Reportage Huisartsentekort

Luxe geboren uit nood: ‘vakantiehuisarts’ krijgt huis in Zeeland

Vakantiehuisarts Janneke Kuijlen onderzoekt een jongetje van een Duitse familie. Het jongetje heeft koorts. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Huisartsen die in de zomer in Zeeland willen werken, krijgen die periode gratis een huis. Daarmee moet het vakantietekort worden opgelost, en de hoop is dat het imagoprobleem van Zeeland daardoor ook wordt aangepakt.

Huisarts Janneke Kuijlen uit Bergen op Zoom somt op: een supermooi vrijstaand huis in Vrouwenpolder op Walcheren, sauna erin, vrij uitzicht, genoeg kamers voor Kuijlen, haar man en hun vier kinderen, tien minuten fietsen van het strand, een tuin perfect voor verstoppertje en hutten bouwen. Helemaal voor nop, en dan ook nog maar drie dagen per week hoeven te werken. Kuijlen: ‘Dat is toch wel echt vakantie.’

Het is luxe geboren uit nood. Want Zeeland heeft een probleem: huisartsen zoals Kuijlen, daar is een schreeuwend tekort aan. In de zomer, als de toeristen de Zeeuwse stranden bevolken en er dus méér mensen een huisarts nodig hebben, gaan de huisartsen die er nog zijn zelf ook graag op vakantie. De problemen verdubbelen zich.

Daarom bedacht de Zeeuwse Huisartsen Coöperatie de ‘vakantiedokter’. Huisartsen die in de zomermaanden in Zeeland willen werken, krijgen gratis verblijf in een vakantiehuis. De diensten die zij draaien op een hulppost voor toeristen met klachten krijgen zij gewoon vergoed. Het bleek een schot in de roos, vertelt Cora Hubrechsen-Verhage van de coöperatie. ‘Ik had de vacature low profile via sociale media gedeeld, maar al snel kregen de provinciale media er lucht van.’ Gevolg: vijftig huisartsen meldden zich voor de zomerbaan, negen gingen aan de slag.

Het is ontspannen werken, vertelt Kuijlen. Het spreekuur begint om 10.00 uur, en dan druppelen de gebruikelijke klachten binnen: urineweginfecties, luchtwegproblemen, wondjes doordat mensen op schelpen zijn gaan staan, een ernstig zieke die naar het ziekenhuis moet. Na 14 uur wordt het rustig op de post en glijdt de dag naar het einde. Ook anders dan in het reguliere huisartsenwerk: ‘De patiënten hebben geen haast. Ze zijn heel erg blij dat je ze wilt helpen.’

Langetermijnoplossing

Het project kijkt verder dan de zomermaanden alleen, zegt Hubrechsen-Verhage. Het moet ook bijdragen aan de langetermijnoplossing van het Zeeuwse huisartsentekort. Nu al zijn er plaatsen waar het lang duurt voordat patiënten zich bij een huisarts kunnen inschrijven: alle praktijken zitten vol. En dan is 30 procent van de Zeeuwse huisartsen boven de 60: de komende vijf jaar gaan er 58 met pensioen, vertelt ze. Meestal mannen die voltijds werken. Maar de jonge huisarts van tegenwoordig is meestal vrouw, en werkt liever deeltijd. Dus zijn er nog meer nieuwe artsen nodig.

Daarom zet de Zeeuwse Huisartsencoöperatie alle flirttechnieken in die ze tot haar beschikking heeft. Er komen ‘verwenarrangementen’ voor geïnteresseerde artsen, ze worden ontvangen in de mooiste strandpaviljoens of juist in het bos (‘want dat hebben we hier ook’), of wat te denken van een weekendje weg tijdens filmfestival Film by the Sea, inclusief hotelovernachting ‘in een van de monumentale steden’?

‘Met ludieke acties als de vakantiedokter willen we de beleving van het verblijven in Zeeland promoten’, aldus Hubrechsen-Verhage. ‘Laten zien dat Zeeland veel moois heeft te bieden, zeker in de zomer. En zo ver weg zitten we nou ook weer niet. Een uurtje in de auto en je bent al een heel eind.’

Huisarts Kuijlen adviseert haar collega’s zeker een baan op de Zeeuwse eilanden te overwegen. ‘Het is een prettige patiëntenpopulatie. Hier ben je nog de dokter, mensen volgen je advies.’ Zeker voor huisartsen met een jong gezin is zo’n stap de moeite waard. ‘Met jonge kinderen is het net iets prettiger wonen, in een mooier huis voor hetzelfde geld.’

Hubrechsen-Verhage ziet een voorzichtige kentering. Één vakantiedokter overweegt serieus naar Zeeland te verhuizen, een ander wil er graag diensten in het weekend blijven doen. ‘En er nemen huisartsen contact met ons op die een minder drukke praktijk willen ervaren. Die in de drukte van de stad denken: is dit nu wat ik wil?’

Er is trouwens nog een voordeel van werken in Zeeland, merkt Kuijlen. ‘Mijn Duits is een stuk beter geworden. Ik dacht dat ik het niet meer kon, maar als je Nederlands praat met een Duits accent, kom je een heel eind. En anders is er altijd nog Google Translate.’

Te weinig huisartsen

Zeeland is één van de regio’s waar het huisartsentekort nijpend is, al dreigt een landelijk probleem. Afhankelijk van hoe de zorgvraag zich ontwikkelt, is het goed mogelijk dat over vijf jaar praktisch overal in Nederland te weinig huisartsen zijn. Nu al is het in veel regio’s een bezoeking om een huisarts te vinden die nog nieuwe patiënten aanneemt. Huisartsen dwingen om naar een bepaalde regio te verhuizen is uit den boze, zei minister Bruins (Medische Zorg) in de Tweede Kamer. Maar je mag ze wel ‘verleiden’ om te gaan werken buiten de Randstad – daar zijn de tekorten het grootst.

De krapte op de arbeidsmarkt is terug, signaleerde het UWV twee jaar geleden. Vooral in Zeeland, dat - ten onrechte! - met een saai imago kampt, kunnen werkgevers maar moeilijk vacatures vervullen.

Een creatieve noodgreep van de burgemeesters van Schouwen-Duiveland en Goeree-Overflakkee: politieagenten uit de rest van het land helpen hun collega’s op de eilanden in ruil voor tijd in een vakantiehuisje voor hun gezin. Op die manier wordt het tekort aan politieagenten tijdens de drukke zomerweken ondervangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden