Nieuws Crash in Javazee

Luchtvaartautoriteiten: neus Lion Air-vliegtuig bleef duiken, correctie piloten mocht niet baten

De piloten van het gecrashte Lion Air-toestel hadden direct na het opstijgen al problemen met de besturing van het vliegtuig. Sensoren gaven verkeerde informatie, waardoor de neus van het toestel steeds opnieuw naar beneden dook. Dit blijkt uit een eerste onderzoek van de Indonesische luchtvaartautoriteiten.

De zwarte doos van het vliegtuig van Lion Air. Beeld REUTERS

De piloten waren minutenlang in gevecht met een automatisch veiligheidssysteem om het vliegtuig weer onder controle te krijgen. Meer dan 24 keer wisten ze de Boeing 737 MAX handmatig weer in balans te krijgen, maar na 11 minuten verloren zij definitief de controle over het toestel. De Boeing stortte met een snelheid van zo’n 750 kilometer per uur in zee. Alle 189 inzittenden kwamen om het leven. 

In het voorlopige rapport van de transportveiligheidscommissie KNKT wordt nog geen oorzaak genoemd voor de crash. De commissie keek bij dit onderzoek naar de onderhoudspraktijken van Lion Air, de training van de piloten en het nieuwe veiligheidssysteem van fabrikant Boeing.  

De data van de vluchtrecorder bevestigt de theorie van onderzoekers over het niet goed functionerende veiligheidssysteem waarmee de Boeing was uitgerust. Dit systeem,  Maneuvering Characteristics Augmentation System (MCAS) genaamd, drukt de neus van het vliegtuig omlaag als die te hoog komt te liggen. 

Een functionaris van de transportveiligheidscommissie KNKT woensdag tijdens een persconferentie in Jakarta. Beeld REUTERS

Verkeerde informatie

Als het sensorensysteem de verkeerde informatie doorgespeeld krijgt, wordt de neus naar beneden gedwongen, ook als dat niet nodig is. Piloten zouden niet weten hoe ze met het systeem om moeten gaan, omdat het niet in de handleiding van het toestel staat. 

Het rapport bevestigt berichten van de afgelopen weken dat het Lion Air-toestel ook niet luchtwaardig was tijdens eerdere vluchten. Zo werden piloten met dezelfde problemen geconfronteerd op een van de laatste vluchten voor de fatale vlucht. 

Op een vlucht van Bali naar Jakarta, een dag voor het ongeluk, wisten deze piloten het nieuwe MCAS-systeem wel uit te schakelen. Handmatig vlogen ze vervolgens verder en wisten zij het toestel te stabiliseren. Het probleem deed zich meteen voor tijdens het opstijgen. ‘De vlucht had moeten worden afgebroken’, aldus de onderzoekers. Zij vragen zich af waarom de bemanning van het ramptoestel niet dezelfde procedure van deze piloten gebruikte om het systeem uit te schakelen.

Een bruid van een van de slachtoffers van de vliegramp, samen met haar familie. Het rampvliegtuig was op weg van Jakarta naar de mijnstad Pangkal Pinang. Beeld REUTERS

Laatste woorden piloot

Deze piloten gaven het onderhoudsteam daarna door wat zij hadden meegemaakt. Maar na een onderzoek werd het vliegtuig weer vrijgegeven voor een nieuwe vlucht. De volgende ochtend verongelukte de Boeing. Het contact met het rampvliegtuig werd na dertien minuten verbroken. In deze minuten maakten de piloten melding van problemen met de besturing van het toestel. 

De laatste woorden van de hoofdpiloot was zijn verzoek om op een hoogte van vijfduizend voet te vliegen. Na het ongeluk gaf Lion Air alle piloten de instructie dat ze voortaan een ‘uitgebreide en volledige omschrijving’ van technische problemen moeten doorgeven. 

Naar aanleiding van het nieuws over het automatische besturingssysteem en het mogelijke falen hiervan, heeft de familie van een omgekomen passagier Boeing aangeklaagd. De vliegtuigbouwer zegt achter de veiligheid van het toestel te blijven staan.

Piloten niet ingelicht over MCAS

Honderden piloten wereldwijd blijken zonder het te weten al jaren rond te vliegen met een veiligheidsvoorziening in de Boeing 737 Max, die onder specifieke omstandigheden het vliegtuig onbestuurbaar kan maken.

Wie is uiteindelijk de baas in de cockpit?

In de luchtvaart bestaan twee kampen: de Airbus-liefhebbers en de Boeing-adepten. Alles draait om de vraag: hoeveel macht geef je de mens nog?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden