Column

Luisteren naar de bezorgde burger, dat gaat niet

Misschien dat een enkeling, zoals ikzelf, weleens stiekem zijn vingers in zijn oren stopt en 'lalala' begint te roepen als de bezorgde burger spreekt, maar verder is er in de westerse wereld geen mens te vinden die niet naar de bezorgde burger luistert. Toch krijgen we het sinds de moord op Pim Fortuyn elke dag wel weer een paar keer stevig op het hart gedrukt: we zullen naar de bezorgde burger moeten luisteren.

Bezorgde burgers in Heesch.Beeld anp

Er is ook geen enkele reden om niet naar de bezorgde burger te luisteren, maar het probleem waar je op stuit, zodra je ermee begint, is dat het niet gaat. De bezorgde burger wil geen vluchtelingen, geen vreemdelingen en geen islam. Maar ja, als je niet in onorthodoxe methoden wilt vervallen, hoe ga je dat dan regelen?

De bezorgde burger staat in een werkelijkheid die hij niet wenst, als iemand die vlak voor het uitbreken van de financiële crisis nog een duur huis heeft gekocht. Dit verklaart vermoedelijk ook de grote aantrekkingskracht van de partijen die beloven, zodra zij de verkiezingen hebben gewonnen, de werkelijkheid naar huis te zullen sturen.

Nu is de bezorgde burger volgens de meeste conservatieve commentatoren niet helemaal gestoord of van haat doordrenkt. Soms zegt hij misschien even iets raars of onverkwikkelijks, maar eigenlijk, heel eigenlijk - en dit begrijpen alleen conservatieve commentatoren - deelt hij zo zijn terechte zorgen over de gevolgen van globalisering.

Dus als een bezorgde burger bijvoorbeeld zegt: 'Hallo, ik ben soldaat van Odin, ik ga deze varkenskop door de etalageruit van een Turkse winkelier gooien', dan bedoelt hij eigenlijk: 'Goh, wat moet mijn dochter toch lang op een huurhuis wachten.'

Volgens Halbe Zijlstra hebben we de onwenselijke werkelijkheid te danken aan links, maar dat is niet zo, het is nooit zo als hij wat zegt. Regeringen zijn altijd overwegend rechts geweest, het waren de conservatieve krachten die de gastarbeiders hebben gehaald - iets waar ze achteraf zelf nog wel het minst over te spreken zijn.

Vermoedelijk zijn ze van de VVD nu zo'n decennia of drie bezig om de verzorgingsstaat af te breken tot het punt waarop geen enkele burger, of die nu bezorgd is of geschoold, zich nog veilig of zeker voelt.

In al die jaren hebben VVD'ers daarbij het woord 'verzorgingsstaat' angstvallig gemeden - het is pas sinds de vluchtelingencrisis dat het woord weer op liberale belangstelling mag rekenen. Nu de moslim een uitkering aanvraagt, zegt Zijlstra tegen het VVD-congres: 'Ik ga er niet bij staan als de verzorgingsstaat wordt afgebroken.'

Als het waar is dat de bezorgde burger niet zelf kan zeggen wat hij bedoelt, en dat wij hem alleen kunnen begrijpen als de conservatieve commentatoren bereid zijn als tolk op te treden, moeten deze commentatoren de bezorgde burger eigenlijk ook in het stemhokje begeleiden. En gewoon eerlijk tegen hem zeggen, weliswaar op eigen risico: 'U denkt waarschijnlijk dat u PVV wilt stemmen, maar u bedoelt eigenlijk een partij die meer huurhuizen belooft. Zullen we samen even het vakje van de PvdA inkleuren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden