Column

Maakt concurrentie zorg duurder?

Marktwerking of concurrentie maakt producten of diensten niet per definitie goedkoper dan een overheidsmonopolie. Het kan zelfs duurder zijn de eigen producten en diensten te propageren ten koste van de concurrentie dan een enigszins bureaucratisch overheidsapparaat op te tuigen.

De oude PTT, het voormalige ziekenfonds of de nutsbedrijven van voor de privatisering hadden soms een portier of klerk te veel in dienst, maar ze hoefden niet hun marktpositie te verdedigen via peperdure STER-spots. Daarnaast zitten nogal wat mensen die er toen een baantje hadden, nu op kosten van de gemeenschap in de WW.

Ook consumenten voelen zich niet beter door meer marktwerking. Integendeel. Vroeger betaalde men misschien wat te veel, maar iedereen wist waar hij of zij aan toe was. Nu worden consumenten gek gemaakt door kennissen en collega's of door reclames waarbij besparingen van tientallen zo niet honderden euro's worden voorgespiegeld. Nogal eens wordt een kat in de zak gekocht, want volgens onderzoek zijn de zittenblijvers meestal tevredener klanten dan de overstappers.

Zoals elk jaar is er veel ophef over de tientallen miljoenen die zorgverzekeraars uitgeven aan het aftroggelen van elkaars klanten. Wie met een telraam de jaarverslagen doorneemt van de zorgverzekeraars, komt al gauw tot een half miljard euro aan uitgaven voor reclame en marketing. Verzekeraars verleiden klanten zelfs met mallotige cadeautjes. VGZ geeft iPads weg, Menzis stort 50 euro op de rekening en Hema geeft een jaar lang 10 procent korting op andere aankopen. ProLife timmerde vorig jaar zelfs aan de weg met een dvd over pinguïns.

Marketingkosten

Het VARA-programma Kassa en de Consumentenbond berekenden in november de totale marketingkosten van zorgverzekeraars op 541 miljoen. Omdat 1,1 miljoen mensen op 1 januari van dit jaar overstapten van zorgverzekeraar, zou dat 500 euro per verzekerde zijn.

Logische conclusie is dat de premie met 500 euro per overstapper omlaag kan als er maar één aanbieder zou zijn. Als die besparing geldt voor alle 8,7 miljoen polissen komt dat neer op pakweg 60 euro minder premie.

Zorgverzekeraar Nederland, de overkoepelende organisatie, was er als de kippen bij om het bedrag te downplayen. In de post van 541 miljoen zouden ook de drukkosten van nieuwe polissen zitten, net als de salariskosten van de klantenservice en de provisiekosten van vergelijkingssites. In NRC Next werden de echte reclamekosten op 50 tot 60 miljoen euro geschat. Of: een premiekorting van 50 euro per overstapper. Maar als niemand zou overstappen, hoeven ook minder polissen te worden vernieuwd, zouden vergelijkingssites niet nodig zijn en worden klanten minder snel achterdochtig.

Wat voor de zorgverzekeraars geldt, geldt ook voor telecomaanbieders en energiebedrijven. Concurrentie is mooi, maar ook duur. Niemand weet wat bellen, water en pillen hadden gekost als de privatiseringsgolf aan Nederland voorbij was gegaan.

Iedereen heeft nog twee dagen de tijd om zich in het ongeluk te storten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden