Lusten en lasten

Het Centraal Planbureau (CPB) wil de onderhandelaars in Den Haag maar niet behulpzaam zijn bij het opstellen van een regeerakkoord....

De formateurs lijken sinds de verkiezingen van 22 januari in een geheel eigen universum te leven. Alles draait daarin om slechts één ding: het financieringstekort. CDA-leider Balkenende was bereid er een formatiepoging met de PvdA op te laten stuklopen en moet nu vaststellen dat het ook met de VVD en D66 meer tijd kost dan hij had gehoopt. Want linksom of rechtsom: de begroting zal als het aan het CDA ligt in 2007 geen tekort meer vertonen.

Met deze tot dogma verheven doelstelling hebben de coalitiepartijen zichzelf een bijna onuitvoerbare opdracht gegeven. Want hoe vind je voor vijftien miljard euro aan bezuinigingen zonder dat dit ten koste gaat van het economisch herstel? Dat is echter niet het enige probleem. Aan de keuze voor bepaalde bezuinigingen liggen ook politieke voorkeuren ten grondslag. Zo valt op dat waar in de gouden jaren van Paars de uitkeringsgerechtigden ongemoeid werden gelaten, zij nu plotseling de gebeten hond zijn.

Het is zonneklaar dat de economische vooruitzichten een stuk somberder zijn geworden. De vergrijzing is een probleem waarmee ieder kabinet zou zijn geconfronteerd. Het dwingt de politiek hoe dan ook na te denken over de kosten die dit met zich meebrengt. Mensen stimuleren langer te blijven werken en uitkeringsgerechtigden prikkelen weer aan het werk te gaan, is niet bij voorbaat verwerpelijk. Er zijn echter evenveel factoren waarop de Nederlandse overheid nauwelijks invloed heeft, afhankelijk als wij zijn van de internationale economische ontwikkeling. Het getuigt daarom van enige hoogmoed nu reeds vooruit te willen lopen op de situatie in 2007.

Wie bij de bezuinigingen de sociale rechtvaardigheid niet uit het oog wil verliezen, zal ook moeten kijken naar wie de zwaarste lasten kunnen dragen. In een maatschappij waarin succes de norm is, is de verleiding groot vooral te bezuinigingen op de voorzieningen voor hen die om welke reden dan ook pech hebben gehad. In schril contrast hiermee staat de omzichtigheid waarmee met name CDA en VVD de afschaffing van de OZB, het kwartje van Kok en de aftrek van de hypotheekrente behandelen. Dan lijkt het herstel van de economie vooral een argument om te verhinderen dat zij die de afgelopen jaren het meest van de hoogconjunctuur hebben geprofiteerd, nu ook delen in de lasten van een economische neergang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden