Lunchen naast de Taliban

'Disney Drive', zo heet de kaarsrechte weg van een paar kilometer dwars door Amerika's grootste basis in Afghanistan, die van Bagram....

Stieven Ramdharie

Disney Drive, net als alle gebouwen op de basis genoemd naar gesneuveldesoldaten, leidt niet alleen naar restaurants, winkels en kapsalons, maarook langs een complex dat afsteekt tegen de rest van de bebouwing op dezevroegere Russische luchtmachtbasis ten noorden van Kabul. Prikkeldraadbovenop de hoge stenen muren duidt erop dat dit niet zomaar een gebouw is.

'U mag het niet fotograferen en officieel mag ik er ook niets overzeggen', zegt een woordvoerder van de basis op een namiddag, op weg naarde lunch. Hij doelt op Amerika's grootste gevangenis voorterrorisme-verdachten, op Guantánamo Bay na. Bloedserieus: 'Officieelheeft u dit alles ook niet gezien.'

Het is even wennen - je naar het diner spoeden (vandaag: 'steak & lobster') terwijl nabij de eetzaal honderden Taliban- en AlQa'ida-strijders onder spartaanse omstandigheden worden vastgehouden. Maarde zesduizend soldaten op Bagram, het operationele hart van de oorlog,malen er niet om. 'Het zijn bad guys, mompelt een militair. 'Ze verdienenhet dat ze daar vastzitten.'

Het is altijd weer even wennen om als niet-Amerikaanse journalist meete maken hoe 's werelds grootste militaire macht ten strijde trekt. Onderhet motto: 'Bigger is Better!' Maar liefst 900 miljoen dollar per maandspenderen de VS nog aan hun operaties in Afghanistan - op jaarbasis bijnatwee keer de Nederlandse Defensie-begroting.

'Zesenzeventig miljard dollar?', roept een Afghaanse tolk die voor hetAmerikaanse leger werkt als hij hoort hoeveel 'Afghanistan' debelastingbetaler in de VS tot op heden heeft gekost. 'Hoe had Afghanistaner niet kunnen uitzien als president Karzai dat bedrag aan ons had kunnenbesteden?'

Van de bijna 245 miljard dollar die 'Irak' tot dusver heeft gekost, zolees ik op de website van het National Priorities Project, had deAmerikaanse minister van Onderwijs 4,2 miljoen leraren kunnen aanstellen.Of had Washington tien jaar lang alle anti-hongercampagnes in de wereldkunnen financieren.

Maar in Bagram wordt meteen duidelijk hoe die miljarden dollars zijn besteed. Van een platgeschoten stuk militair terrein is Bagram in slechtseen paar jaar veranderd in een moderne luchtmachtbasis. Een westerseenclave temidden van Afghaanse dorpen waar strontkarren dagelijks de poepaan huis ophalen.

Op Bagram stijgen de vliegers van de A-10's, de 'vliegende tanks','s ochtends op om oorlogvoerende mariniers of paratroepen in de onrustigenaburige provincies bij te staan. Tegen de lunch zijn ze terug, net op tijdvoor een Salisbury-steak en verse appeltaart. 's Avonds en 's nachtsstappen soldaten uit New York zo uit hun C-17's het Pat Tillman Centerbinnen. In het naar popcorn ruikende gebouw, genoemd naar defootball-speler die na '11/9' direct zijn miljoenencontract inleverde omte gaan vechten in Afghanistan, komen ze bij met de laatste DVD-hits,draadloos internet en gratis hapjes en drankjes.

Oorlog is afzien. Maar niet deze miljardenoorlog.

Stieven Ramdharie

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden