Luisterlijst: Muziek voor onderweg naar Frankrijk

Accident. Risque de bouchons, zegt het bord boven de autoroute. Dat prachtige Franse landschap begint op een lange pauzefilm te lijken. Maar wat luisteren die Fransen aan de andere kant van de autoramen, in hun C3 of 307?

Een autorit op zwarte zaterdag is een uitgelezen moment voor een spoedcursus nieuwe Franse muziek. Want pas op, Frankrijk is een muzikale microkosmos. Alles is, net als in de keuken, van eigen fabrikaat. Of het nu rap, hiphop, elektro of gitaarpop is - overal wordt de french touch aan toegevoegd. Al neemt in de teksten het Engels hand over hand toe.

Achterklep dichtgekregen, gps geprogrammeerd, iedereen z'n goede humeur teruggevonden. De eerste zonnestralen verwarmen het asfalt: tijd voor de eerste cd. Om de overgang niet te groot te maken, vertrekken we met muziek van een half-Nederlandse zangeres. Keren Ann heet ze, en ze is vooral bekend als 'vrouw achter de schermen'. Die naam dankt ze aan haar hand van componeren, aan haar scherpe oren en aan haar stijlvolle arrangementen. Ze produceerde een album voor de Franse superster Benjamin Biolay, schreef en produceerde vorig jaar het feestelijke Dingue voor filmster Emmanuelle Seigner. Met 101 bewijst ze nog eens dat ze ook heel goed op eigen benen kan staan. Ze lijkt het toonbeeld van gedistingeerde chic, maar dat is schijn die bedriegt. Niet voor niets heeft ze op de coverfoto een pistool in haar hand. Vlak onder de oppervlakte van de dromerige liedjes van Keren Ann Zeidel kan het er hard aan toegaan. Luister maar eens naar de subtiele dreiging in My name is trouble, het openingsnummer.

Keren Ann: 101. EMI

België in zicht, tijd voor avontuur. Avontuurlijker muziek dan The DØ wordt in Frankrijk amper gemaakt. Het Frans- Finse duo Olivia Merilahti en Dan Levy lapt alle conventies aan de laars op hun tweede album, voorzien van een David Lynch-achtige hoes. Both ways open jaws heet het, en het staat vol melodieuze, opgewekte popliedjes waaraan steeds wat nieuws te ontdekken valt. Dromerig of stevig - The DØ doet alles weldoordacht en zoekt lang naar geluiden en arrangementen die kloppen. Zonder daarbij de directheid op te geven die het kloppend hart van een popliedje vormt. The DØ blijft gegarandeerd goed tot de terugreis, alleen al door de geheimzinnige, ijle stem van Merilahti. Mochten ze op een festival in de buurt geprogrammeerd staan: ook live is The DØ een openbaring.

The DØ: Both ways open jaws. Wagram

Nog voor de eerste tolpoort is het tijd voor de fluistermannen van het Franse lied. Gentils Garçons noemt de Nederlandse Franse-muziekkenner Guuzbourg ze graag, en ze mogen niet ontbreken in cd-speler of iPad. Het aanbod is groot en de lat ligt hoog: wie moet het worden? Julien Doré, die Frankrijk aan zijn voeten kreeg als winnaar van tv-talentenjacht Nouvelle Star en dit voorjaar met een onverwacht geïnspireerd album (Bichon) kwam, zou kunnen. Maar het wordt Pourquoi battait mon coeur van Alex Beaupain. Hij heeft alles wat een fluisterman moet hebben: een stem die moeiteloos de weg naar het hart weet te vinden, teksten waarop is gepoetst totdat er alleen voor wie heel goed luistert nog weerhaakjes te bekennen zijn, elegante melodieën die niet meer uit het hoofd te krijgen zijn. Dat alles gevat in het soort orkestrale arrangementen waarvan ze alleen in Frankrijk het geheim kennen. De Nation à Dauphine/ Je t'ai trompé sur toute la ligne, zingt hij - eerbetoon aan het Parijs dat u vandaag ongetwijfeld links laat liggen.

Alex Beaupain: Pourquoi battait mon coeur. Naïve

We voeren de temperatuur en het olala-gehalte langzaam op met Catherine Ringer, 54 jaar en zo ongeveer de tofste vrouw uit de Franse muziek. Een half mensenleven lang was ze de frontvrouw van het eigenzinnige ensemble Les Rita Mitsouki, ter zijde gestaan door haar echtgenoot, Fred Chichin. Na diens dood ging ze met de moed der wanhoop alleen door, en met onverwacht succes: ze is de topact op veel Franse zomerfestivals. Ring 'n'roll is een hartveroverend en stoer album. Ringer hangt de diva uit, waagt zich aan operagalm , zingt zowel Engels als Frans, en één keer zelfs Franglais. Dat is in het woordspelige liefdesliedje How do you tu: 'Je ne pourrai jamais te dire tu, my love/ Toujours I will vouvoie you/ Because...'

Catherine Ringer: Ring 'n'roll. Because music

Tussen twaalf en twee, dat zijn de beste uren om te rijden op de Franse autowegen. Terwijl de Franse gezinnen traditiegetrouw stoppen voor een picknick met stokbrood, harde worstjes, salade en pinard op de parking, heeft u even het rijk alleen. Of toch bijna. Maar de bestemming is nog ver, en om het hoofd erbij te houden, is er geen betere hulp dan Yelle. Ze komt uit een dorpje in Bretagne, verbijsterde twee jaar geleden met haar onbekommerde debuut Pop-up. De opvolger, Safari Disco Club, bevestigt dat ze geen eendagsvlieg is. Haar genre? Vrolijke, lichte elektropop waarbij het moeilijk is de voeten stil te houden. Transparant geproduceerd en naar het schijnt met Franstalige teksten. Al zijn die achter alle percussie en bliepgeluidjes moeilijk te ontcijferen.

Yelle: Safari Disco Club. Recreation Center

Mocht de reis u langs het Centraal Massief voeren, de vulkanenstreek in het hart van Frankrijk, denk dan even aan Cocoon. Clermont-Ferrand is een van de muzikale hoofdsteden van het land. Ze lijken er in directe verbinding te staan met de Appalachen, dat gebergte aan de andere kant van de oceaan dat in muzikaal opzicht ook zo'n vruchtbare streek is. Uit dat Massif Central komt vooral Framericana, country of folkrock die alleen door de uitspraak van echt te onderscheiden is. Zo is ook het duo Cocoon begonnen. Maar Where the oceans end is minstens één halte verder. In twaalf zorgvuldig georkestreerde, hoogst intieme liedjes zetten ze een luikje open naar een ongedachte wereld waar eilanden de vorm van een vis hebben en elke dag schepen afvaren, een onbekende bestemming tegemoet.

Cocoon: Where the oceans end. Barclay

We zijn diep in Frankrijk nu, het magische land waar de zuchtmeisjes de dienst uitmaken. Een heel nieuwe lichting heeft zich de afgelopen maanden aan het front gemeld. Om te beginnen is daar Zaz, een tomboy die op een on-Franse manier recht door zee is. 'Voor mij geen juwelen van Chanel. Wat ik met een limousine zou moeten - ik weet het niet', zingt ze in Je veux, een lied waarmee ze half Frankrijk op de knieën kreeg. De andere helft viel voor Nolwenn Leroy, een klassiek-Franse schoonheid die haar afkomst laat doorklinken in haar Keltisch getoonzette liedjes op het album Bretonne. Maar sinds Initiale, het debuut van L in de winkels ligt, is vriend en vijand het er over eens: L, dat is de toekomst van het chanson. De nieuwe Barbara wordt ze wel genoemd. Dat komt door haar majestueuze presentatie, maar ook door de teksten, waarin vaak het engagement doorklinkt dat de ware chansonnière kenmerkt. Ze schrijft net zo gemakkelijk over een hoertje zonder paspoort als over een verloren liefde. Haar volgende project: een roman, en dan wellicht een opera.

L: Initiale. Chrysalis

Bestemming in zicht: tijd voor een waagstuk. Dat moet ook Philippe Katerine gedacht hebben toen hij zijn gelijknamige album maakte. Op de hoes staat hij met zijn ouders: 42-jarig kind met lange haren, begripvol kijkende vader en moeder aan weerszijden. Ze schijnen best ingenomen te zijn met de 24 (!) liedjes die hun zoon vastlegde. Soms komt hij niet verder dan blablabla, elders geeft hij zijn visie op de Franse kernwaarden: Liberté mon cul/ Égalité mon cul/ Fraternité mon cul. Zijn advies: kom eens naar Parijs om 's nachts een vélib' te pakken (de bijna gratis huurfiets), maar vergeet dan de ecstasy niet. Dwars type wel, die gretig in alle muzikale mandjes grabbelt. Als u Katerine kunt waarderen, zal niets in Frankrijk u meer verontrusten. Allez, bonne route, et bon séjour.

Philippe Katerine: idem. Barclay

Radiozenders

Fip Eigengereide muziekkeuze, verleidelijke verkeersinformatie.

Le Mouv' Eigentijdse muziek, vaak speciale aandacht voor een genre.

Nostalgie Franse klassiekers en internationale evergreens.

France Culture Praatradio op niveau, met hier en daar muziek.

France Inter Radio 1 op z'n Frans.

France Info Nieuws de klok rond.

RMC Het aloude Radio Monte Carlo. Veel sport, en veel kans om in te bellen.

Classique Modern leven, klassieke muziek. Dat is het motto van deze populaire zender.

De frequenties wisselen per regio.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden