Luchtverbeteringsplan van staatssecretaris van Veldhoven moet zorgen voor Europese norm luchtkwaliteit

BUNDELING VAN KLEINE EN GROTE INITIATIEVEN

2017-02-02 16:44:11 UTRECHT - Een verkeersbord geeft aan dat automobilisten een milieuzone ingaan in de stad Utrecht. Binnen die zone mogen geen dieselauto's komen die gebouwd zijn voor 2001. ANP BAS CZERWINSKI Beeld ANP

Het Rijk en enkele grote gemeenten willen met ruim honderd nieuwe maatregelen de luchtkwaliteit zo snel mogelijk aan Europese normen laten voldoen.

Deze dinsdag gepresenteerde plannen vormen een voorbode van een groter luchtverbeteringsplan waar verantwoordelijk staatssecretaris Stientje van Veldhoven eind dit jaar mee wil komen.

In de omgeving van enkele drukke straten in zeven steden zoals Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven en rond veehouderijen in Limburg en Noord-Brabant zit naar Europese maatstaven te veel stikstofdioxide (NO2) en fijnstof in de lucht. Van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat, D66) heeft met de gemeenten plannen gemaakt om die uitstoot naar een aanvaardbaar niveau terug te dringen.

Die plannen variëren sterk en worden merendeels op één plek uitgevoerd

Die plannen variëren sterk en worden merendeels op één plek uitgevoerd. Zo moeten vuilniswagens vanaf volgend jaar in Amsterdam op waterstof gaan rijden. In en rond Arnhem en Eindhoven komen snelfietsroutes. De maximumsnelheid langs de Zuid-Willemsvaart in Den Bosch moet van 50 naar 30 kilometer per uur. Rotterdam gaat de Coolsingel onaantrekkelijker maken voor wegverkeer, Utrecht zal elektrische rondvaartboten stimuleren.

Aan de lokale initiatieven voegt Van Veldhoven landelijke maatregelen toe. Zo komen er regels zodat gemeenten lagere parkeertarieven mogen vragen voor schonere auto's. Verder wil de staatssecretaris uniforme regels over stedelijke milieuzones. Ook gaat Van Veldhoven onderzoeken 'waar het verkeer blijft' als wegen zijn afgesloten of er omleidingen zijn. Wanneer stapt men over op de fiets of het openbaar vervoer, is de onderzoeksvraag.

Europese normen

De bewindsvrouw noemt de bundeling van deze grote en kleine, lokale en landelijke nieuwe initiatieven 'een aanvulling op het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit'. Dat klinkt als een groots opgezet, landelijk plan. Het is in wezen een poging om zo snel mogelijk, althans vóór 2020, en met betrekkelijk eenvoudig te realiseren aanpassingen te voldoen aan de Europese normen voor de luchtkwaliteit.

Er zijn aanzienlijk strengere adviesnormen die het kabinet uiteindelijk wil halen: die van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Als aan deze jaarlijks herziene 'Air Quality Guidelines' wordt voldaan, zo stelt de WHO, bestaat er waarschijnlijk geen schadelijk gezondheidseffect meer. Europese eisen liggen lager omdat ze volgens milieuorganisaties naast het gezondheidseffect ook rekening houden met wat bestuurlijk en financieel haalbaar is.

Enigszins verwarrend wordt het streven om de strengere WHO-normen te halen in het regeerakkoord het 'Nationaal Actieplan Luchtkwaliteit' genoemd. Staatssecretaris Van Veldhoven hoopt dit eind 2018 naar de Tweede Kamer te kunnen sturen.

Wanneer stapt men over op de fiets of het openbaar vervoer, is de onderzoeksvraag

Wat Milieudefensie betreft moeten in dat 'echte' plan maatregelen staan die in heel Nederland de uitstoot van schadelijke stoffen terugbrengen tot 'WHO-niveau'. 'Daarvoor zijn ambitieuzere maatregelen nodig dan waarmee de staatssecretaris nu komt', zegt Anne Knol van Milieudefensie. 'Denk aan het terugdraaien van de maximumsnelheid, het stoppen met de aanleg van allerlei nieuwe snelwegen en het introduceren van rekeningrijden voor personenauto's.'

Geen van deze opties staat in het regeerakkoord. Dat maakt de kans klein dat Milieudefensie zijn zin krijgt. D66'er Van Veldhoven laat blijken niet aan de maximumsnelheid van 130 kilometer per uur - het kroonjuweel van coalitiegenoot VVD - te willen tornen zolang de luchtkwaliteit aan de Europese norm voldoet. De staatssecretaris wijst liever op wat wel in het regeerakkoord staat, bijvoorbeeld dat in 2030 'alle nieuwe auto's emissieloos zijn'.

Oppositiepartij GroenLinks vindt de honderd maatregelen die Van Veldhoven dinsdag voorstelde om de luchtkwaliteit te verhogen 'te mager'. De meeste hebben volgens GroenLinks Kamerlid Suzanne Kröger betrekking op bestaand lokaal beleid. 'Maar de staatssecretaris gaat over nationaal beleid, zoals kilometerheffing of de aanpak van sjoemeldiesels. Daarmee gebeurt nu vrijwel niets.' Kröger verwacht dat Van Veldhoven met een plan komt 'om deze gaten op te vullen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.