Maakbaar succes

Er zijn meer bestsellers dan ooit. Maar meer boeken worden er niet verkocht. Dat betekent dat steeds meer mensen hetzelfde boek lezen. 100- of 200 duizend verkochte exemplaren voor één titel in een paar maanden tijd is de normaalste zaak van de wereld geworden.


In de race om een plaats in de top-10 hebben uitgevers meer dan voorheen oog voor wat lekker in de markt ligt. En daarbij loeren ze naar elkaar. Met als gevolg dat een toenemend aantal uitgevers geneigd is na een bestseller van de concurrent uit hetzelfde vaatje te gaan tappen. Een bepaald genre of onderwerp plots populair bij het publiek? Dan kun je er vergif op innemen dat binnen korte tijd meer van dergelijke titels verschijnen.


Zo heeft het succes van de psychologische thrillers van Saskia Noort een batterij nieuwe Nederlandse thrillerschrijfsters voortgebracht. En een beetje uitgever brengt tegenwoordig een boek uit over de werking van onze hersenen. Ook verschijnt de ene na de andere persoonlijke familiegeschiedenis in boekvorm.


Het meeliften op bewezen succes werkt, vaak. Dat het uitgevers geen windeieren legt, bewijst een boek als Wij zijn ons brein van Dick Swaab (125 duizend exemplaren). Hiermee overtroeft hij het succes van het eerste, in 2006 verschenen populair-wetenschappelijke hersenboek van Nederlandse bodem, Het Maakbare Brein van de neuroloog Margriet Sitskoorn. Ook onder de navolgers van de veelgelezen Saskia Noort (van haar debuut Terug naar de Kust zijn 450 duizend exemplaren verkocht) zijn thrillerschrijfsters die met gemak één titel 100 duizend keer weten te verkopen. Van op waarheid gebaseerd familiegeschiedenissen lusten de lezers ook pap.


Opvallend is dat steeds meer bestsellers van Nederlandse bodem zijn. Dat is niet zo vreemd, zegt uitgever Oscar van Gelderen (Lebowski) omdat er in vergelijking met pakweg vijftien jaar geleden veel meer mediakanalen zijn om een boek te promoten en die interviewen het liefst Nederlandstalige schrijvers.


En: de schrijflust is in zijn algemeenheid toegenomen. Ook amateurs, bekende Nederlanders en een groeiend aantal journalisten en wetenschappers publiceren een boek. Uitgever Chris Herschendorfer van Ambo/Anthos verklaart de hoge verkoopcijfers van een klein aantal titels uit de behoefte van consumenten aan houvast en herkenning. In deze tijd van individualisme en voortdurende informatiebombardementen hebben zij behoefte aan een kompas en willen zij dezelfde ervaringen delen. Dat kan als je allemaal die ene film ziet of dat in de media gehypte boek leest.


Imitatie van succesboeken stemt uitgever Van Gelderen droef. Zo zag hij zeventien jaar geleden na zijn lancering van Marokkaans-Nederlandse schrijvers als Abdelkader Benali en Hafid Bouazza dat de ene na de andere uitgever op zoek ging naar 'allochtoon' schrijftalent. 'Het kopiëren moet geen doel op zich zijn, want dan wordt het armoe troef op de boekenmarkt.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden