Klopt dit wel?

Maakt kinderen krijgen ongelukkig?

Berichten verspreiden zich dankzij internet vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. De Volkskrant gaat op zoek naar hele en halve onwaarheden en probeert de zin van de onzin te scheiden.

Kinderen krijgen maakt ongelukkig: klopt dit wel? Beeld thinkstock

'Onderzoek wijst uit: Van kinderen krijgen word je ongelukkig', meldt RTL Nieuws. Duitse onderzoekers zouden tot deze 'onthutsende conclusie' zijn gekomen. De ellende van het ouderschap is niet gering: een echtscheiding, ontslagen worden en zelfs het overlijden van een partner zouden nog minder schadelijk zijn voor het geluksgevoel dan het krijgen van kind.

Het onderzoek zou het 'taboe op ongelukkig ouderschap' doorbreken. Dat kinderen niet altijd de heilige graal zijn moge duidelijk zijn, maar dit klinkt wel heel dramatisch. Kun je echt beter je partner verliezen dan een kind krijgen?

Wat is de bron?

Het eerste dat opvalt is dat het Duitse onderzoek, dat deze maand werd gepubliceerd in vaktijdschrift Demography, een heel andere insteek heeft dan in de nieuwsberichten over de studie wordt gesuggereerd. Onderzoekers Rachel Margolis en Mikko Myrskylä wilden het verband aantonen tussen een afname van het levensgeluk na de geboorte van het eerste kind en het al dan niet krijgen van een tweede in een maatschappij waarin het krijgen van een kind steeds meer bewust gepland kan worden. Terwijl de meeste Duitsers namelijk zeggen graag twee kinderen te willen, ligt het gemiddelde al jaren rond de 1,5.

Margolis en Myrskylä onderzoeken dus in welke mate het afnemende geluk dat gepaard gaat met het ouderschap, zoals al in eerdere studies werd aangetoond, samenhangt met het krijgen van een tweede kind. Dat kan van belang zijn voor beleidsmakers die de vruchtbaarheid van de bevolking willen stimuleren om op lange termijn de kosten van de vergrijzing te dekken.

De gegevens die voor het onderzoek zijn gebruikt zijn afkomstig uit de Socio-Economische Panel Studie (SOEP), waarvoor sinds 1984 jaarlijks 20 duizend Duitsers worden geïnterviewd - sinds 1991 met inbegrip van de voormalige Oost-Duitsers. Margolis en Myrskylä analyseerden gegevens van ruim tweeduizend SOEP-deelnemers die minimaal één kind kregen, maar voorafgaand aan de studie nog kinderloos waren.

Deelnemers gaven elk jaar aan op een schaal van nul tot tien hoe gelukkig zij zich voelden. De gelukscijfers van de geselecteerde deelnemers werden gevolgd van drie jaar voor de geboorte van hun eerste kind tot minstens twee jaar erna. De impact van het krijgen van een kind werd gemeten door het gemiddelde cijfer van de jaren voor het ouderschap te vergelijken met het cijfer dat de kersverse ouders hun leven gaven een jaar na hun eerste kind. Dat geeft een daling van gemiddeld 1,4 punt. Een kleine 30 procent heeft nergens last van, terwijl bijna 17 procent zelfs minstens drie gelukspunten inlevert. Slecht nieuws dus voor wie binnenkort een eerste kind verwacht.

Tips voor deze rubriek? Mail naar kloptditwel@volkskrant.nl.

Klopt dit wel?

'Het effect van het krijgen van kinderen wordt al langer onderzocht, en het is inderdaad gemiddeld negatief', beaamt Ruut Veenhoven, professor aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en beheerder van de World Database of Happiness. Maar het zijn niet per se de kinderen die het leed veroorzaken: 'Het is vooral de secundaire gekte: je relatie wordt minder romantisch en je zit meer vast. Dus wanneer je leven niet meer zo bevalt, of het nu je relatie is of je baan, kom je er niet meer zomaar vanaf en moet je het langer uitzingen in een suboptimale situatie.'

Er is wel een lichtpuntje voor (aanstaande) ouders: er zijn aanwijzingen dat op latere leeftijd mensen met kinderen juist wél gelukkiger zijn. Veenhoven: 'Dit onderzoek loopt een jaar of twintig, maar het langetermijneffect van het hebben van kinderen kan niet goed worden waargenomen. Er zijn wel cross-sectionele studies waaruit blijkt dat oudere mensen met kinderen wel weer gelukkiger zijn. Als de kinderen het huis uitgaan vindt een kleine opleving plaats, en op latere leeftijd zorgt het contact met kinderen en kleinkinderen ook voor een groter geluksgevoel.'

En de vergelijking met het verlies van een partner, dat minder erg zou zijn dan het krijgen van een kind? Tamelijk overdreven, aldus Veenhoven. De gegevens over het geluksverlies na een sterfgeval, scheiding of ontslag komen overigens helemaal niet uit dezelfde studie. In het bijbehorende persbericht staat dat uit 'internationale studies' blijkt dat het verliezen van een baan of partner leidt tot één punt afname in geluk, en een scheiding tot een afname van 0,6. Maar dit wordt slechts genoemd om aan te geven dat een geluksverlies van 1,4 punt significant is. In het daadwerkelijke onderzoek wordt er met geen woord over gerept. Het is dus onduidelijk in hoeverre deze gebeurtenissen met elkaar te vergelijken zijn en of dus wel zo boud gesteld kan worden dat je van een kind krijgen ongelukkiger wordt dan van het overlijden van je partner.

In de Duitse studie zijn mensen zonder kinderen overigens niet opgenomen. Maar die vergelijking was zoals gezegd niet het oogmerk van dit onderzoek. In de conclusie wordt dan ook geen nadruk gelegd op het leed dat kinderen krijgen heet. De onderzoekers concluderen dat de mensen die later nog een tweede kind kregen, na de eerste al gemiddeld een lagere daling van het geluksgevoel hadden gerapporteerd. Omgedraaid: degenen die het ouderschap zwaar viel, kregen minder vaak een tweede kind.

'Kinderen krijgen is inmiddels een keuze geworden', aldus Veenhoven. 'Dat je geen tweede neemt als de eerste niet bevalt is dus niet zo vreemd.'

Oordeel:

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.