Column

Maakt online traditionele bedrijven kapot?

De Kwestie

'In een webshops vind je wat je zoekt. Maar in boekenzaken vind je ook iets waar je niet naar zoekt', vertelde Paul Krugman, de Amerikaanse econoom en columnist.

Foto anp

En wat voor boekenzaken geldt, kan ook worden gezegd van andere zaken. Het doorbladeren van een papieren krant opent nieuwe werelden: een Formule 1-liefhebber zal zich afvragen wat de Dow Jones is, een politieke junkie wordt verrast door een theaterrecensie en wie wil weten of de volgende dag de zon schijnt, ziet op dezelfde pagina ook een Volkskeuken-recept.

Een van de grote misverstanden over online diensten (Google, Facebook, Uber, Airbnb, Amazon, eBay) is dat het de traditionele voorzieningen zoals kranten, taxi's of hotels vernietigt. Maar internetplatforms vernietigen in de eerste plaats online concurrenten. Google bestrijdt Yahoo, Facebook is de rivaal van Hyves en Twitter, Airbnb vecht met Booking.com en Amazon en Alibaba knokken tegen tientallen kleinere webshops.

Traditionele dienstverleners hebben ook last van de concurrenten op het world wide web, maar vallen niet bij bosjes om. Google kan een groot deel van de advertentie-inkomsten van kranten en tijdschriften hebben veroverd, het heeft daar geen bloedbad aangericht.

Door de opkomst van internet zijn in Nederland nauwelijks titels verdwenen. Bij de komst van tv in de jaren zestig verdwenen ze achter elkaar: het Vrije Volk, de Tijd, het Binnenhof, het Vaderland en de vele regionale bladen. In veel gevallen bracht fusie redding, zoals die tussen NRC en het Algemeen Handelsblad. Soms hielden kranten elkaar overeind zoals binnen de Perscombinatie.

Vorige week meldde het Bureau voor de Statistiek dat Nederland 50 duizend internetbedrijven telt. Die zijn goed voor een omzet van 104 miljard euro en 345 duizend banen. Minister Kamp van Economie uitte een juichkreet: 'Het meest inspirerend in onze economie is alles wat er rond internet gebeurt.'

Van de 50 duizend internetbedrijven in Nederland zijn 28 duizend een webshop. Daarnaast zijn er 5.700 bemiddelingssites, 2.700 media- en communicatiesites en 1.400 zakelijke dienstverleners. Ten slotte is er nog de ict, goed voor 16 duizend bedrijven.

Ze zijn samen goed voor 8 procent van de omzet en 4,5 procent van de banen. Dat betekent dat 92 procent van de omzet en 95,5 procent van de banen nog van traditionele bedrijven komt. Hun verdienmodel staat onder druk, maar voor veel digitale bedrijven is die er niet of van korte duur.

De online-economie is een groot slagveld van eten en gegeten worden. Wie vandaag succes heeft, is morgen weg. De 345 duizend banen in die sector zijn meestal flex en niet voor het leven. Er zijn geen sociale plannen, cao's, zwangerschapsverloven en andere bevochten rechten.

En ten slotte biedt internet niet wat je niet zoekt.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.