ProfielHuawei-topvrouw

Luxe gevangene Meng Wanzhou shopt en duikt in de boeken

De ontknoping nadert in de uitleveringszaak tegen Meng Wanzhou, financieel topvrouw van de Chinese telecomgigant Huawei. Woensdag begint de laatste reeks hoorzittingen, die eindigt met het langverwachte besluit van de Canadese rechter of de 49-jarige Meng inderdaad mag worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

In mei 2020 stond op het vliegveld van Vancouver een Boeing 777 klaar voor Meng Wanzhou. Zodra haar advocaten een sprankje hoop op vrijlating zagen, had het Chinese consulaat een toestel met 360 zitplaatsen voor haar gereserveerd, zodat ze in stijl naar China kon reizen.

Maar de rechter hield Meng in haar gouden kooi in Vancouver, waar haar familie twee villa’s bezit en twee van haar kinderen naar school gingen. Al bood Meng die villa’s als onderpand aan en leverde ze haar paspoorten in, de rechter achtte het vluchtrisico te hoog.

Meng is immers geen gewone verdachte; de 49-jarige dochter en vermeend opvolger van Huawei-oprichter Ren Zhengfei is een pion in de strijd tussen China en de Verenigde Staten. In december 2018 werd ze tijdens een overstap voor een internationale vlucht op het vliegveld van Vancouver gearresteerd op verzoek van de VS, die haar beschuldigen van bedrijfsspionage en fraude. China is daar woedend over. Bij wijze van gijzelaarsdiplomatie houdt Beijing twee Canadese staatsburgers vast op vage verdenkingen van overtredingen van de staatsveiligheidswetten.

Die twee Canadezen zitten in cellen waar het licht nooit dooft en mogen slechts sporadisch met de buitenwereld communiceren. Mengs omstandigheden zijn prettiger; overdag mag ze onder begeleiding van bewakers, die ze zelf betaalt, naar buiten. Dan eet ze in speciaal voor haar afgehuurde restaurants of ze gaat winkelen bij haar favoriete boetiekjes, die andere klanten buiten de deur houden zodat Meng ongestoord kan shoppen. Ze heeft een voorkeur voor getailleerde pakjes, korte rokken en mooie schoenen, die automatisch de aandacht vestigen op haar enkel, waaraan een zwarte enkelband met GPS hangt.

Printjes maken

Meng behoort tot de zakelijke en politieke elite. Haar moeder komt uit een machtige militaire familie, die barst van de politieke connecties. Relaties die Mengs vader Ren van nature niet heeft: de oprichter van Huawei komt uit een onderwijzersfamilie in Guizhou, een streek die zo arm was dat keukenzout een luxe was.

Rens leven staat in het teken van keihard werken: eerst als militair, toen tijdens zijn ingenieursstudie en nu als zakenman. Meng zag haar vader dan ook zelden. Pas toen hij zijn geluk beproefde in Shenzhen, dat in de jaren negentig onder Deng Xiaopings open-deurbeleid van een door muggen vergeven tropisch vissersdorp werd opgewaardeerd tot de beroemdste industriezone voor Made in China, leefde het hele gezin enkele jaren samen onder één dak. ‘Als het buiten slagregende, regende het binnen zachtjes. De buren konden elk woord dat we spraken verstaan’, beschreef Meng in de Chinese staatsmedia de woonomstandigheden.

In 1993 begon ze bij Huawei, toen nog zo’n klein bedrijfje dat drie secretaresses genoeg waren. De 21-jarige Meng was een manusje van alles: de telefoon aannemen, achter de receptie zitten, printjes maken. Ze stond bekend als onnozel en onhandig. Toen ze in 1996 voor het eerst voor het bedrijf naar het buitenland mocht, vergiste ze zich bij het omwisselen van roebels en verloor 100 Amerikaanse dollar – toen in China een godsvermogen. Uit die tijd dateert haar begrip voor werknemers die een foutje maken, schrijft de Chinese nieuwswebsite Jiemian.

De Chinese media portretteren Meng als een heilige, die warm is voor haar personeel, en keihard en veeleisend voor zichzelf. Lang werkte Meng incognito bij Huawei, om praatjes onder het personeel over voortrekkerij de kop in te drukken. Tijdens haar lange weg omhoog in de Huawei-hiërarchie bleef haar vader haar belangrijkste referentiekader. Hun contact is nooit zo innig geweest als nu, omdat ze na een leven van internationale zakenreizen noodgedwongen op één vaste plek verblijft, zei ze in een open brief aan Chinese internetgebruikers in 2019.

Meng brengt haar dagen door met poëzie lezen, behandelingen door een masseuse aan huis en studeren voor een PhD. Ze houdt haar rug recht, schrijft ze in diezelfde open brief. ‘Hoewel ik fysiek tot een zeer begrensde ruimte ben beperkt, voelt mijn innerlijk leven kleurrijker en uitgestrekter dan ooit.’

Drie keer Meng Wanzhou

- Op haar eerste persconferentie als financieel leider van Huawei in 2013 begon Meng vrijwel elke zin met de woorden: ‘Mijn vader zegt...’.

- Haar laatste tegenslag in de rechtbank ging over driehonderd pagina’s interne documenten die haar mogelijk vrijpleiten van de beschuldiging van fraude. De rechter liet die documenten niet toe als bewijs. Meng zou hebben gelogen tegen de financiële instelling HSBC over de relatie tussen Huawei en Skycom, een bedrijf dat in strijd met de Amerikaanse handelssancties zakendoet met Iran.

- Mengs tienerkinderen lijden zo onder de aandacht die haar verplichte entourage van zich in zwarte SUV’s verplaatsende bewakers trekt, dat het gezinsleven er volgens hun vader aan kapotgaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden