Maakt Philips een historische stap?

Er was geen trilling van de lip. Philips-topman Frans van Houten beperkte zich tot een zakelijke mededeling. De aankondiging op dinsdag dat Philips helemaal stopt met consumentenelektronica was niettemin een even historische moment als de aankondiging van abdicatie op maandag. Zeker in Eindhoven zal het net zoveel emoties hebben opgewekt. Want hiermee komt een einde aan een periode die bijna drie keer zo lang heeft geduurd als de regeerperiode van koningin Beatrix en die van Philips eerst een wereldmerk maakte en vervolgens het bedrijf sloopte.


Sinds Philips in 1918 de allereerste radio elektronenbuis op de markt bracht is consumentenelektronica het hart geweest van het concern - nog meer eigenlijk dan licht. In 1932 had Philips al meer dan één miljoen radio's verkocht, in 1982 meer dan 100 miljoen televisies. Liefst 50 jaar zou Philips vooruitlopen in de innovatie en produktontwikkeling van beeld en geluid. Philips was de bedenker van het cassettebandje, de viceo-cassette, cd en dvd. Meer dan een halve eeuw waren radio's, televisies en hifi de grote winstmakers van het concern. Maar de mislukte lancering van V2000 begin jaren tachtig maakte duidelijk dat de machtsverhoudingen waren veranderd in het voordeel van de Japanse concurrenten.


Al in 1983 dook de divisie consumentenelektronica in de rode cijfers. Daarna is het overeind houden van consumentenelektronica dertig jaar een lange lijdensweg geworden, waarbij prestige soms belangrijker was dan strategie.


Vergeleken met het Amerikaanse concern General Electric dat in de jaren tachtig de productie van radio en televisies radicaal beëindigde en onder leiding van Jack Welch de steven wendde naar nieuwe markten heeft Philips een verkeerde keuze gemaakt. GE dat nu actief is in krachtcentrales, vliegtuigmotoren, financiële diensten en entertainment (en radio en televisies onder eigen naam verkoopt die al 30 jaar door andere worden gemaakt), haalde in 2012 een omzet van 110 miljard euro en een winst van 10,1 miljard euro. Philips maakte gisteren bekend 231 miljoen te hebben verdiend op een omzet van 24,8 miljard euro.


Bij Philips zijn de opeenvolgende topmensen blijven doormodderen met de productie van radio, televisies, cd's en dvd's, omdat ze dachten dat Philips niet zonder kon. Wisse Dekker zocht politieke steun om Sony, Panasonic, Pioneer en Hitachi te weren. Jan Timmer probeerde met producten als CD-I een nieuwe voorsprong te nemen en Cor Boonstra dacht in de VS met een peperdure marketingcampagne Philips-apparatuur weer hip te kunnen maken. Gerard Kleisterlee gunde het nog een laatste kans.


Nu heeft Van Houten in één jaar na de televisies ook de rest van consumentenelektronica verkocht. Philips zal zonder het erfgoed verder moeten en zonder geld om de steven nog te kunnen wenden.


Misschien is de timing van de Oranjes toch beter.


Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden