Lucia de B. voor moord minder aangeklaagd

In het monsterproces tegen Lucia de B. zijn al ruim veertig getuigen gehoord. Vandaag praat de 'engel des doods' zelf over de verdachte sterfgevallen....

In de nacht dat baby Amber overleed, kwam Lucia de B. over als een 'adequate verpleegkundige', verklaarde een kinderarts enkele weken geleden voor het gerechtshof in Den Haag. Dat Ambers hartje die nacht plots stilstond, klopte niet. 's Avonds was de baby nog stabiel geweest. De kinderarts besprak het die nacht, op 4 september 2001, met haar collega's: 'Wat is er in godesnaam gebeurd?'

Op het overlijdensformulier kwam evenwel niet te staan dat de baby een 'onnatuurlijke dood' was gestorven. 'Die drempel ligt voor ons heel hoog', legde de kinderarts uit tijdens het verhoor. 'Een onnatuurlijke dood associn wij met een misdrijf.' En waarom zou iemand een baby willen vergiftigen? De gedachte was niet eens opgekomen. Laat staan dat iemand de lijzige verpleegkundige, die 's avonds de luiers van Amber had verschoond en haar aan het zuurstofinfuus had gedraaid, onmiddellijk verdacht vond.

Kort daarop, toen bleek dat meerdere kinderen plots waren gestorven op de afdeling 'medium care' waar de kans op overlijden klein is, kwam Lucia de B. in beeld. Sindsdien verloor zij haar baan, werd zij aangeklaagd wegens de moord op dertien patien in vier Haagse ziekenhuizen en vijf pogingen daartoe, kreeg zij de bijnaam 'engel des doods' en werd zij een gedetineerde 'seriemoordenaar'.

De rechtbank in Den Haag veroordeelde De B. vorig jaar maart tot een levenslange celstraf wegens de moord op een terminale patie (73), op Jaouad (16 maanden), Ahmad (6) en Amber (6 maanden). Ook werd zij schuldig bevonden aan poging tot moord op baby Amber, op een terminale kankerpatie van 77 jaar en op de 1-jarige Achraf een neefje van Jaouad.

Allen waren ernstig ziek, maar sommigen hadden nog jaren kunnen leven. 'Verdachte is bij haar handelen zeer geraffineerd en planmatig te werk gegaan, waardoor de kans op ontdekking van haar misdaden gering was', luidde het vonnis.

Het OM ging in beroep, omdat het vond dat de rechtbank haar voor alle moorden en pogingen had moeten veroordelen. Lucia de B. (42) tekende beroep aan omdat zij zegt onschuldig te zijn. Tijdens het proces in 2002 zei De B. niet te weten waarom zoveel mensen in haar diensttijd overleden. 'Ik denk dat ze bij mij tot rust komen'.

De blonde verpleegkundige zal vandaag voor het hof uitvoerig ingaan op de beschuldigingen. Zeker twee dagen zijn voor het verhoor uitgetrokken. Wederom zal haar dagboek vermoedelijk aan de orde komen. Op de dag dat een van haar bejaarde paties overleed, schreef zij: 'Vandaag weer toegegeven aan mijn compulsie. Toch maak ik er veel mensen gelukkig mee! Vreemd hoor!' De B. verklaarde dat zij bedoelde dat ze tarotkaarten voor patien had gelegd.

In meerdere opzichten is de zaak in hoger beroep een monsterproces te noemen. Er zijn 24 zittingsdagen gereserveerd; tot dusver zijn 45 getuigen en deskundigen gehoord. Was er tijdens het proces in eerste aanleg relatief veel aandacht voor de persoon van de verdachte, nu zijn de meeste dagen ingeruimd voor feitenonderzoek.

De advocaten willen zoveel mogelijk gegevens achterhalen waarmee het statistisch onderzoek van het OM onderuit kan worden gehaald. Uit dit rekenwerk bleek dat de kans dat verpleegkundige bij toeval bij zoveel verdachte overlijdensgevallen en reanimaties is betrokken 1 op de 342 miljoen bedraagt.

Sinds 28 januari is een trits aan artsen, verpleegkundigen, toxicologen, pathologen, farmacologen, ziekenhuisapothekers, klinisch chemici en andere deskundigen verhoord. De vragen zijn zeer gedetailleerd; de getuigen moeten soms erg diep in hun geheugen graven. Weet de kinderpatholoog van het Nederlands Forensisch Instituut waar de lijkschouwer van het ziekenhuis na sectie de gaasjes in het lichaam van baby Amber heeft geplaatst? En weet de arts-assistent nog waarom hij in 2001 noteerde: 'digoxine onderzoek volgt'?

Het diepgravende gespit heeft de verdediging in ieder geval iets opgeleverd. Het OM vraagt hoogstwaarschijnlijk vrijspraak voor de poging tot moord op een 77-jarige kankerpatie die op 1 februari 1997 overleed (de rechtbank achtte dit feit bewezen). De advocaten ontdekten dat Lucia de B. die dag helemaal geen dienst had. De verpleegster die hierover een verklaring had afgelegd, heeft zich vergist. Zij heeft de bejaarde patie van 1 februari verwisseld met die van 12 februari, zo bleek vorige week.

Het OM stelt dat het om een 'geleerde kwestie' gaat. Waarschijnlijk betogen de advocaten in hun pleidooi straks het tegendeel: wie zegt dat de getuigenverklaringen en dienstroosters met betrekking tot de andere feiten wel waterdicht zijn? De verdediging heeft baat bij twijfel zaaien, er is immers geen keihard bewijs. Lucia de B. is niet op heterdaad betrapt; er is geen smoking gun.

Toch heeft de zuster zowel statistisch als wat haar persoonlijkheid betreft, alle schijn tegen. Gedragskundigen concludeerden dat zij lijdt aan verlatingsangst en een diepgewortelde zelfhaat waaruit woede kan voortloeien, maar dat zij wel toerekeningsvatbaar is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden