Luidkeels roepen Rome's stenen en zuilen mijn naam

Rome, 14 juli 1874

Uitzicht over Rome vanaf het presidentieel paleis Quirinale. Beeld anp

Rome, 14 juli 1874

Mijn besluit staat vast: ik ga terug naar mijn familie in Duitsland. Mijn missie in Rome zit erop. Ik kan herhalen wat Flavius Blondus over zichzelf zei: ik schiep wat nog niet bestond, bracht licht in elf eeuwen duisternis en heb de Romeinen de geschiedenis van hun Middeleeuwen geschonken. Dat is het monument dat ik in alle rust kan achterlaten.

Ik zou kunnen blijven, maar het staat mij tegen hier in eenzaamheid oud te worden, terwijl Rome zich verjongt en het opbruisende leven mijn oude geliefde paden onherkenbaar verandert. Toch, vaak schrik ik 's nachts wakker uit mijn slaap, ontsteld door de gedachte dat ik Rome ga verlaten.

Toen ik gisteren van het Capitool kwam, scheen het mij toe dat de zuilen en stenen luidkeels mijn naam riepen. Als ik vanuit het venster van mijn woning op het grote Rome blikte, zag ik - veertien jaar lang - de Sint-Pieter, het Vaticaan, de Engelenburcht, het Capitool en vele andere monumenten.

Hun contouren tekenden zich af op mijn paperassen, als ik aan mijn schrijftafel werkte aan de geschiedenis van Rome - ze inspireerden en illustreerden het langzaam groeiende werk, bliezen het couleur locale en historisch karakter in. Nu zal dat alles verdwijnen en tot geest transformeren, gelijk Prospero's wereld in De storm.

Roma vale! Haeret vox et singultus intercipiunt verba dictantis.
('Vaarwel Rome! Mijn stem stokt, het snikken belet mij te spreken.')

Ferdinand Gregorovius (1821-1891), Duitse historicus.
Uit: Römische Tagebücher 1852-1874.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden