Lubbers ...

Is informateur Lubbers zijn boekje te buiten gegaan nu hij de koningin heeft geadviseerd opdracht te geven voor verder onderzoek naar een minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV?...

Lubbers zou zijn inventieve zelf niet zijn geweest, als hij op die vraag niet een antwoord had voorbereid. Het wordt geen minderheidskabinet, maar een ‘bijzonder meerderheidskabinet’, zei hij gisteren nadat hij verslag had uitgebracht aan de koningin. VVD, CDA en PVV zijn goed voor 76 zetels. Voldoende dus, maar met dien verstande dat een van de drie partijen geen bewindslieden levert.

De verklaring is Lubberiaans en gekunsteld, maar ook los daarvan maakt het verslag van Lubbers duidelijk dat er geen duidelijk alternatief lag toen Rutte, Wilders en Verhagen op geheime plaatsen aan hun overleg begonnen.

Op een openhartige wijze, zakelijk en objectief, bij vlagen zelfs onthecht, vertelde Lubbers hoe gegeven de politieke omstandigheden de komst van een rechts kabinet onvermijdelijk was geworden.

Hij overwoog op enig moment de opdracht terug te geven, toen de linkse partijen er op hadden gestaan dat hij eerst een rechtse variant zou onderzoeken, terwijl hij de opdracht had verschillende varianten naast elkaar te leggen. Dat Lubbers toen zelf de partijen er op heeft moeten wijzen dat de rechtse variant wel eens kans van slagen zou kunnen hebben, is ook achteraf verbazingwekkend te noemen.

Hoezeer links ook bleef hopen op voortzetting van onderhandelingen over Paars-plus, voor Lubbers werd snel duidelijk dat er tussen VVD, CDA en PPV een ‘ferme wil’ ontstond om samen verder te gaan.

Rutte I is er nog lang niet. Het vergt enige weken voordat er zowel een gedoog- als een regeerakkoord ligt. De voortgang zou er mee gediend zijn geweest, maar Rutte heeft het niet aangedurfd de formatie zelf ter hand te nemen. Verstandig. De kans dat hij alsnog bakzeil haalt, moet ondanks de ontstane onderlinge chemie niet worden uitgesloten. Behalve over forse bezuinigingen, moeten de akkoorden immers afspraken bevatten over immigratie, integratie en asiel. Vooral voor het CDA zijn dit precaire onderwerpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden