Reportage Verbod Hells Angels

Lukt het dit keer wél om de Hells Angels te verbieden? ‘Onze rechtsstaat kan niet accepteren dat groepen voortbestaan die geweld en criminaliteit plegen’

Justitie probeert vanaf vandaag opnieuw wat in 2009 niet lukte: motorclub Hells Angels laten verbieden. De afgelopen jaren werden wel de motorclubs Bandidos en Satudarah in civiele procedures door de rechter verboden. Met gruwelijke voorbeelden van geweld dat door Angels zou zijn gepleegd, probeerde de aanklager zijn betoog vandaag kracht bij te zetten in de Utrechtse rechtbank.

De politie doet een inval in het clubhuis van de motorclub Hells Angels in Haarlem in 2017. Beeld ANP

Zomaar een voorbeeld. Een lid van de ‘support club’ weigert een uitgestoten Hells Angel te mishandelen. Dus wordt hij zelf mishandeld. Hij mag kiezen: zijn hand of zijn knie. Na enig aarzelen legt hij zijn hand op tafel. Een Hells Angel slaat vervolgens met een bankhamer zijn botten kapot. Later wordt gedreigd zijn vriendin voor zijn ogen te verkrachten en haar kinderen te mishandelen. Daarop duikt het slachtoffer onder.

Ander voorbeeld. Een vrouw die getuigde tegen de Hells Angels werd in 1977 doodgeschoten, samen met haar twee 6-jarige dochters. De opdrachtgever staat volgens het Openbaar Ministerie nog steeds op een ereledenlijst van de motorclub die afgelopen jaar bij de Hells Angels in Haarlem werd gevonden.

Voor wie 1977 lang geleden lijkt: in 2015 ontsnapten twee slapende kinderen boven een café in het Limburgse Kerkrade ternauwernood aan de dood nadat Hells Angels er brand hadden gesticht omdat rivalen van de Bandidos graag in dat café bijeenkomen. En in 2016 schoten Angels een lid van een rivaliserende bende in Leipzig neer. Het neergeschoten slachtoffer werd geschopt en stierf op staat, voor de ogen van de aanwezige politie.

Na een lange opsomming van extreme geweldsmisdrijven, geïllustreerd met filmpjes en foto’s op een groot scherm in de zittingszaal, eiste het Openbaar Ministerie woensdag voor de rechtbank in Utrecht een totaalverbod op de Hells Angels in Nederland, en in het verlengde daarvan een verbod op de motorclub wereldwijd.

‘De vrijheid van vereniging is een belangrijk grondrecht’, betoogt de aanklager. ‘Maar het gaat vandaag ook over de vraag in welk land wij met elkaar willen leven – in een land waar het recht van de sterkste geldt?’ Nee, stelt hij. ‘Onze rechtsstaat kan niet accepteren dat groepen voortbestaan die geweld en criminaliteit plegen, personen afpersen en hun eigen leden bedreigen en dwingen te zwijgen tegen de politie onder alle omstandigheden’.

Eerder mislukt

In 2009 mislukte het verbieden van de Hells Angels. De rechters stelden destijds dat de leden zich weliswaar schuldig maken aan ‘maatschappelijk ongewenst gedrag’, maar dat het te ver gaat om een hele organisatie te verbieden. Ofwel: de aanklagers hadden moeten aantonen dat de misdrijven in clubverband worden gepleegd.

In 2017 werd de motorbende Bandidos verboden, mede dankzij een indrukwekkende opsomming van strafbare geweldsincidenten, maar het Hof draaide dat vonnis eind vorig jaar deels terug door te stellen dat de afzonderlijke afdelingen kunnen blijven bestaan zolang ze de uiting ‘Holland’ niet gebruiken.

Dus stoelt het pleidooi van de aanklagers in de civiele zaak tegen de Hells Angels nu op twee pijlers: ten eerste bewijzen dat de hele club ‘ontwrichtend en ondermijnend voor de samenleving’ is, en ten tweede dat het werkelijk om één internationale vereniging gaat, waarvan de afzonderlijke chapters en leden deel uitmaken. Zij moeten zich volgens het OM houden aan ‘geweldsverheerlijkende’ regels die van bovenaf en door de groepscultuur worden opgelegd.

Dat het daadwerkelijk om een vereniging gaat, blijkt volgens het Openbaar Ministerie onder meer uit kleedvoorschriften en ‘patches’ op het jack die worden uitgereikt als beloning. Zo is er de ‘FFF-patch, (Filthy Few Forever, red.) voor leden die een moord hebben gepleegd, de ‘Dequiallo’ voor geweldgebruik tegen de politie en het Deathhead Purple Heart voor leden ‘die hun bloed hebben vergoten voor de club’. Uit onderschepte communicatie blijkt dat leden worden aangezet om zo’n patch te verdienen door bijvoorbeeld de wijkagent in elkaar te slaan. Ex-leden worden verplicht alles in te leveren en hun tatoeages te laten verwijderen.

Wat betreft het bewijs voor de gewelddadigheid van de motorclub benadrukt de aanklager na anderhalf uur: ‘Let wel, we zijn pas bij het onderwerp honkbalknuppel. Aan de vuurwapens kom ik straks toe.’

‘Geen wereldwijd bestuur’

Het valt allemaal wel mee met de Hells Angels, betoogt Geert-Jan Knoops. De advocaat treedt op namens de stichting IEHA, die de juridische en materiële belangen van verschillende Hells Angels behartigt. De Nederlandse chapters van de Hells Angels zijn volgens hem zelfstandige entiteiten. ‘Er is geen wereldwijd bestuur. Waar zit dat? Waar staat hun hoofdkwartier? Hebben we daar vanmorgen ook plaatjes van gezien? Nee, het is er niet. Er is ook geen wereldwijde penningmeester die met een collectezak rondgaat.’ Hij wil maar zeggen: wat niet bestaat, kan ook niet worden verboden.

Die zelfstandigheid van chapters blijkt volgens Knoops uit het feit dat het chapter Amsterdam een eigen pensioenregeling heeft. En als een Harley Davidson te duur is, zoals in sommige Latijns-Amerikaanse landen het geval is, ‘dan mag een Yamaha ook’.

Het clublied waaraan het OM refereert is volgens hem gewoon zomaar een tekstje dat ooit in Californië is gemaakt. ‘Het is geen clublied, dat is een mythe.’ En de geweldsverheerlijkende patches waarover het OM zo uitvoerig uitweidt ‘waren er in 2009 ook al, en toen is het verbod op de Hells Angels door de Hoge Raad verworpen’.

Fijntjes legt Knoops zijn vinger op een open wond bij het OM, dat destijds 128 gesprekken van Hells Angels onrechtmatig bleek te hebben afgeluisterd. ‘Dus wie is hier nou eigenlijk een bedreiging voor de openbare orde?’

Volgens de politie heeft ruim 80 procent van de leden van omstreden motorbendes als Hells Angels, Satudarah, Bandidos en No Surrender een strafblad en staat bijna 30 procent te boek als veelpleger, ofwel: heeft meer dan tien veroordelingen. Maar, zo stelt Knoops, over de veertig jaar bezien dat de Hells Angels nu bestaan, zijn de 377 geweldsincidenten die het OM noemt van Angels in binnen- én buitenland, verwaarloosbaar. ‘Ik kan ook honderden voorbeelden geven van goede doelen die door de motorrijders worden gesteund, en wat ze allemaal doen voor gehandicapte kinderen.’

De zitting wordt donderdag voortgezet met het pleidooi van advocaten die de buitenlandse Hells Angels vertegenwoordigen. Wanneer de rechtbank uitspraak doet, is nog niet bekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden