Maak ov-chipkaart eerlijker en makkelijker

Eind 2011 reist heel Nederland met de ov-chipkaart. Dat is althans de ambitie van achtereenvolgende ministers van Verkeer en Waterstaat en van de ov-bedrijven. Of het reizen met het openbaar vervoer dan echt eerlijker en makkelijker is geworden, zoals bij de introductie van de ov-chipkaart werd beloofd, is nog maar de vraag.

De Rotterdamse GroenLinks-fractie houdt, sinds de kaart in 2007 in de regio Rotterdam werd ingevoerd, de vinger aan de pols met de website ov-chipklacht.nl. Maandelijks komen daarop honderden klachten binnen.


Veel reizigers klagen over de gestegen kosten met de ov-chipkaart. Een klacht die door ov-bedrijven steevast wordt weersproken met het argument dat de kilometerprijs juist eerlijker is dan de ritprijs op basis van een willekeurige zone-indeling. Tegenover de 'eerlijke' kilometerprijs staan echter enkele onredelijke prijsverhogingen die met de ov-chipkaart geruisloos zijn doorgevoerd.


De eerste verborgen prijsverhoging zit in de aanschaf van de ov-chipkaart. Je betaalt 7,50 euro uitsluitend voor de kaart, zonder ook maar een kilometer te kunnen reizen. Na vijf jaar is de geldigheid verlopen en betaal je de aanschafkosten opnieuw.


De tweede verborgen prijsverhoging is het instaptarief. Dat is ten opzichte van de strippenkaart de helft duurder geworden. Het instaptarief van de strippenkaart is 50 cent (de kosten van de extra strip die je stempelt bovenop het aantal zones dat je reist), bij de ov-chipkaart betaal je bij het instappen 78 cent.


De derde verborgen prijsverhoging treft vooral toeristen en incidentele ov-reizigers. Dat is de prijsverhoging van de losse kaartjes. In Rotterdam kost een wegwerp ov-chipkaart voor maximaal één uur reizen met bus of tram 2,50 euro. Voor de metro is dat zelfs 3,50 euro voor een enkeltje.


Maar is het gebruiksgemak dan wel toegenomen? Ja, maar vooral voor de ov-bedrijven. Veel reizigers hebben nog problemen. Vooral de bijzondere doelgroepen zoals schoolklassen en blinden en slechtzienden, die bij het ontwerp van het systeem lijken te zijn vergeten.


Ergernis nummer één bij reizigers is het kwijtraken van de borg van 4 euro (20 euro bij de NS) bij verkeerd uitchecken. Normaal gesproken wordt de borg die bij het inchecken van je kaart is afgeschreven aan het eind van de reis met de ritprijs verrekend en wordt er een bedrag bijgeschreven op je saldo. Als je vergeet uit te checken of als de apparatuur niet functioneert, dan ben je het volledige borgbedrag kwijt.


Volgens de ov-bedrijven gebeurt dat slechts in een half procent van de gevallen. Dat zijn wel 7.000 gedupeerden per dag. Gezamenlijk kost het uitchecklek de ov-reizigers een half miljoen per maand. Gedupeerde reizigers kunnen hun geld terugvragen, maar moeten een uitcheck dan wel zelf ontdekken en eerst een formulier invullen. Dat maakt het er niet makkelijker op.


Hoe kan de ov-chipkaart wel eerlijker en makkelijker worden? Allereerst door de verborgen prijsverhogingen terug te draaien: verstrek gratis een nieuwe ov-chipkaart als de oude is verlopen, verlaag het instaptarief of schaf het af, als je echt een eerlijke kilometerprijs wilt, en maak losse kaartjes een euro goedkoper.


Daarnaast moet het uitchecklek worden gedicht: geef reizigers de mogelijkheid ook bij de halte uit te checken door bij elke halte een uitcheckpaal te plaatsen, verlaag het borgbedrag in de bus en de tram van 4 naar 2 euro, zodat de schade bij verkeerd uitchecken minder groot is, en pas bij een verkeerde uitcheck een automatische retourcorrectie toe, uitgaande van de wetenschap dat bij 90 procent van de reizen de eindhalte van de heenreis de beginhalte van de terugreis is en omgekeerd.


Om het vertrouwen in de ov-chipkaart terug te winnen, zijn op korte termijn forse verbeteringen noodzakelijk. De nieuwe minister van Verkeer en Waterstaat zou reizigers een grote dienst bewijzen door de belofte om met de ov-chipkaart het openbaar vervoer eerlijker en makkelijker te maken, echt in te lossen.


Arno Bonte



Arno Bonte is fractievoorzitter GroenLinks in Rotterdam en initiatiefnemer van de website ov-chipklacht.nl. Er zijn forse verbeteringen nodig om met de ov-chipkaart het openbaar vervoer echt eerlijker te maken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden