had bijna een miljard jaar een sterk magnetisch veld. Dat blijkt uit onderzoek aan maansteen 10020, die astronauten van de Apollo 11 in 1969 meenamen naar de aarde.

AMSTERDAM - Een magnetisch veld wordt opgewekt door trage bewegingen en bijbehorende elektrische stromen in de deels gesmolten kern van een hemellichaam. Als de kern voldoende is afgekoeld, komt die dynamo-werking tot stilstand. Hoe kleiner een hemellichaam, des te sneller dat gebeurt.


Tegenwoordig heeft de maan geen magnetisch veld. Maar sommige maanstenen vertonen nog rest-magnetisme. Dat wijst erop dat er kort nadat de maan ontstond, 4,6 miljard jaar geleden, wel een magnetisch veld moet zijn geweest. Waarschijnlijk werd dat opgewekt in de kleine metaalkern (middellijn circa 330 kilometer) van de maan.


Berekeningen aan de afkoeling van de pasgeboren maan doen vermoeden dat dat veld in minder dan een half miljard jaar compleet verdwenen moet zijn. Maar volgens Erin Shea van het Massachusetts Institute of Technology is de maandynamo veel langer actief geweest: tot minstens 3,7 miljard jaar geleden.


Shea en haar collega's onderzochten kleine fragmenten van een stuk maanbazalt dat rond die tijd is gestold. Ook die relatief jonge steen bevat nog veel rest-magnetisme, zo schrijven ze deze week in Science. Daaruit volgt dat het magnetisch veld aan het oppervlak van de maan indertijd ongeveer even sterk geweest moet zijn als het huidige magnetisch veld van de aarde.


Hoe de maandynamo zo lang actief kon blijven is een raadsel, aldus de onderzoekers. Misschien is de kern van de maan voldoende in beweging gebleven door getijdenwerking van de aarde, of door de inslag van grote kosmische projectielen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden